Giá dầu vượt 100 USD - cú sốc kép của kinh tế toàn cầu

Giá dầu lên 100 USD mỗi thùng, lần đầu từ năm 2014, khiến giới phân tích lo ngại sẽ là đòn giáng vào triển vọng tăng trưởng và gia tăng rủi ro lạm phát.

Trên sàn giao dịch London, giá dầu Brent đã tăng 3,3% ngay sau khi Nga có những động thái leo thang trong cuộc khủng hoảng Ukraine, làm dấy lên lo ngại về sự gián đoạn với hoạt động xuất khẩu năng lượng quan trọng của khu vực. “Vàng đen” sau đó nới rộng đà tăng lên hơn 8%, gần ngưỡng 105 USD mỗi thùng.

Trong khi các nhà xuất khẩu năng lượng có thể được hưởng lợi từ sự bùng nổ của giá dầu, các nền kinh tế có thể không được may mắn như vậy. Phần lớn thế giới sẽ bị tác động khi các công ty và người tiêu dùng nhận thấy hóa đơn của họ tăng lên. Điều này khiến khả năng chi tiêu bị siết chặt hơn.

“Giá dầu lên sẽ làm tăng áp lực với các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới trong việc thực hiện chu kỳ thắt chặt và tăng lãi suất mạnh hơn để kiềm chế rủi ro lạm phát”, Chua Hak Bin, nhà kinh tế cấp cao của Maybank ở Singapore, cho biết.

Giá dầu vượt 100 USD - cú sốc kép của kinh tế toàn cầu

Đồ thị giá dầu Brent 6 tháng gần đây, với mức đỉnh đạt gần 105 USD mỗi thùng xác lập ngày hôm nay. Ảnh: Bloomberg

JPMorgan Chase mới đây thậm chí còn cảnh báo giá dầu có thể lên 150 USD mỗi thùng. Điều này, nếu xảy ra, sẽ ảnh hưởng đến khả năng phục hồi của kinh tế toàn cầu và khiến lạm phát vọt lên hơn 7%, gấp hơn ba lần so với tỷ lệ mà hầu hết nhà hoạch định chính sách tiền tệ dự báo.

Giá dầu tăng cùng với sự phục hồi trên diện rộng của giá hàng hóa cơ bản, như khí đốt. Trong đó, một số động lực cơ bản của thị trường như nhu cầu trên toàn thế giới tăng nhanh, căng thẳng địa chính trị và sự gián đoạn của chuỗi cung ứng. Chỉ hai năm trước, giá dầu kỳ hạn có thời điểm đã giảm xuống dưới 0 USD.

Nhiên liệu hóa thạch - dầu mỏ, than đá và khí đốt tự nhiên - cung cấp hơn 80% năng lượng của nền kinh tế toàn cầu. Theo công ty tư vấn Gavekal Research, chi phí của một giỏ hàng hóa cơ bản hiện đã tăng hơn 50% so với một năm trước.

Cuộc khủng hoảng năng lượng cũng làm trầm trọng thêm tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, vốn đang kéo giá lên cao và trì hoãn việc giao nhận, gồm cả nguyên liệu thô cũng như thành phẩm.

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) gần đây đã tăng dự báo chỉ số giá tiêu dùng từ 2,3% lên 3,9% với các nền kinh tế phát triển trong năm nay, và 5,9% với các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển.

Trung Quốc, nhà xuất khẩu hàng hóa và nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, cho đến nay vẫn giữ mức lạm phát ổn định. Dù vậy, nền kinh tế này dễ bị tổn thương khi các nhà sản xuất phải đối mặt với chi phí đầu vào cao và lo ngại về tình trạng thiếu năng lượng.

Với áp lực giá ngày càng lớn hơn so với dự kiến trước đó, các ngân hàng trung ương đang ưu tiên chống lạm phát hơn là hỗ trợ tăng cầu.

Chỉ số giá tiêu dùng của Mỹ gây bất ngờ với mức cao nhất trong bốn thập kỷ. Điều này gây ra những cú sốc với thị trường, làm tăng tỷ lệ đặt cược rằng Fed có thể tăng lãi suất lên tới 7 lần trong năm nay, tốc độ nhanh hơn so với dự kiến trước đó.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh (BoE), Andrew Bailey, chỉ ra nguyên nhân cho quyết định tăng lãi suất của nước này là do “sức ép từ giá năng lượng”. Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde cho biết các quan chức sẽ “xem xét cẩn thận” khả năng tác động của giá năng lượng đến nền kinh tế khi họ báo hiệu sự chuyển hướng sang thắt chặt. Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ cũng xem giá dầu là “một rủi ro”.

Dù vậy, kinh tế thế giới không còn quá phụ thuộc vào dầu như vài thập kỷ trước nữa. Nhiều dạng năng lượng mới đã xuất hiện như một tấm đệm dự phòng về năng lượng.

Tại Mỹ, sự bùng nổ của ngành công nghiệp dầu đá phiến cũng đồng nghĩa nền kinh tế ít chịu tổn thương vì các cú sốc nhiên liệu. Dù người tiêu dùng trả nhiều tiền hơn để mua xăng, các hãng sản xuất dầu Mỹ lại kiếm khá hơn.

Nhiều nước sản xuất dầu khác cũng có lý do để ăn mừng. Trong một phân tích về những người thắng và kẻ thua từ đà tăng của dầu, Bloomberg Economics ước tính Saudi Arabia, Nga có thể hưởng lợi, trong khi các nhà xuất khẩu dầu quy mô nhỏ hơn như Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất cũng có nhiều lợi thế. Những nước chịu thiệt hại lớn nhất sẽ là Hàn Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản, các quốc gia nhập khẩu năng lượng.

Tuy nhiên, với phần lớn người tiêu dùng và các ngân hàng trung ương, ảnh hưởng sẽ còn phụ thuộc vào việc giá sẽ tăng nhanh cỡ nào và duy trì trong bao lâu, đặc biệt nếu các nền kinh tế mất đà.

Paul Donovan, nhà kinh tế trưởng tại UBS Group AG, cho rằng điều quan trọng là phải xem xét cách các nền kinh tế sản xuất dầu sử dụng nguồn thu gia tăng như thế nào, điều này có thể hỗ trợ tăng trưởng toàn cầu. “Ngày nay, những quốc gia sản xuất dầu mỏ có xu hướng chi tiêu phần thặng dư mà họ có được khi giá tăng”, Donovan đánh giá.

Theo các nhà kinh tế học của JPMorgan, một cú sốc dầu đủ lớn có thể làm lệch kế hoạch bình thường hóa của nhiều ngân hàng trung ương “mặc dù bối cảnh lạm phát cao có nghĩa là chính sách sẽ vẫn chặt chẽ hơn”.

Theo Minh Sơn/VNE/Bloomberg

Đọc thêm

Thiếu thông tin nhận diện, khó kiểm soát chất lượng thực phẩm

Thiếu thông tin nhận diện, khó kiểm soát chất lượng thực phẩm

Từ chợ dân sinh đến các kênh kinh doanh trên mạng xã hội, không ít thực phẩm chế biến sẵn, đóng gói, bảo quản đông lạnh đang được tiêu thụ khi thiếu thông tin về nguồn gốc, xuất xứ, ngày sản xuất và hạn sử dụng. Điều này không chỉ khiến người tiêu dùng khó kiểm chứng chất lượng sản phẩm mà còn gây trở ngại cho công tác quản lý, truy xuất và xử lý vi phạm.
Giá xăng tiếp tục giảm

Giá xăng tiếp tục giảm

Từ 15h hôm nay, giá xăng dầu các loại cùng giảm 1.310-2.260 đồng một lít, theo đà diễn biến thị trường năng lượng thế giới.
Đại diện duy nhất của Việt Nam được vinh danh ở hạng mục sữa công thức trẻ em tại Lễ trao giải Thương hiệu Thế giới

Đại diện duy nhất của Việt Nam được vinh danh ở hạng mục sữa công thức trẻ em tại Lễ trao giải Thương hiệu Thế giới

Vinamilk Optimum Gold được vinh danh Thương hiệu của năm (Brand of the Year) tại Lễ trao giải Thương hiệu Thế giới 2026 - 2027 (World Branding Awards 2026 - 2027) diễn ra ở Vương quốc Anh, là đại diện duy nhất của Việt Nam chiến thắng ở hạng mục sữa công thức trẻ em (Infant Formula). Giữa những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng và sự an toàn của sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ, giải thưởng quốc tế ghi nhận uy tín thương hiệu và những nỗ lực không ngừng nâng chuẩn dinh dưỡng của Vinamilk.
Tài chính thị trường ngày 12/11: Giá xăng, điện cùng giảm, vì sao người tiêu dùng chưa được hưởng lợi?

Tài chính thị trường ngày 12/11: Giá xăng, điện cùng giảm, vì sao người tiêu dùng chưa được hưởng lợi?

Giá xăng và điện đồng loạt giảm từ đầu tháng 11, nhưng giá nhiều mặt hàng thực phẩm và dịch vụ ăn uống vẫn chưa hạ nhiệt. Vì sao chi phí đầu vào giảm mà người tiêu dùng vẫn chưa được hưởng lợi tương ứng? Chi tiết có trong Bản tin Tài chính thị trường hôm nay của Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh.
Cẩn trọng với gà ủ muối không rõ nguồn gốc

Cẩn trọng với gà ủ muối không rõ nguồn gốc

Hiện nay, trên thị trường Hà Tĩnh xuất hiện nhiều sản phẩm gà ủ muối trôi nổi được rao bán thiếu thông tin về nguồn gốc, xuất xứ và hạn sử dụng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Tài chính thị trường ngày 10/11: Từ 2027, trợ cấp thất nghiệp tối đa tăng lên 28,5 triệu đồng/tháng

Tài chính thị trường ngày 10/11: Từ 2027, trợ cấp thất nghiệp tối đa tăng lên 28,5 triệu đồng/tháng

Từ ngày 1/1/2027, mức trợ cấp thất nghiệp tối đa tại vùng I tăng lên 28,5 triệu đồng/tháng. Mức hưởng thực tế phụ thuộc vào tiền lương đóng bảo hiểm thất nghiệp và điều kiện của từng người lao động. Chi tiết có trong Bản tin Tài chính thị trường hôm nay của Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh.
Sẵn sàng đưa chợ Giang Đình vào hoạt động

Sẵn sàng đưa chợ Giang Đình vào hoạt động

Sau hơn 2 năm thi công, dự án xây dựng chợ Giang Đình (xã Tiên Điền, Hà Tĩnh) do Công ty CP Song Ngư Sơn Giang Đình làm chủ đầu tư đã hoàn thành và sẵn sàng đi vào hoạt động từ sáng ngày mai (9/11).
Lý do xăng giảm hơn 5.000 đồng/lít chỉ trong 5 ngày

Lý do xăng giảm hơn 5.000 đồng/lít chỉ trong 5 ngày

Giá xăng E5 RON 92 và E10 RON 95-III cùng giảm mạnh trong kỳ điều hành ngày 5/11. Sau 3 kỳ giảm liên tiếp, giá xăng đã giảm tới hơn 5.100 đồng/lít do chính sách giảm thuế và tác động từ giá thế giới.
Tài chính thị trường ngày 6/11: 46 ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất, vì sao lãi vay vẫn cao?

Tài chính thị trường ngày 6/11: 46 ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất, vì sao lãi vay vẫn cao?

Cả 46 ngân hàng thương mại đã giảm lãi suất huy động ít nhất 0,5 điểm phần trăm, nhưng lãi vay giảm chậm hơn. Đáng chú ý, lãi suất vay mua nhà sau ưu đãi tại một số ngân hàng vẫn lên tới 13–14%/năm. Chi tiết có trong Bản tin Tài chính thị trường hôm nay của Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh.
Giá vàng ở mức thấp, giao dịch tại thị trường Hà Tĩnh ra sao?

Giá vàng ở mức thấp, giao dịch tại thị trường Hà Tĩnh ra sao?

Giá vàng liên tục biến động, có thời điểm giảm xuống mức thấp nhất trong vòng một năm qua đã tác động đến tâm lý và xu hướng mua bán của người dân Hà Tĩnh. Các giao dịch lớn thưa vắng, sức mua chủ yếu tập trung ở nhu cầu tích lũy nhỏ lẻ và trang sức.
Tài chính thị trường ngày 4/11: Lãi vay mua nhà lên tới 15%/năm, người có tiền mặt thêm lợi thế

Tài chính thị trường ngày 4/11: Lãi vay mua nhà lên tới 15%/năm, người có tiền mặt thêm lợi thế

Lãi vay mua nhà sau ưu đãi có thể lên tới 13–15%/năm, khiến một số chủ sở hữu phải điều chỉnh giá bán để giảm áp lực tài chính. Trong khi đó, người có sẵn tiền mặt có thêm cơ hội đàm phán mua bất động sản với giá hợp lý. Chi tiết có trong Bản tin Tài chính thị trường hôm nay của Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh.
Vinamilk mang hàng nghìn sản phẩm dinh dưỡng đến Ngày hội tri ân người tiêu dùng 2026

Vinamilk mang hàng nghìn sản phẩm dinh dưỡng đến Ngày hội tri ân người tiêu dùng 2026

Đồng hành cùng Ngày hội tri ân người tiêu dùng (Consumer Fest) 2026, Vinamilk mang đến hàng nghìn sản phẩm dinh dưỡng dành tặng khách tham dự, tạo cơ hội để các gia đình, trẻ em và người tiêu dùng trẻ trực tiếp trải nghiệm sản phẩm. Hoạt động tiếp tục khẳng định cam kết của doanh nghiệp trong việc lấy chất lượng sản phẩm và sự tin tưởng của người tiêu dùng làm nền tảng phát triển.
Vàng mini – xu hướng tích trữ của người trẻ

Vàng mini – xu hướng tích trữ của người trẻ

Vàng mini trọng lượng từ 1-3 phân đang trở thành lựa chọn tích lũy được nhiều người trẻ quan tâm, nhất là trong bối cảnh giá vàng ở mức cao, nhu cầu dành dụm tài sản ngày càng tăng.
Tài chính thị trường ngày 2/11: Giá điện, xăng đồng loạt giảm

Tài chính thị trường ngày 2/11: Giá điện, xăng đồng loạt giảm

Từ đầu tháng 11, giá xăng trong nước được điều chỉnh giảm mạnh, với mức giảm cao nhất là 1.800 đồng/lít; cùng với đó, giá bán lẻ điện bình quân cũng giảm 2%. Chi tiết có trong Bản tin Tài chính thị trường hôm nay của Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!