Giáo sư, Viện sỹ Hồ Tôn Trinh: Nhà văn hóa đất Thành Sen

Giáo sư, Viện sỹ Hồ Tôn Trinh (bút danh Hoàng Trinh) sinh ngày 28/9/1920 tại Viêng Chăn - Lào, nguyên quán tại phường Đại Nài, thành phố Hà Tĩnh, nay thuộc phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh, mất ngày 19/3/2011 tại Hà Nội. Ông là một nhà nghiên cứu văn hóa từng đảm nhận các chức vụ: Viện trưởng Viện Văn học Việt Nam kiêm Tổng Biên tập Tạp chí Văn học, Chủ tịch Hội đồng Khoa học - Viện Văn học Việt Nam.

Ông là người góp phần quan trọng trong việc xây dựng nền lý luận văn học Việt Nam hiện đại, đi tiên phong tìm tòi, nghiên cứu, ứng dụng các thành tựu hiện đại của lý luận văn học thế giới như ký hiệu học, thi pháp học, văn học so sánh, góp phần mở ra cánh cửa để bạn bè thế giới biết đến nhiều hơn về nền văn học, văn hoá Việt Nam, đồng thời góp phần đưa những giá trị tinh hoa của văn học, văn hoá thế giới đến với con người Việt Nam.

Năm 1979, Giáo sư, Viện sỹ Hồ Tôn Trinh vinh dự được bầu là Viện sĩ danh dự Viện Hàn lâm khoa học Hungary. Năm 1982, ông được phong hàm Giáo sư; năm 1989, ông nhận Giải thưởng khoa học Rokefeller (Mỹ); năm 1996, ông vinh dự nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 1 cho cụm 5 công trình nghiên cứu lý luận và phê bình văn học.

Di sản khoa học của ông để lại luôn trường tồn với thời gian và tiếp tục được phát huy, góp phần phát triển nền văn hóa Việt Nam. Những đóng góp to lớn của Giáo sư Hồ Tôn Trinh đã được Nhà nước và cộng đồng quốc tế ghi nhận. Ông được trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất; Huân chương Lao động hạng Nhất; Huân chương kháng chiến hạng Ba và hạng Nhất cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.

Tại buổi tọa đàm, các chuyên gia, nhà nghiên cứu đã thảo luận về thân thế, sự nghiệp, những đóng góp của Giáo sư, Viện sỹ Hồ Tôn Trinh đối với sự phát triển văn học và văn hóa Việt Nam, cùng các nhân vật lịch sử dòng họ Hồ - Hà Tĩnh trong sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước; giải pháp bảo tồn và phát huy các giá trị di sản của dòng họ Hồ - Cồn Phượng và Giáo sư, Viện sỹ Hồ Tôn Trinh tại quê hương trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, đề xuất các cấp chính quyền và ngành chức năng tỉnh Hà Tĩnh xem xét các tiêu chí cơ bản theo quy định của Luật Di sản Văn hóa để có thể lập hồ sơ khoa học xếp hạng di tích nhà thờ dòng họ Hồ Cồn Phượng là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp tỉnh trong thời gian tới.