Những vườn lá dong xanh bạt ngàn gắn bó với người dân Vĩnh Phúc hàng chục năm nay. Lá dong làng Vĩnh Phúc có dáng tròn, mềm và dai. Vườn lá dong của gia đình ông Lê Huy Đồng lớn nhất trong thôn, mỗi mùa tết cho thu hoạch 3,5 vạn lá, tương ứng khoảng 20 triệu đồng.
Từ ngày 15 âm lịch tới ngày cận tết được coi là “thời điểm vàng” khi làng lá dong bắt đầu bước vào vụ thu hoạch chính. Khắp đường lớn ngõ nhỏ ở Vĩnh Phúc, đâu đâu cũng bắt gặp hình ảnh người người, nhà nhà ngồi chọn, phân loại lá. Dẫu công việc cuối năm bận rộn song khuôn mặt ai cũng ánh lên vẻ rạng ngời. (Trong ảnh: Dù tuổi đã cao nhưng cụ bà Lê Thị Liên vẫn tham gia thu hoạch lá dong)
Vào mùa cao điểm phục vụ Tết Nguyên đán bắt đầu từ mồng 10 âm lịch, các hộ dân thu hoạch từ 1-4 vạn lá với giá bán 50 ngàn đồng/100 lá. Ông Lê Huy Đồng chia sẻ: "Cây lá dong không mất quá nhiều công chăm sóc, nhưng đòi hỏi người trồng phải thường xuyên dọn sạch lá gốc cho cây ra nhiều mầm, lá xanh, to, đều, đẹp”.
Việc thu hoạch dong diễn ra nhanh chóng chỉ với dụng cụ liềm cắt
Anh Đàm Ngọc Đại: “Dịp tết hàng năm, vườn dong rộng 1 sào đưa lại thu nhập xấp xỉ 10 triệu đồng cho gia đình chúng tôi, gấp 4 lần trồng lúa trên cùng diện tích. Đến thời điểm hiện tại, nhiều thương lái đã đến tận vườn để tìm, chọn và mua dong về gói bánh”.
Chất đất pha cát nhẹ ở Vĩnh Phúc là điều kiện lý tưởng để trồng dong. Năm nay, với thời tiết khá thuận lợi, người trồng dong ở Vĩnh Phúc kỳ vọng một vụ mùa bội thu. Lá dong sau khi được cắt ngoài vườn sẽ được phân loại theo khổ to, nhỏ, độ xanh non và được bảo quản trong thời tiết râm mát hoặc cắm phần cuống lá xuống mặt bùn xâm xấp nước tránh ánh nắng ảnh hưởng tới độ tươi xanh của lá.
Theo chia sẻ của các hộ trồng dong, những lá màu xanh mạ non, chiều dài 45-50 cm, chiều ngang từ 25-30 cm mới có thể giúp cho chiếc bánh chưng trở nên vuông vắn, đẹp mắt. Ngược lại, nếu lá dong không xanh, không tươi, bánh gói sẽ không thơm ngon, lại nhanh hỏng. Sở dĩ lá dong Vĩnh Phúc lại được ưa chuộng suốt bao năm qua là do sự khác biệt với các loại lá dong rừng và vùng khác. Lá thường to tròn và dai, mặt dưới của lá có màu xanh non, cuống lá dài và đồng màu với gân lá.
Lá dong giúp nhiều gia đình ở thôn Vĩnh Phúc có thêm đồng ra đồng vào, sắm sửa trang hoàng ngày tết.
