Cụm sao gần trái đất nhất sắp diệt vong

Cụm sao Hyades chỉ tồn tại khoảng 30 triệu năm nữa. Ảnh: ESA.

Sử dụng tàu vũ trụ Gaia để đo vận tốc các ngôi sao trong cụm Hyades và những ngôi sao thoát khỏi chòm, nhà thiên văn học Semyeong Oh ở Đại học Cambridge, Anh, và cộng sự dự đoán kết cục của chòm sao này. “Chúng tôi phát hiện cụm sao này chỉ còn tồn tại 30 triệu năm trước khi mất hoàn toàn khối lượng. So với tuổi thọ của Hyades quãng thời gian đó rất ngắn”, Oh cho biết.

Cụm sao Hyades ở cách Trái Đất 150 năm ánh sáng, hình thành cách đây 680 triệu năm từ một đám mây bụi và khí lớn trong dải Ngân Hà. Những cụm sao như Hyades sinh ra với hàng trăm hoặc hàng nghìn ngôi sao nằm gần nhau do sức hút trọng lực. Nhưng nhiều lực khác đang tách chúng ra như vụ nổ siêu tân tinh từ những ngôi sao lớn nhất, đám mây khí lớn di chuyển gần cụm, lực hấp dẫn của cả dải Ngân Hà. Kết quả là cụm sao hiếm khi tồn tại tới một tỷ năm.

Hyades đã tồn tại lâu hơn nhiều cụm sao khác. Nhưng giới thiên văn học lần đầu tiên quan sát dấu hiệu diệt vong của nó vào năm 2018, khi hai nhóm nghiên cứu độc lập ở Đức và Áo sử dụng đài quan sát không gian Gaia của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) để tìm kiếm ngôi sao thoát khỏi cụm. Những ngôi sao này hình thành vệt đuôi dài ở hai hướng ngược nhau của Hyades. Mỗi vệt đuôi trải dài hàng trăm năm ánh sáng và lớn hơn cả cụm sao (Hyades chỉ rộng khoảng 65 năm ánh sáng).

Trong nghiên cứu công bố hôm 6/7 trên trang arXiv.org, Oh và đồng nghiệp N. Wyn Evans phân tích quá trình cụm Hyades đánh mất những ngôi sao trong vòng đời. Hyades hình thành với khối lượng gấp khoảng 1.200 Mặt Trời nhưng hiện giờ chỉ nặng bằng 300 Mặt Trời. Trên thực tế, hai vệt đuôi chứa nhiều sao hơn cả cụm. Hyades càng mất đi nhiều sao, trọng lực để giữ các ngôi sao còn lại của nó càng yếu, dẫn tới càng nhiều sao bay khỏi cụm hơn. Theo Oh, thủ phạm chính khiến Hyades tiến gần tới quá trình diệt vong chính là dải Ngân Hà. Dải Ngân Hà kéo những ngôi sao ra từ hai phía của cụm. Hàng triệu năm sau khi cụm Hyades tan rã, những ngôi sao của nó sẽ tiếp tục trôi nổi trong không gian với tốc độ như cũ, giống vận động viên nhảy dù nhảy ra từ cùng một chiếc máy bay.

Theo An Khang/VNE (Theo Science News)