Anh Trần Đình Nhất ở thôn 9, xã Kỳ Hà (TX Kỳ Anh) và hàng trăm tàu cá của bạn nghề ở đây thường xuyên phải đối mặt với sự vất vả, bất tiện và nguy hiểm.
Vì Lạch Khẩu bị bồi lắng nghiêm trọng trên quy mô rộng, kéo dài khoảng 1,5 km từ Khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Cửa Khẩu (xã Kỳ Hà) ra đến bờ biển nên mỗi khi nước xuống là tàu thuyền không vào được nơi neo đậu. Nhiều năm nay, Lạch Khẩu đã được bà con ngư dân nơi đây đọc chệch thành “lạch khổ” vì nó gây cản trở sản xuất, ảnh hưởng đến tiêu thụ hải sản, mất an toàn, bất tiện trong sinh hoạt đối với họ.
Ngư dân Trần Đình Nhất (xã Kỳ Hà) phản ánh: “Chúng tôi đi biển sản xuất hằng ngày không lo gì bằng việc ra vào luồng lạch. Khi đi phải chờ thủy triều lên, khi về gặp lúc nước xuống thì phải neo đậu phương tiện ngoài bãi biển cách nhà gần 1,5 km. Tôi và khoảng 220 ngư dân có tàu thuyền ra vào cửa lạch thường xuyên rất mong các cấp, ngành ưu tiên nguồn lực để nạo vét”.
Tình trạng cát, phù sa bồi lắng luồng lạch cũng đang diễn ra ở nhiều nơi dọc bãi biển Hà Tĩnh, trong đó có đường ra vào Cảng cá và Khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Cửa Sót (huyện Lộc Hà).
Ông Phan Văn Phú – cán bộ Ban Quản lý Các cảng cá và Khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Hà Tĩnh thông tin: “Cảng cá và Khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Cửa Sót có vai trò rất quan trọng, quy mô lớn nhất tỉnh nhưng luồng lạch không đảm bảo vì lượng bùn, cát bồi lấp tại đây khoảng 100.000 m3/năm mà chưa được nạo vét thường xuyên, hiệu quả. Điều này đang gây ảnh hưởng đến sản xuất của ngư dân vì mỗi năm ở đây có khoảng 800 nghìn lượt tàu thuyền lớn, hàng chục nghìn lượt tàu thuyền nhỏ, bốc dỡ 2.000 tấn hải sản và hàng nghìn tấn vật tư, hàng hóa phục vụ đánh bắt. Đặc biệt, vào các đợt thiên tai, có đến hơn 300 tàu thuyền với 1.300 ngư dân vào neo đậu tránh trú nên tình trạng này có nguy cơ mất an toàn cao”.
Hiện nay, luồng lạch ở Cửa Nhượng (Cẩm Xuyên), Đồng Kèn (giáp ranh Lộc Hà – Nghi Xuân), Cửa Hội (Nghi Xuân) và đường ra vào các âu thuyền, bến bãi nhỏ khác ở Hà Tĩnh cũng đang bị bồi lắng. Ở các huyết mạch giao thông này thường xuyên tái diễn cảnh các bãi bồi nổi lên trơ đáy, mực nước nông, dòng chảy nhỏ hẹp, thuyền lớn không thể vào, thuyền nhỏ nằm chênh vênh trên bãi bồi.
Điều này ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động đánh bắt của 2.735 phương tiện lớn nhỏ và mục tiêu đánh bắt gần 39 nghìn tấn hải sản trong năm 2024. Càng nguy hiểm hơn khi vào mùa mưa bão, tàu thuyền không thể vào nơi tránh trú kịp thời để đảm bảo an toàn, nhất là các tàu công suất lớn.
Ông Thân Quốc Tế - Phó Giám đốc Ban Quản lý Các cảng cá và Khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Hà Tĩnh cho biết: “Ngoài ảnh hưởng trực tiếp đến ngư dân thì luồng lạch bồi lắng là một trong những vấn đề đáng lo ngại nhất hiện nay vì nó ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động đảm bảo sản xuất, kinh doanh, an toàn, phòng chống thiên tai của đơn vị.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do ngân sách bố trí hoạt động này còn hạn chế, trong khi thực hiện nạo vét bằng hình thức xã hội hóa lại bị vướng Nghị định số 159/2018/NĐ-CP ngày 28/11/2018 của Chính phủ “Về quản lý hoạt động nạo vét trong vùng nước cảng biển và vùng nước đường thủy nội địa”. Hiện nay, Chính phủ đã ban hành Nghị định 57/2024/NĐ-CP ngày 20/5/2024 “Về quản lý hoạt động nạo vét trong vùng nước cảng biển và vùng nước đường thủy nội địa” để thay thế Nghị định 159/2018/NĐ-CP, nhưng do mới ban hành nên các doanh nghiệp chưa kịp tham gia, vào cuộc”.
