Có mặt tại khu vực sông Ngàn Sâu đoạn qua địa bàn xã Đức Bồng và Đức Hương, chúng tôi thấy tình trạng sạt lở hai bên bờ sông đúng như phản ánh của người dân. Cá biệt, vườn của nhiều hộ bị sạt lở nghiêm trọng. Ông Lê Văn Tạo (thôn Bồng Thắng) cho biết: “Chỉ mấy năm gần đây, vườn nhà tôi đã bị sạt lở lấn vào hơn 50m, kéo dài hàng chục mét. Dù đã nhắc nhở, ngăn cấm nhưng có lần xà lan vẫn đậu gần khu vực vườn nhà, lợi dụng sơ hở là hút trộm cát. Ngoài gia đình tôi, còn có tới 8 nhà cũng bị sạt lở nghiêm trọng. Nếu tình trạng này kéo dài, đe dọa đến tài sản và tính mạng của người dân sống ven sông”.
Vườn nhà ông Lê Văn Tạo và nhiều hộ ở thôn Bồng Thắng (Đức Bồng - Vũ Quang) bị xói lở hàng chục mét, đe dọa đến tài sản và tính mạng của người dân.
Quá trình đi thực tế, chúng tôi còn được nghe nhiều ý kiến phản ánh sự lo lắng, bức xúc của người dân trên địa bàn về tình trạng này. Anh N.D.Q - một người dân ở gần bãi tập kết cát của Công ty TNHH Quyết Thắng cho biết: “Mỏ cát chỉ được cấp phép khai thác 500 m3/tháng nhưng bình quân mỗi ngày, doanh nghiệp này lại sử dụng 3 phà hoạt động liên tục từ tinh mơ đến tối mịt, thậm chí đến đêm với khối lượng cát lên tới 800-900 m3/ngày. Việc khai thác và kinh doanh cát đã làm ô nhiễm môi trường, gây hư hỏng đường, ảnh hưởng đến đời sống và sinh hoạt của người dân. Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị lên chính quyền địa phương, Phòng TN&MT nhưng vẫn không được giải quyết dứt điểm”.
Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, năm 2014, Công ty TNHH Quyết Thắng có trụ sở ở xã Đức Bồng được UBND tỉnh cấp phép khai thác mỏ cát tại thôn Hương Đại, xã Đức Hương và đến năm 2020 thì hết hạn. Làm việc với chúng tôi, ban đầu, Giám đốc Nguyễn Xuân Lộc còn quanh co nhưng sau đó đành nại ra một lý do thiếu thuyết phục để chối bỏ trách nhiệm: “Tôi không thể quản lý được vì đã ký hợp đồng với các chủ phà nên việc hút ở đâu, vào thời gian nào là do chủ phà chịu trách nhiệm trước các cơ quan chức năng”.
Xà lan khai thác cát trên sông Ngàn Sâu đoạn xã Đức Bồng, Vũ Quang
Ông Lê Văn Lợi - Chủ tịch UBND xã Đức Hương cho biết: “Ban đầu, trong giấy phép chỉ cho Công ty TNHH Quyết Thắng khai thác bằng máy múc theo hình thức lộ thiên nhưng doanh nghiệp này lại dùng phà để hút. Sau này, khi được cho phép dùng xà lan thì doanh nghiệp lại thực hiện không nghiêm túc, hút không đúng vị trí, lợi dụng khai thác ở những khu vực giáp ranh giữa Đức Hương và Đức Bồng, khai thác cả vào ban đêm để tăng khối lượng, rút ngắn quãng đường đi lại, giảm chi phí sản xuất...”.
Những băn khoăn, lo lắng về tình trạng khai thác cát trên sông Ngàn Sâu của người dân Vũ Quang là hoàn toàn chính đáng và có cơ sở. Vì vậy, trước mắt, các cấp, ngành cần tăng cường kiểm tra, giám sát để Công ty TNHH Quyết Thắng thực hiện khai thác nghiêm túc, đúng quy định. Về lâu dài, các cơ quan chức năng cần xem xét đến phương án đóng cửa mỏ để hạn chế tình trạng sạt lở bờ sông, vườn tược, giảm thiểu ảnh hưởng đến an toàn tính mạng và tài sản của người dân.
