Phó Thủ tướng: Giữ ổn định phương án thi tốt nghiệp THPT

Làm việc với Bộ Giáo dục và Đào tạo chiều 29/7, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu khẳng định kỳ thi tốt nghiệp THPT là công cụ đánh giá chuẩn đầu ra và chất lượng giáo dục. Vì vậy, năng lực khảo thí và cơ chế giám sát cần được đổi mới căn bản.

Phó Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các cơ quan rà soát, khắc phục hạn chế, bất cập, giữ ổn định phương án thi. Trách nhiệm giữa bộ và các tỉnh, thành phải được phân định rõ; đồng thời tăng ứng dụng công nghệ, kiểm tra chéo và giám sát để ngăn gian lận, nhất là hành vi sử dụng công nghệ cao.

Với phương án thi tốt nghiệp THPT trên máy tính, Phó Thủ tướng yêu cầu chuẩn bị kỹ, bảo đảm an ninh, an toàn và độ tin cậy. Việc tổ chức phải qua thử nghiệm, thí điểm, sau đó tổng kết, đánh giá toàn diện trước khi triển khai các bước tiếp theo.

"Đây là xu hướng tất yếu nhưng cần đánh giá kỹ điều kiện hạ tầng, an ninh mạng và chi phí. Không tổ chức khi chưa đánh giá đầy đủ các rủi ro, đặc biệt là nguy cơ tạo ra sự bất bình đẳng giữa các vùng miền", ông nói.

Về tuyển sinh đại học, Phó Thủ tướng đề nghị tiếp tục hoàn thiện phương thức, bảo đảm quyền tự chủ của các trường, gắn với trách nhiệm giải trình và chuẩn chất lượng. Các trường có thể nghiên cứu phương án "mở đầu vào, siết đầu ra" với một số ngành, song phải kiểm soát chất lượng nguồn tuyển bằng mức sàn, tránh xét tuyển tràn lan, chạy theo số lượng.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu rà soát, tinh gọn chương trình giáo dục phổ thông trên cơ sở tiếp thu ý kiến của chuyên gia, nhà khoa học, giáo viên và học sinh.

Năng lực số và đạo đức sử dụng AI cần được đưa vào chương trình giáo dục phổ thông từ cấp tiểu học. Học sinh phải được hướng dẫn nhận diện thông tin sai lệch và tư duy phản biện trước các kết quả do AI cung cấp.

Trước đó, tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 14/7, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục Nguyễn Đắc Vinh dẫn vụ gian lận điểm thi ở Tuyên Quang để đề nghị nghiên cứu việc tách kỳ thi tốt nghiệp THPT khỏi tuyển sinh đại học.

Theo ông Vinh, một kỳ thi phục vụ hai mục tiêu giúp người dân tiết kiệm công sức và giảm chi phí xã hội, nhưng cũng bộc lộ bất cập. Thí sinh đều muốn đạt điểm cao để vào đại học, đây có thể là một trong những nguyên nhân phát sinh tiêu cực.

"Chúng tôi suy nghĩ nên chăng nghiên cứu tách bạch hai kỳ thi này", ông Nguyễn Đắc Vinh kiến nghị. Kỳ thi tốt nghiệp THPT nên tập trung đánh giá quá trình học phổ thông, kiểm tra kiến thức, phân loại trình độ và chất lượng đào tạo của các cơ sở giáo dục. Tuyển sinh đại học thuộc quyền tự chủ của các trường; thực tế, một số trường đã tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực và áp dụng phương thức tuyển sinh riêng.

Ngày 25/7, Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định cần tiếp tục duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT dù tỷ lệ tốt nghiệp đạt khoảng 99%. Theo Bộ, nếu không tổ chức thi, có thể xuất hiện tình trạng giáo viên, học sinh "không dạy và không học", đồng thời ngành giáo dục thiếu dữ liệu tin cậy để đánh giá chất lượng trên toàn quốc và từng địa phương.

Bộ cho rằng những bất thường tại một số địa phương được phát hiện nhờ phân tích, công khai và minh bạch dữ liệu thi. Việc duy trì kỳ thi cũng phù hợp với chủ trương của Đảng và quy định của pháp luật.