Những ngày này, nhiệt độ ngoài trời ở Hà Tĩnh đang ở ngưỡng rất cao, có nơi trên 40 độ C. Đây cũng là thời điểm “vàng” cho bà con thôn Châu Hạ, xã Thạch Châu bước vào cao điểm sản xuất. Để làm ra được những hạt muối trắng ngần, diêm dân Châu Hạ thường bắt đầu công việc từ sáng sớm đến chiều tối.
Mặc cho nắng như thiêu như đốt, diêm dân vẫn cần mẫn xáo đất, phơi đất.
Đất sau khi phơi khô sẽ được đưa vào chạt. Tiếp đó, người dân múc nước tưới chạt để lọc lấy phần nước có nồng độ mặn cao nhất.
Cuộc đời diêm dân Nguyễn Văn Nam gắn liền với những ô muối. Mỗi ngày, vợ chồng ông đều bắt đầu công việc từ 5 giờ sáng đến 6 giờ tối. "Nghề làm muối cực nhọc. Người ta bảo là nghề "cõng nắng" chẳng sai, chúng tôi phải phơi mình suốt cả ngày trời, chắt chiu từ đất, từ nước để có hạt muối trắng ngần. Dù thế, những ngày nắng là những ngày diêm dân vui nhất" - ông Nam tâm sự.
Từ 12h trưa là khoảng thời gian người dân sử dụng công cụ đo độ mặn để xác định nồng độ muối. Khi độ mặn trong nước đạt 20% thì diêm dân cho nước vào hệ thống lu lọc để sản xuất muối.
Ông Nguyễn Đình Xuân (thôn Châu Hạ) cho biết: “Nhà có 2 sào ruộng muối, nếu nắng to, làm cật lực thì chúng tôi thu về được 2 tạ mỗi ngày. Với giá muối 240 nghìn đồng/tạ, mỗi ngày gia đình thu nhập được gần 480 nghìn đồng, chưa trừ các chi phí”.
Muối bắt đầu kết tinh vào khoảng 15h hằng ngày, thời điểm này, diêm dân hối hả bắt tay vào công đoạn thu hoạch.
Bà Hồ Thị Hoa (thôn Châu Hạ) chia sẻ: "Lâu lắm rồi muối mới có giá như thời điểm này. Từ năm ngoái trở về trước chỉ bán được giá 1.100 - 1.200 đồng/kg; thậm chí có thời điểm giá tụt xuống 800 - 900 đồng/kg. Nay giá muối đã tăng lên gấp đôi, được thương lái thu mua tại ruộng từ 2.200 - 2.400 đồng/kg. Gia đình tôi có 3 sào muối, mỗi ngày sản xuất được 3 tạ muối cho thu nhập khoảng 720.000 đồng. Từ nay đến hết vụ, nếu giá muối ổn định như hiện nay, gia đình tôi sẽ thu về gần 20 triệu đồng".
Giá muối tăng cao giúp cho diêm dân ở thôn Châu Hạ quên hết mệt nhọc. Thời tiết đang khá thuận lợi cho việc sản xuất nên muối cũng đảm bảo chất lượng và sản lượng cao hơn.
Theo bà con, trời càng nắng gió thì càng “được” muối, quá trình phơi đất, phơi nước diễn ra nhanh, muối kết tinh chất lượng tốt. Thời vụ làm muối chỉ diễn ra trong những tháng có nắng, trời nắng càng nóng gay gắt bà con càng bám ruộng để sản xuất.
Mùa muối chính vụ ở Châu Hạ bắt đầu từ tháng 5 cho tới tháng 8 (dương lịch), cao điểm nhất là tháng 6 - 7. Toàn thôn có 130 hộ dân làm muối, với tổng diện tích gần 14 ha.
Hiện nay, diêm dân thu hoạch đến đâu được thương lái mua ngay tại ruộng.
Sau một ngày phơi nắng, những đụn muối nhỏ trắng trong, tinh khiết được cào trong ruộng, lấp lánh phản chiếu dưới ánh mặt trời.
Muối sau thu hoạch được diêm dân thu gom, chở về kho muối.
Hơi biển mặn chát cùng những giọt mồ hôi thấm đẫm lưng áo nhưng diêm dân luôn vui cười, khuôn mặt rạng rỡ niềm vui bởi năm nay muối được mùa, được giá.
Đối với diêm dân, nghề làm muối không chỉ là một nghề để mưu sinh mà chính là cuộc sống bao đời của họ.
Thời điểm này giá muối khá cao, thời tiết thuận lợi nên bà con diêm dân đang tích cực chuẩn sản xuất. Dự kiến, vụ muối năm nay, thôn Châu Hạ đạt 2.600 tấn muối thô. Để khuyến khích phát triển sản xuất, chính quyền địa phương đã phối hợp với các ngành chuyên môn tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ bà con ứng dụng các tiến bộ KHKT, nâng cấp cơ sở hạ tầng, tăng cường vai trò quản lý nhà nước, tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm.
