Thủ tục hành chính phi địa giới: Rõ lợi ích, còn trăn trở!

1.680 thủ tục phi địa giới hành chính thuộc thẩm quyền cấp tỉnh

Ngày 9/6/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 118/2025/NĐ-CP về thực hiện thủ tục hành chính (TTHC) theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại bộ phận một cửa và Cổng Dịch vụ công quốc gia (có hiệu lực thi hành từ 1/7/2025). Nghị định nêu rõ: “Thực hiện TTHC không phụ thuộc vào địa giới hành chính là việc cho phép tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ và nhận kết quả giải quyết TTHC qua hình thức trực tuyến tại Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc trực tiếp tại bất kỳ bộ phận một cửa nào để thuận tiện cho việc thực hiện của tổ chức, cá nhân, không phân biệt cấp chính quyền, địa giới hành chính cư trú, nơi đặt trụ sở hoặc nơi đã cấp các loại giấy tờ cho tổ chức, cá nhân”.

Thực hiện Nghị định 118 của Chính phủ, từ 1/7 đến nay, Hà Tĩnh đã tập trung rà soát và triển khai công bố các thủ tục giải quyết không phụ thuộc vào địa giới hành chính (phi địa giới). Tại các điểm tiếp nhận thuộc hệ thống trung tâm phục vụ hành chính công, cán bộ đóng vai trò là đầu mối giao dịch chung, tiếp nhận hồ sơ của người dân bất kể họ cư trú tại địa bàn nào, miễn là thủ tục đó nằm trong danh mục giải quyết TTHC không phụ thuộc địa giới hành chính.

Ông Nguyễn Đình Tuấn – Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh cho biết: Qua rà soát thận trọng, kỹ lưỡng, đến nay, Hà Tĩnh đã công bố 2.010 TTHC không phụ thuộc vào địa giới hành chính ở tất cả các lĩnh vực. Bên cạnh các thủ tục thuộc thẩm quyền cấp xã, người dân có thể nộp hồ sơ ở bất kỳ trung tâm phục vụ hành chính công nào, thì một trong những bước tiến mới là các thủ tục thuộc thẩm quyền của cấp tỉnh, người dân cũng có thể đến nộp tại các xã, phường và sẽ được tiếp nhận, gửi về cho bộ phận tiếp nhận của sở/ngành tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh để xử lý, trả kết quả theo đúng quy định”.

Đến nay, tổng số TTHC thuộc thẩm quyền cấp tỉnh được áp dụng phi địa giới hành chính là 1.680 thủ tục, thuộc tất cả các lĩnh vực từ nông nghiệp, môi trường, tư pháp, nội vụ, ngoại vụ, y tế, giáo dục, VH-TT&DL, tài chính, đầu tư, xây dựng, giao thông, KH&CN...

Gỡ khó, xây dựng nền hành chính phục vụ theo nhu cầu

Việc tiếp nhận và trả kết quả TTHC không phụ thuộc vào địa giới hành chính tại tất cả các trung tâm phục vụ hành chính công trên địa bàn tỉnh là giải pháp mang tính đột phá, thay đổi căn bản về tư duy quản trị, chuyển từ nền hành chính “quản lý theo lãnh thổ” sang nền hành chính “phục vụ theo nhu cầu”. Điều này mang đến sự hài lòng lớn cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình giải quyết TTHC.

Anh Nguyễn Văn Nam (xã Hương Khê) cho biết: Tôi đang làm việc trên địa bàn phường Thành Sen nhưng hộ khẩu lại ở xã Hương Khê nên trước đây, mỗi khi cần làm giấy tờ gì, từ đất đai, hộ tịch, tư pháp đều phải lặn lội về lại trên quê nhà để làm, vừa mất thời gian vừa ảnh hưởng đến công việc. Việc giải quyết các TTHC không phụ thuộc vào địa bàn giúp cho tôi thuận tiện hơn, khi cần giấy tờ gì đều có thể sẵn đâu làm đó, không nhất thiết phải vượt hàng chục cây số để về quê nữa”.

Với công nhân, người lao động ở ngoài địa bàn đến sinh sống và làm việc tại các xã, phường thuộc KKT Vũng Áng, khi triển khai giải quyết TTHC không phụ thuộc vào địa giới hành chính càng có nhiều thuận lợi hơn.

Bà Trần Thị Vân Anh – Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Sông Trí cho biết: Thời gian qua, đơn vị đã tiếp nhận nhiều hồ sơ liên quan đến các lĩnh vực về chứng thực tư pháp, hộ tịch của người dân là cán bộ, công nhân ở ngoài địa bàn nhưng đang làm việc tại KKT Vũng Áng. Sau khi tiếp nhận, các hồ sơ đều được giải quyết theo đúng quy trình, trả kết quả đúng và trước hạn. Điều chúng tôi cảm nhận được khi người dân nhận kết quả là sự hài lòng và phấn khởi rất lớn”.

Trải qua một thời gian triển khai giải quyết TTHC phi địa giới hành chính, theo báo cáo của UBND cấp xã, đối với các thủ tục thuộc thẩm quyền cấp xã xử lý đã có hồ sơ phát sinh khá lớn. Các trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã đều đã tiếp nhận và xử lý kịp thời, đúng quy định các hồ sơ cho người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, đối với các TTHC thuộc thẩm quyền cấp tỉnh thì tỷ lệ phát sinh hồ sơ đang còn rất ít.

Theo phân tích từ lãnh đạo Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh, một trong những khó khăn, thách thức, để gia tăng số lượng phát sinh hồ sơ đối với các TTHC thuộc thẩm quyền cấp tỉnh là người dẫn vẫn có thói quen hồ sơ cấp nào sẽ gửi ở cấp đó. Mặt khác, khi cán bộ công chức cấp xã tiếp nhận các hồ sơ thuộc thẩm quyền cấp tỉnh gửi về để các sở, ngành xử lý dễ có nguy cơ bị sai sót hoặc không đầy đủ thành phần theo đúng quy định, buộc phải trả lại để bổ sung. Nguyên nhân là hiện nay, số lượng TTHC phi địa giới thuộc thẩm quyền cấp tỉnh là rất lớn, cán bộ tại trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã chưa thể nắm hết quy trình, thành phần hồ sơ của các thủ tục.

Ông Nguyễn Đình Tuấn - Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh cho hay, việc thực hiện giải quyết TTHC phi địa giới đã và đang mang lại nhiều thuận lợi, giúp tiết kiệm nhiều thời gian và công sức cho người dân và doanh nghiệp. Để phát huy tối đa hiệu quả chủ trương này, một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất hiện nay là tiếp tục tập trung cao cho công tác tuyên truyền để người dân nắm bắt lợi ích trong thực hiện giải quyết TTHC phi địa giới; phổ biến kịp thời các loại TTHC được thực hiện phi địa giới của cả 2 cấp tỉnh, xã.

Các sở, ngành trên cơ sở các TTHC đã công bố thực hiện phi địa giới cần có kế hoạch hướng dẫn, cập nhật, hỗ trợ cho đội ngũ cán bộ, công chức tại các trung tâm hành chính công cấp xã về quy trình tiếp nhận cũng như các thành phần hồ sơ cần thiết, tránh tình trạng sai sót hoặc chưa đầy đủ hồ sơ.

Đối với người dân, để tránh phải bổ sung hồ sơ lại nhiều lần, trước khi giải quyết TTHC cần tìm hiểu, nắm bắt đầy đủ quy trình và các loại giấy tờ, thành phần hồ sơ cần thiết để tạo thuận lợi cho việc tiếp nhận và xử lý của các trung tâm phục vụ hành chính công 2 cấp.