Sau nhiều năm tìm hiểu về cây ba kích tím, tháng 10/2022, anh Phan Đăng Vượng ở thôn 3 Thọ Điền, xã Vũ Quang quyết định đưa loại cây này về trồng tập trung trên khu đồi rừng của gia đình. Lúc đầu, anh Vượng đưa 2,2 vạn cây giống về trồng, sau đó phát triển lên trên 4 vạn cây trên diện tích hơn 2 ha. Qua hơn 3 năm trồng, chăm sóc, đến nay, cây ba kích tím đã cho thu hoạc. Đây cũng là mô hình trồng ba kích tím tập trung quy mô lớn đầu tiên tại Hà Tĩnh.
Anh Vượng cho biết: “Sau hơn 3 năm trồng đến nay đã đến thời kỳ thu hoạch. Bước đầu tôi thấy năng suất rất đạt và khách hàng cũng rất thích. Vì số lượng lớn nên hiện tôi đã bắt đầu thu hoạch dần để phục vụ nhu cầu thị trường”.
Bộ rễ của cây ba kích tím cắm sâu vào lòng đất từ 0,5-1,5m nên quá trình thu hoạch đòi hỏi nhiều công sức hơn so với các loại cây dược liệu khác. Người trồng phải sử dụng máy múc để đào, tránh làm gãy hoặc tổn thương rễ nhằm đảm bảo chất lượng củ. Mỗi sào ba kích cho năng suất gần 1 tấn củ tươi. Đặc biệt, từ năm thứ 4 trở đi, khi cây bước vào giai đoạn sinh trưởng mạnh, năng suất sẽ tăng cao hơn rất nhiều, mở ra kỳ vọng lớn về hiệu quả kinh tế lâu dài.
Hiện anh Vượng đang bán sản phẩm với giá từ 100 - 120 nghìn đồng/kg. Từ thành công của mô hình, một số hộ dân ở xã Vũ Quang đã trồng với diện tích từ 2 sào trở lên. Việc nhiều nông dân cùng tham gia không chỉ hình thành vùng nguyên liệu cây ba kích tím tập trung mà còn mở ra hướng phát triển cây dược liệu triển vọng cho địa phương.
Chị Phan Thị Vinh (thôn 2 Thọ Điền, xã Vũ Quang) cho biết: “Gia đình tôi cũng đã trồng được hơn 2 sào ba kích tím. Qua quá trình trồng, chăm sóc, tôi thấy cây phát triển tốt, rất phù hợp với vùng đất đồi có độ dốc, sẽ thoát nước dễ hơn và cây phát triển tốt hơn”.
Ba kích là cây dược liệu quý được sử dụng làm thuốc chữa bệnh và một số loại thực phẩm chức năng. Cây trồng này dễ tiêu thụ, giá bán khá cao. Do đặc tính của cây trồng này không cần nhiều phân bón và nước tưới, ít sâu bệnh nên khá phù hợp với vùng đất đồi Vũ Quang. Ba kích trồng sau 3 năm là có thể cho thu hoạch nhưng càng để lâu năm, năng suất và chất lượng củ càng tốt.
Chị Trần Thị Hải - Phòng Kinh tế, UBND xã Vũ Quang cho biết: “Ba kích tím là cây trồng hoàn toàn mới trên địa bàn xã Vũ Quang nói riêng và tỉnh Hà Tĩnh nói chung. Qua quá trình trồng của anh Vượng và một số hộ dân trên địa bàn, chúng tôi thấy hoàn toàn phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu của địa phương. Hiện cây ba kích tím đã cho thu hoạch với năng suất, chất lượng củ đạt yêu cầu đề ra. Tới đây xã sẽ có sự đánh giá cụ thể để nhân rộng mô hình này nhằm đa dạng hóa cây trồng và nâng cao thu nhập cho người dân”.
Ngoài việc thu hoạch bán củ tươi, anh Vượng còn xây dựng nhà xưởng sản xuất rượu ba kích và xây dựng thương hiệu rượu ba kích đạt chuẩn OCOP trong thời gian tới. Anh Vượng cũng đã tự nhân giống để mở rộng diện tích và bán cho các hộ dân có nhu cầu trồng. Thành công của mô hình cho thấy hướng đi đúng trong chuyển đổi cây trồng, mở ra cơ hội nâng cao thu nhập cho người dân.
