Suốt 30 năm xây dựng và trưởng thành, Cục Hải quan tỉnh Hà Tĩnh đã không ngừng nỗ lực khẳng định vai trò là “người gác cửa” biên giới trên mặt trận kinh tế. Không chỉ giữ vững an ninh kinh tế, Hải quan Hà Tĩnh còn giúp địa phương tăng thu ngân sách để phát triển KT-XH, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
Hải quan Hà Tĩnh được chia tách từ Hải quan Nghệ Tĩnh, thành lập theo Quyết định số 107/TCHQ-TCCB ngày 6/6/1992 của Tổng Cục trưởng Tổng cục Hải quan - cách 10 tháng sau khi tỉnh Hà Tĩnh được tái lập (12/8/1991). Lúc bấy giờ, Hải quan Hà Tĩnh được biên chế 44 cán bộ, công chức với 6 đơn vị: Phòng Nghiệp vụ tổng hợp, Phòng Tổ chức hành chính, Hải quan trạm trả hàng Hồng Lĩnh, Hải quan cửa khẩu Cầu Treo, Hải quan cảng Xuân Hải và Đội Kiểm soát Hải quan.
Thông quan tại Cửa khẩu Cầu Treo. Ảnh tư liệu từ năm 1992 – 1996.
Trong ký ức của nguyên Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh Nguyễn Quang Anh (từ 1995-2005 - P.V), những ngày đầu thành lập với bao bộn bề gian khó vẫn còn sống động như những thước phim quay chậm. “Năm đầu tiên về, chúng tôi phải thuê Nhà khách Công đoàn để vừa ở, vừa làm việc. Trong điều kiện thiếu thốn, không điện, không nước nhưng anh em đã đoàn kết vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ, làm tròn sứ mệnh bảo vệ Tổ quốc. Lúc đó, nhiệm vụ thu ngân sách không quá nặng nề mà công cuộc bảo vệ Tổ quốc được đặt lên hàng đầu. Vì vậy, Hải quan được xem là lực lượng vũ trang, cán bộ Hải quan được gọi là cán bộ, chiến sỹ” - ông Nguyễn Quang Anh chia sẻ.
Nguyên Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Quang Anh ôn lại những ngày đầu mới thành lập Hải quan Hà Tĩnh.
Cửa khẩu Cầu Treo những năm 1992 – 1996. Ảnh tư liệu.
Dù bộn bề khó khăn nhưng thời kỳ đầu (từ 1992-2000), Cục Hải quan tỉnh Hà Tĩnh đã thực hiện tốt chức năng bảo vệ chủ quyền an ninh quốc gia về kinh tế. Năm 1996, khi Cửa khẩu Cầu Treo được nâng cấp thành Cửa khẩu quốc tế (CKQT) thì Hải quan Hà Tĩnh đã có sự tăng trưởng nhanh về thu ngân sách. Trong 10 năm đầu sau thành lập, Hải quan Hà Tĩnh đã làm thủ tục với kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) gần 700 triệu USD, số thu ngân sách Nhà nước hơn 1.290 tỷ đồng, góp phần giải quyết khó khăn về ngân sách cho Hà Tĩnh trong những năm đầu tái lập tỉnh.
Giai đoạn từ năm 2001-2010, cùng với sự khởi động của hành lang kinh tế Đông - Tây, Khu kinh tế CKQT Cầu Treo với nhiều chính sách ưu đãi, tạo thuận lợi lớn cho hoạt động thương mại, đầu tư và du lịch. Đây cũng là giai đoạn Cục Hải quan tỉnh có sự đột phá về cải cách thủ tục hành chính, cải tiến thủ tục hải quan, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ theo Luật Hải quan Việt Nam 2001.
Toàn cảnh Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo. Ảnh: Đình Nhất.
Từ năm 2011 đến nay, Cục Hải quan tỉnh đã chuyển mình mạnh mẽ, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế theo Luật Hải quan năm 2014. Đơn vị hoàn thành thủ tục hải quan điện tử tại 100% chi cục. Tháng 4/2014, Hải quan Hà Tĩnh chính thức triển khai Hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS. Từ tháng 3/2017, đơn vị triển khai dịch vụ công trực tuyến nhằm tạo thuận lợi tối đa nhất cho hoạt động XNK, chuyển đổi từ tư duy truyền thống xem “Doanh nghiệp là đối tượng quản lý” sang “Doanh nghiệp là đối tác hợp tác” và “Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp”.
Có hơn 20 năm hoạt động trong lĩnh vực XNK, ông Phạm Hoành Sơn - Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Hoành Sơn đánh giá: “Trước đây, một ngày chỉ giải quyết được thủ tục hành chính cho 1 xe hàng XNK nhưng bây giờ chỉ 15 phút là xong 1 xe. Không chỉ rút ngắn về thời gian mà chi phí cũng tiết kiệm gấp 10 lần so với trước. Nhờ cơ quan hải quan tạo thuận lợi, hướng dẫn mọi thủ tục nhanh chóng, kịp thời mà hoạt động của công ty ngày càng phát triển, đưa kim ngạch tăng gấp hàng trăm lần so với ban đầu”.
Với nỗ lực cải cách hành chính, hiện đại hóa hải quan, chỉ số về hoạt động XNK, xuất nhập cảnh trên địa bàn liên tục tăng mạnh trong 10 năm gần đây. Kim ngạch XNK lần đầu tiên lên đến 3,7 tỷ USD (năm 2011); số thu ngân sách Nhà nước lần đầu tiên lên đến con số trên 1.000 tỷ đồng (năm 2013) và cao nhất là 7.600 tỷ đồng (năm 2021).
Theo thống kê, 30 năm qua, Cục Hải quan tỉnh Hà Tĩnh đã làm thủ tục cho gần 4 triệu lượt phương tiện xuất nhập cảnh với khối lượng hàng hóa XNK đạt trên 32 tỷ USD. Qua đó, đơn vị thu nộp ngân sách Nhà nước trên 51.000 tỷ đồng. Không chỉ thực hiện tốt công tác thu thuế XNK, Cục Hải quan tỉnh Hà Tĩnh còn chú trọng đấu tranh phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại. Trong 30 năm qua, đơn vị đã trực tiếp, phối hợp với các lực lượng chức năng khác phát hiện, bắt giữ, xử lý gần 800 vụ buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới với trị giá hàng vi phạm hơn 20 tỷ đồng; xử phạt 3.673 vụ vi phạm hành chính, phạt tiền hơn 26 tỷ đồng, phối hợp với các lực lượng triệt phá 211 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép các chất ma túy qua biên giới.
Suốt chặng đường 30 năm xây dựng và trưởng thành, Cục Hải quan tỉnh Hà Tĩnh luôn hoàn thành sứ mệnh “gác cửa” biên giới trên mặt trận kinh tế.
Ghi nhận những đóng góp quan trọng của Hải quan Hà Tĩnh, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải cho biết: “Từ chỗ số thu chỉ đạt 2,7 tỷ đồng khi mới thành lập, đến năm 2021, đơn vị đã lập kỷ lục thu 7.600 tỷ đồng, xếp thứ 11 cả nước và đứng thứ 2 khu vực Bắc Trung Bộ, góp phần đưa tổng số thu trên địa bàn tỉnh năm 2021 đạt trên 16.900 tỷ đồng, vượt 63% dự toán Trung ương giao và xếp thứ 3 khu vực Bắc Trung Bộ. Bên cạnh thực hiện tốt nhiệm vụ thu ngân sách, Hải quan Hà Tĩnh đã thực hiện đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ kiểm tra giám sát, kiểm soát hải quan nhằm đấu tranh, ngăn chặn kịp thời tình trạng buôn lậu, vận chuyển hàng trái phép qua biên giới, phòng chống tội phạm ma túy, hoàn thành tốt vai trò là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 389 của tỉnh”.
Cán bộ hải quan và biên phòng cảng Vũng Áng phối hợp tuần tra, kiểm tra hàng xuất nhập khẩu qua cảng Vũng Áng. Ảnh: Phan Trâm - Thanh Hoài.
Cục Hải quan Hà Tĩnh nhận Cờ thi đua của Chính phủ năm 2017. Ảnh tư liệu.
Qua 30 năm xây dựng và phát triển, đến nay, Cục Hải quan tỉnh ngày càng lớn mạnh với 215 cán bộ, công chức, người lao động được phân bổ tại 9 đơn vị thuộc, trực thuộc. Từ những ngày đầu mới thành lập chỉ có 5 chi bộ với 24 đảng viên, hiện nay, Đảng bộ Cục Hải quan tỉnh có 7 chi bộ với 166 đảng viên. Nhiều năm liền, Đảng bộ Cục Hải quan tỉnh đạt danh hiệu “Trong sạch - vững mạnh” và “Trong sạch - vững mạnh - tiêu biểu”. Liên tục đổi mới để phù hợp, nỗ lực không ngừng để thực hiện tốt nhiệm vụ vì lợi ích kinh tế quốc gia, Cục Hải quan tỉnh đã góp phần không nhỏ cho công cuộc phát triển KT-XH của tỉnh.
Ông Bùi Thanh San - Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh Hà Tĩnh nhấn mạnh: “Ghi nhận những thành tích đã đạt được, đơn vị vinh dự được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba, Huân chương Lao động hạng Nhì, Huân chương Chiến công hạng Nhất; nhiều lần được Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính, UBND tỉnh, Tổng cục Hải quan tặng bằng khen và cờ thi đua xuất sắc. Nhân dịp kỷ niệm 30 năm ngày thành lập, cán bộ, công chức, người lao động Cục Hải quan tỉnh tự hào đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất của Chủ tịch nước trao tặng. Đây là động lực to lớn để đơn vị nỗ lực hơn, quyết tâm hơn, cống hiến nhiều hơn cho sứ mệnh “gác cửa” biên giới trên mặt trận kinh tế của địa phương”.
thiết kế: huy tùng
