Một báo cáo sơ bộ công bố ngày 12/7 cho thấy sự nhầm lẫn trong buồng lái ngay trước khi chiếc Boeing 787 Dreamliner của Air India rơi hồi tháng trước, sau khi hai công tắc ngắt nhiên liệu động cơ gần như đồng thời bị kích hoạt, đã khiến máy bay ngừng cấp nhiên liệu.
Theo Cục Điều tra Tai nạn Hàng không Ấn Độ (AAIB), máy bay cất cánh từ Ahmedabad đi London đã mất lực đẩy và rơi xuống ngay sau khi rời mặt đất, trở thành thảm họa hàng không với nhiều người thiệt mạng nhất thế giới trong một thập kỷ.
Báo cáo nhấn mạnh: “Ngay trước vụ tai nạn, một phi công hỏi người còn lại vì sao cắt nhiên liệu. Người kia đáp không làm việc đó." Tuy nhiên, tài liệu không nêu rõ ai đã nói câu nào hay ai phát tín hiệu khẩn cấp “Mayday, Mayday, Mayday."
Cơ trưởng Sumeet Sabharwal, 56 tuổi, có hơn 15.600 giờ bay và từng là giáo viên huấn luyện của Air India. Cơ phó Clive Kunder, 32 tuổi, có hơn 3.400 giờ bay.
Theo báo cáo, các công tắc nhiên liệu đã gần như đồng thời chuyển từ chế độ hoạt động sang chế độ ngắt chỉ vài giây sau khi cất cánh. Một chuyên gia Mỹ, ông John Nance, cho rằng khoảng thời gian giữa hai lần chuyển là một giây - đúng bằng thời gian cần thiết để gạt tay lần lượt từng công tắc, đồng thời nhấn mạnh phi công không bao giờ tự ý tắt nhiên liệu khi máy bay đang leo độ cao. Các chuyên gia khác cho rằng một phi công không thể vô tình gạt đồng thời cả 2 công tắc.
Một chuyên gia Mỹ, ông John Nance, cho rằng khoảng thời gian một giây giữa hai lần chuyển là đúng bằng thời gian cần thiết để gạt tay lần lượt từng công tắc, đồng thời nhấn mạnh phi công không bao giờ tự ý tắt nhiên liệu khi máy bay đang leo độ cao.
Hình ảnh camera cho thấy ngay sau khi máy bay rời khỏi đường băng, nguồn năng lượng dự phòng gọi là turbine khí nén (ram air turbine - RAT) đã tự động kích hoạt, dấu hiệu cho thấy động cơ mất điện.
Tại hiện trường, hai công tắc được tìm thấy ở trạng thái hoạt động, đồng thời có những dấu hiệu động cơ đã khởi động lại trước khi máy bay rơi ở độ cao thấp.
Air India xác nhận đang phối hợp điều tra và từ chối bình luận thêm.
Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) cảm ơn phía Ấn Độ hỗ trợ và cho biết báo cáo không đưa ra khuyến nghị đối với các hãng khai thác Boeing 787 hay động cơ GE.
Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) nhấn mạnh sẽ theo dõi sát để xử lý mọi rủi ro tiềm ẩn. Boeing khẳng định tiếp tục hỗ trợ Air India và cơ quan điều tra, trong khi GE chưa phản hồi yêu cầu bình luận.
Theo quy định quốc tế, báo cáo sơ bộ được công bố trong vòng 30 ngày sau tai nạn, báo cáo cuối cùng dự kiến ra trong một năm.
Tai nạn là thách thức lớn đối với chiến dịch khôi phục hình ảnh Air India mà Tập đoàn Tata khởi động từ khi tiếp quản hãng năm 2022./.
