Ông bố bà mẹ nào cũng có thể mắc sai lầm khi nuôi dạy trẻ, đặc biệt là vấn đề giáo dục hành vi ở trẻ. Bố mẹ không cần quá nghiêm khắc với mọi hành vi nhỏ hàng ngày của con, nhưng 6thói xấu sau đây nên được bố mẹ kịp thời phát hiện và khắc phục ngay.
1. Tỏ thái độ với bố mẹ
Khi trẻ nhỏ có những lời nói không lễ phép với bố mẹ có nghĩa là trẻ đang thiếu sự tôn trọng với bố mẹ và những người lớn khác. Bố mẹ có thể cho rằng việc trẻ bắt chước mình, lườm nguýt hay cãi lại lời bố mẹ chỉ đơn giản là những biểu hiện trong giai đoạn phát triển nào đó, nhưng thói xấu đó có thể trở thành một phần tính cách của trẻ khi trưởng thành nếu không được bố mẹ chấn chỉnh sớm nhất có thể.
Tiến sỹ giáo dục Michele Borba, tác giả cuốn sách "Đừng tỏ thái độ đó với mẹ!: 24 Hành vi thô lỗ, ích kỷ, thiếu khôn ngoan của trẻ và cách ngăn chặn", cho biết, “Một vài bậc phụ huynh không để ý đến những hành vi đó vì họ cho rằng đó là giai đoạn chuyển giao, nhưng nếu bạn không khắc phục chúng, bạn sẽ nhận ra mình có một đứa con thiếu kính trọng người khác và phải rất khó khăn để kết bạn, duy trì tình bạn và được thầy cô giáo, những người lớn khác yêu mến”.
Để giải quyết những vấn đề về hành vi của trẻ, tốt nhất bố mẹ không nên phản ứng lại những hành vi đó.
2. Ngắt lời bố mẹ
Nhiều khi trẻ quá hứng thú kể cho bố mẹ nghe chuyện gì đó đến mức ngắt lời bạn và không để ý đến những điều xung quanh. Nhưng kể cả như vậy bố mẹ cũng không nên bỏ qua hành vi đó. Một khi ngắt lời bố mẹ trở thành một thói quen, trẻ sẽ cho rằng việc thiếu tôn trọng với người khác là hành vi chấp nhận được. Theo Tiến sỹ tâm lý học Jerry Wyckoff – đồng tác giả của cuốn Getting Your Child From No to Yes, “Kết quả là, con của bạn sẽ nghĩ rằng mình có quyền được người khác chú ý đến và sẽ không thể thích ứng được nếu không được mọi người quan tâm”.
3. Có hành vi bạo lực khi chơi đùa
Trẻ nhỏ thường có những lúc chơi đùa “quá khích” và vượt quá tầm kiểm soát của bố mẹ. Tuy nhiên, bố mẹ vẫn nên đặt ra một giới hạn nhất định cho những lần vui chơi của trẻ. Hơn nữa, nếu trẻ nhỏ có hành vi thô bạo khi chơi đùa thì lúc này bố mẹ nên can thiệp và quan sát cẩn thận những biểu hiện của trẻ, vì điều đó có thể hình thành thói xấu về hành vi bạo lực khi trẻ trưởng thành.
Tiến sỹ Borba chia sẻ, “Nếu bạn không can thiệp, hành vi bạo lực có thể trở thành một thói quen khó bỏ khi trẻ lên 8. Không những thế, điều đó còn ngầm khiến cho trẻ hiểu rằng tổn thương người khác là hành vi hoàn toàn bình thường”.
4. Giả vờ không nghe thấy lời bố mẹ nói
Nhiều bố mẹ phải lặp lại yêu cầu trẻ làm một việc nào đó mà trẻ không thích tới hai, ba, thậm chí là bốn lần, ví dụ như cất đồ chơi hay đi tắm. Tình trạng đó khiến trẻ nhận thức rằng, việc không nghe lời bố mẹ cũng không sao cả và có thể làm bất cứ điều gì mình thích.
Tiến sỹ tâm lý học Kevin Leman, tác giả cuốn sách First-Time Mom: Getting Off on the Right Foot – From Birth to First Grade, khẳng định: “Bố mẹ nhắc đi nhắc lại yêu cầu khiến trẻ quen với việc đợi đến lời nhắc nhở tiếp theo thay vì chú ý đến lần nói đầu tiên của bố mẹ. Trẻ sẽ điều khiển bạn, và nếu hành vi đó vẫn cứ tiếp diễn, rất có thể trẻ sẽ trở nên bướng bỉnh và không quan tâm đến bất kỳ người nào khác ngoài bản thân”.
Thay vì chỉ nói “suông” với trẻ, bố mẹ nên đến trước mặt và nói cho trẻ biết việc con cần phải làm ngay bây giờ.
5. Nói dối
Trẻ nói dối nhiều hơn bố mẹ thường nghĩ. Nếu trẻ nói đã dọn dẹp giường chiếu trong khi rất ít lần gấp nổi một cái chăn thì bố mẹ thường bỏ qua và không quá đặt nặng vấn đề; nhưng hành vi thiếu trung thực đó cần được ngăn chặn trước khi trở thành thói quen của trẻ.
Theo Tiến sỹ Wyckoff, “Nói dối có thể trở thành phản ứng “tự động” nếu trẻ phát hiện ra rằng đó là cách dễ dàng nhất để bản thân được mọi người tán dương, để tránh phải làm điều gì đó trẻ không muốn, hay để không bị liên quan đến những rắc rối mà trẻ gây ra”.
Khi trẻ nói dối, bố mẹ hãy nói chuyện với trẻ về tính trung thực.
6. Tự tiện làm mọi việc mà không xin phép bố mẹ
Nếu trẻ có thể tự mình lấy kẹo bánh trong cửa hàng, bố mẹ sẽ khá nhàn rỗi. Nhưng cho phép trẻ tự thực hiện những hoạt động mà bố mẹ nên kiểm soát sẽ khiến trẻ hình thành ý thức "bất quy tắc". Tiến sỹ Wyckoff cho biết, “Tuy việc đứa con mới được 2 tuổi của bạn tự đi vào nhà bếp để lấy bánh quy là rất đáng khen ngợi, nhưng hãy đợi đến khi đứa trẻ 8 tuổi, nó sẽ đến thăm nhà một người bạn ở cách đó ba tòa nhà mà không xịn phép”.
Chẳng hạn, nếu trẻ tự tiện bật tivi, bố mẹ hãy yêu cầu trẻ tắt tivi và nói với trẻ, “Con phải hỏi mẹ trước khi bật tivi vì đó là quy định”.
