Thương mại điện tử phát triển nhanh đang làm thay đổi thói quen mua sắm của người tiêu dùng. Theo Metric - nền tảng dữ liệu và phân tích thương mại điện tử uy tín hàng đầu tại Việt Nam, năm 2025, tổng giá trị giao dịch (GMV) trên 4 sàn thương mại điện tử lớn gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt 429.700 tỷ đồng, tăng 34,75% so với năm 2024, sản lượng tiêu thụ đạt gần 3,94 tỷ sản phẩm.
Tại Hà Tĩnh, mua sắm trực tuyến ngày càng được nhiều người lựa chọn nhờ sự thuận tiện, đa dạng mặt hàng và nhiều chương trình ưu đãi. Tuy nhiên, voucher, mã giảm giá, miễn phí vận chuyển, các đợt flash sale liên tục cũng dễ khiến người mua phát sinh những khoản chi nằm ngoài kế hoạch ban đầu.
Chị Đặng Thị Huyền (xã Cẩm Xuyên) cho biết: “Tôi vào ứng dụng chủ yếu để mua quần áo. Thấy mỹ phẩm, giày dép giảm giá, tôi lại muốn mua thêm. Có món chưa thực sự cần nhưng thấy giá tốt nên tôi nghĩ mua luôn cũng được. Nhiều lần nhận hàng rồi tôi mới nhận ra có những thứ chưa biết bao giờ mới dùng đến. Vì vậy, trước khi thanh toán, tôi cố gắng xem lại từng món để tránh mua quá nhu cầu”.
Những khoản chi nhỏ nếu liên tục phát sinh có thể làm xáo trộn ngân sách sinh hoạt, nhất là khi người tiêu dùng sử dụng hình thức mua trước - trả sau.
“Có thời điểm tôi đặt khoảng 12 đơn, tổng cộng gần 3 triệu đồng. Với hình thức mua trước - trả sau, khi các khoản cùng đến hạn, tôi phải dành tiền lương để thanh toán. Có lúc ví bị khóa, ứng dụng liên tục nhắc trả cũng khá áp lực. Tôi nhận ra không phải món nào giảm giá cũng nên mua, quan trọng nhất là mua đúng thứ cần và không để việc mua sắm trở thành khoản nợ phải lo sau này” - chị Nguyễn Thanh Lan (phường Thành Sen) chia sẻ.
Qua ghi nhận tại một số cửa hàng ở các phường trung tâm Hà Tĩnh, khách hàng có xu hướng ưu tiên các sản phẩm đang được giảm giá. Đặc biệt, vào các đợt khuyến mại lớn như Black Friday, lượng khách tại một số cửa hàng tăng khoảng 50% so với ngày thường.
Chị Hoàng Thị Mỹ Linh - chủ cửa hàng quần áo Mỹ Linh (xã Cẩm Bình) cho biết: “Khách mua trực tiếp thường xem kỹ chất liệu, mẫu mã, thử đồ rồi mới quyết định. Với khách mua online, giá bán và chương trình ưu đãi thường được quan tâm trước. Vào các đợt sale lớn, lượng khách online của cửa hàng tăng khoảng 50% so với ngày thường, giá trị đơn hàng cũng tăng. Có khách ban đầu chỉ hỏi một sản phẩm nhưng sau đó mua thêm khi thấy đang được giảm giá hoặc có voucher, miễn phí vận chuyển”.
Sức hút của các đợt sale không chỉ nằm ở mức giảm giá mà còn đến từ cách các nền tảng tạo cảm giác cấp bách qua đồng hồ đếm ngược, flash sale, voucher giới hạn, miễn phí vận chuyển, livestream hay thông báo số lượng sản phẩm còn lại. Những yếu tố này dễ khiến người tiêu dùng quyết định nhanh, thậm chí mua thêm để đủ điều kiện nhận ưu đãi.
Tuy nhiên, mức giảm được quảng bá chưa phải là toàn bộ chi phí của một đơn hàng. Giá niêm yết, giá sau voucher, phí vận chuyển và điều kiện áp dụng khuyến mãi… đều cần được tính đến trước khi thanh toán. Vì vậy, bên cạnh việc săn ưu đãi, người tiêu dùng cần cân nhắc kỹ nhu cầu thực tế và khả năng chi trả, thay vì quyết định mua chỉ vì mức giảm giá hấp dẫn.
Khi nhìn thấy một sản phẩm giảm giá sâu, người mua dễ chú ý đến cảm giác mình đang có lợi hơn là xem xét nhu cầu thực tế. Nếu quyết định mua được đưa ra quá nhanh, người tiêu dùng có thể nhận ra sau đó rằng sản phẩm không thực sự cần thiết hoặc khoản chi đã vượt quá dự tính. Để tránh mua sắm theo cảm xúc, người tiêu dùng nên tạo một khoảng dừng trước khi thanh toán, tự hỏi sản phẩm có thực sự cần thiết và khoản tiền đó có phù hợp với khả năng chi trả hay không. Khi kiểm soát được quyết định mua, ưu đãi mới thực sự mang lại giá trị cho người tiêu dùng.
