Việc "sắp xếp lại giang sơn" hướng đến ổn định lâu dài
Trao đổi với phóng viên báo Dân trí, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương, Bộ Nội vụ Phan Trung Tuấn cho biết, hiện nay Đảng, Quốc hội, Chính phủ không có chủ trương tiếp tục thực hiện sắp xếp, sáp nhập tỉnh, thành phố hoặc các đơn vị hành chính cấp xã.
"Thông tin sắp xếp từ 34 tỉnh, thành hiện nay còn 16 tỉnh, thành trong giai đoạn tới đây hoàn toàn không chính xác", ông Phan Trung Tuấn khẳng định.
Quyết định “sắp xếp lại giang sơn” là bước đi lịch sử, có ý nghĩa chiến lược, đánh dấu một giai đoạn phát triển mới của việc hoàn thiện bộ máy hành chính nhà nước, hoàn thiện thể chế và tổ chức của hệ thống chính trị đồng bộ, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, hướng tới hoàn thiện một nền hành chính quản trị hiện đại, gần dân, sát dân, vì nhân dân phục vụ, để mọi lợi ích thuộc về nhân dân.
Ngoài mục tiêu tinh gọn tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế, giảm chi ngân sách cho bộ máy; mở ra dư địa và không gian phát triển mới cho các địa phương, ông Phan Trung Tuấn cho biết cuộc cách mạng về sắp xếp đơn vị hành chính các cấp triển khai đầu năm 2025 còn hướng đến ‘‘ổn định lâu dài hệ thống đơn vị hành chính".
Chủ trương lớn này đã được Đảng, Quốc hội, Chính phủ nghiên cứu, cân nhắc rất kỹ lưỡng trước khi triển khai thực hiện.
"Với sự vào cuộc quyết liệt của toàn bộ hệ thống chính trị, từ ngày 1/7, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (gồm cấp tỉnh và cấp xã/phường) đã chính thức hoạt động ở tất cả các tỉnh, thành phố. Cả nước có 34 tỉnh/thành phố và 3.321 xã, phường, đặc khu", Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương nhắc lại.
Trước đó, sáng 12/6, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025. Theo đó, cả nước có 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 28 tỉnh và 6 thành phố.
Trong đó, có 19 tỉnh và 4 thành phố hình thành sau sắp xếp quy định tại nghị quyết này gồm: Tuyên Quang, Lào Cai, Thái Nguyên, Phú Thọ, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng, Ninh Bình, Quảng Trị, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đắk Lắk, Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tây Ninh, Cần Thơ, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Cà Mau, An Giang và 11 tỉnh, thành phố không thực hiện sắp xếp là các tỉnh: Cao Bằng, Điện Biên, Hà Tĩnh, Lai Châu, Lạng Sơn, Nghệ An, Quảng Ninh, Thanh Hoá, Sơn La và thành phố Hà Nội, thành phố Huế.
Cùng với sắp xếp đơn vị hành chính, từ ngày 1/7, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (chỉ gồm cấp tỉnh và cấp xã/phường) đã chính thức hoạt động ở tất cả các tỉnh, thành phố.
Tiếp đó là thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền mạnh mẽ giữa trung ương và địa phương, giữa chính quyền cấp tỉnh với cấp xã theo phương châm: ‘‘Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm’’.
Thông tin lan truyền hoàn toàn sai lệch
Đồng thời, ông Phan Trung Tuấn cho biết thêm, hiện nay, Bộ Nội vụ xây dựng dự thảo Nghị định hướng dẫn việc lấy ý kiến nhân dân về thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính nhằm thay thế Nghị định số 54/2018/NĐ-CP và Nghị định số 66/2023/NĐ-CP.
Theo đó, hồ sơ dự thảo nghị định không có phụ lục kèm theo danh sách sắp xếp, sáp nhập từ 34 tỉnh, thành phố xuống còn 16 tỉnh, thành phố như các trang mạng xã hội đang lan truyền.
"Việc xây dựng nghị định này là thực hiện quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 và Quyết định số 1589/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15", ông Tuấn nhấn mạnh.
Ông Tuấn thông tin, luật này đã có thay đổi căn bản như quy định đơn vị hành chính của nước ta được tổ chức thành 2 cấp, gồm có: Tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (cấp tỉnh); xã, phường, đặc khu trực thuộc cấp tỉnh (cấp xã).
Theo đó, trong hệ thống đơn vị hành chính không còn đơn vị hành chính cấp huyện, đồng thời quy định mới loại hình “đặc khu” (cấp xã). Tuy nhiên, Nghị định số 54/2018/NĐ-CP và Nghị định số 66/2023/NĐ-CP nêu trên đang được thiết kế để hướng dẫn việc lấy ý kiến cử tri về thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính theo mô hình 3 cấp (cấp tỉnh - cấp huyện - cấp xã).
Theo đó, vị Vụ trưởng cho rằng, cần thiết phải ban hành nghị định mới của Chính phủ hướng dẫn thực hiện cụ thể. Việc xây dựng trình Chính phủ ban hành nghị định này nhằm hướng dẫn việc lấy ý kiến cử tri đối với các trường hợp thông thường về thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính.
Cụ thể, ông Phan Trung Tuấn nêu ví dụ như việc thành lập phường trên cơ sở xã (nông thôn) khi xã đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện nâng lên thành phường (đô thị); việc điều chỉnh địa giới hành chính trong trường hợp thực sự cần thiết do biến động của tác động về địa chất, địa hình hoặc do tác động từ sự phát triển kinh tế - xã hội cần thiết phải điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn quản lý, mà không phải nhằm mục đích sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính các cấp như thông tin sai lệch lan truyền trên mạng xã hội trong thời gian gần đây.
