Vào một ngày tháng Bảy rực rỡ ở Australia, 2 tấm Huy chương Vàng Olympic Toán học Quốc tế 2025 gọi tên Trần Minh Hoàng và Võ Trọng Khải.
Hai chàng trai đến từ huyện Nghi Xuân cũ, từng học chung một lớp, ngồi cùng một bàn trong ngôi trường làng nhỏ bé ven sông Lam. Thành tích của họ khiến cả đất nước tự hào. Nhưng, hơn nữa, còn là một câu chuyện về tình bạn thuần khiết, bền bỉ và đầy cảm hứng từ tuổi thơ đến ngày chạm đỉnh thế giới.
Cách đây bảy năm, ở lớp 6E Trường THCS Nguyễn Trãi, huyện Nghi Xuân (cũ), 2 cậu học trò nhỏ, một đến từ xã Xuân Thành cũ (Trần Minh Hoàng quê ở xã Xuân Thành, nay là xã Tiên Điền), một đến từ xã Xuân Hội cũ (nay là xã Đan Hải) ngày ngày đạp xe tới trường, lặng lẽ đắm mình trong những con số. Họ sớm tìm thấy nhau trong những giờ học Toán, trong ánh mắt thích thú khi giải được một bài hình học khó, trong những cuộc trò chuyện bất tận về số nguyên tố hay bất đẳng thức. Không ồn ào hay phô trương, tình bạn ấy lớn dần như một mạch nước ngầm, mạnh mẽ và bền bỉ.
Thầy Nguyễn Trọng Thọ - Phó Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Trãi (người trực tiếp dạy Toán cho Trần Minh Hoàng và Võ Trọng Khải từ lớp 7 đến lớp 9) không giấu được sự xúc động khi nhắc đến tình bạn đẹp giữa hai học trò cũ. Dù hiện nay, mỗi em học tại một trường chuyên khác nhau, nhưng liên lạc và gắn bó giữa họ vẫn luôn khăng khít.
“Hoàng và Khải là đôi bạn rất thân, chơi với nhau suốt những năm cấp 2. Cả hai đều có năng khiếu rõ rệt với môn Toán và điều tôi ấn tượng nhất là sự say mê, cầu thị khi học. Mỗi khi gặp bài toán khó, các em không ngại trao đổi, chia sẻ cách giải với nhau một cách nghiêm túc và rất thẳng thắn. Có lần hồi lớp 7, tôi đưa ra một bài toán nâng cao lấy từ đề thi của Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam. Ban đầu, cả hai không giải được. Hoàng là người đầu tiên đề xuất một hướng đi khá dài dòng, ngay sau đó, Khải cũng đưa ra cách giải gần tương tự. Đến khi tôi gợi ý phương pháp, cả hai đều rất hào hứng, ngồi lại cùng nhau giải tiếp đến tận khi xong bài” - thầy Thọ chia sẻ.
Điều đáng quý là dù đã lên cấp 3, các em vẫn thường xuyên nhắn tin hỏi bài, báo tin vui khi đạt thành tích cho thầy giáo cũ. Mỗi dịp nghỉ hè, Khải lại từ Nghệ An về Hà Tĩnh chơi với Hoàng và cả con trai của thầy Thọ. Nhóm bạn lấy xe điện vi vu khắp nơi, cười nói rôm rả cả ngày. Ai cũng mừng vì ngoài học giỏi, các em còn giữ được một tình bạn trong trẻo và nghĩa tình.
Lên cấp 3, Trần Minh Hoàng theo học tại Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh còn Võ Trọng Khải chọn Trường THPT Chuyên Phan Bội Châu (Nghệ An). Khoảng cách địa lý không khiến họ xa nhau, bởi thứ họ cùng giữ lại là sự đồng hành trong tư duy, thói quen cùng học, cùng thảo luận và cùng hướng về một mục tiêu: đại diện cho Việt Nam tại kỳ thi danh giá nhất hành tinh dành cho học sinh yêu Toán – International Mathematical Olympiad (IMO).
Họ luôn biết rõ rằng, người kia cũng đang nỗ lực ở một nơi khác, với cùng một cường độ, cùng một đam mê, và điều đó đủ để mỗi người không được phép bỏ cuộc.
Trước khi đến với IMO 2025, cả hai đều đã có bảng thành tích dày dặn ở các đấu trường Toán học quốc tế. Minh Hoàng từng giành Huy chương Bạc IMO 2024, Huy chương Vàng các kỳ thi như SEAMO, SASMO, và giải đặc biệt MYTS.
Khải cũng không kém cạnh, với Huy chương Vàng MYTS, AMO và HCB Olympic Hình học Iran. Nhưng chiến thắng của họ không phải phép màu. Đó là kết quả của hàng ngàn giờ học trong âm thầm, là những kỳ nghỉ hè không có thời gian rảnh, là sự kỷ luật mà ít học sinh nào giữ được trong suốt nhiều năm. Và trên tất cả, là sức mạnh đến từ tình bạn kéo dài từ một lớp học nhỏ đến tận sân khấu của những bộ óc Toán học xuất sắc nhất thế giới.
Kỳ thi IMO 2025 diễn ra tại Sunshine Coast, Australia, với sự tham gia của 113 quốc gia và vùng lãnh thổ. 6 thí sinh Việt Nam đều đoạt huy chương, nhưng riêng 2 tấm Huy chương Vàng của Hoàng và Khải mang theo câu chuyện đặc biệt.
Trần Minh Hoàng ghi được 35 điểm, còn Võ Trọng Khải đạt 38 điểm – một trong những điểm số cao nhất kỳ thi. Họ không chỉ khiến cái tên Hà Tĩnh - Việt Nam được xướng lên trên bản đồ Toán học quốc tế, mà còn khắc sâu dấu ấn của một tình bạn học trò đẹp đẽ hiếm có.
Khoảnh khắc cả hai bước lên sân khấu nhận huy chương, chẳng ai biết họ đã nói với nhau điều gì. Chỉ một ánh nhìn, một cái siết tay là đủ để gói trọn hành trình từ ngày đầu đứng bên bảng lớp làng cho tới bục vinh quang nơi đất khách. Có lẽ sức mạnh đưa “đôi bạn vàng” lên đỉnh vinh quang không chỉ là trí tuệ, mà còn là niềm tin lặng lẽ hai người dành cho nhau suốt bao năm.
Nhiều thành viên trong đoàn luôn cảm phục tình bạn giữa Hoàng và Khải. Dù mỗi người là một cá thể độc lập trong đội tuyển quốc gia, Trần Minh Hoàng và Võ Trọng Khải vẫn luôn đồng hành sát cánh trong suốt hành trình chinh phục IMO. Từ những buổi ôn tập căng thẳng trước ngày thi đến từng bữa ăn, giấc ngủ nơi đất khách, cả hai không chỉ quan tâm nhau như những người bạn thân lâu năm, mà còn thầm tiếp sức cho nhau bằng ánh nhìn động viên, những lời nhắc nhở nhẹ nhàng, hay đơn giản là sự hiện diện bên cạnh.
Khi nhìn thấy Hoàng và Khải cùng bước ra đấu trường quốc tế, tôi thực sự xúc động. Các em không chỉ là hai học sinh giỏi Toán mà là đôi bạn đã đồng hành với nhau từ những năm tháng còn học chung ở trường làng. Chứng kiến các em chia sẻ từng bài toán, động viên nhau trước giờ thi, rồi cùng giơ cao tấm huy chương bên lá cờ Tổ quốc, tôi thấy rõ giá trị tuyệt vời của một tình bạn trưởng thành trong học tập và khát vọng.
