Đại thi hào Nguyễn Du được an táng lần đầu tại đâu?

Đại thi hào Nguyễn Du mất năm 1820 khi đang là quan triều Nguyễn và an táng tại Huế. Thông tin tưởng là rõ, vậy mà giới nghiên cứu cả nước tìm kiếm từ lâu nay vẫn chưa ra.

dai thi hao nguyen du duoc an tang lan dau tai dau

Cánh đồng Hậu Thôn - nơi mà các vị tiền bối họ Mai Khắc truyền dặn là nơi nguyên táng cụ Nguyễn Du.

Đại thi hào Nguyễn Du mất năm 1820 khi đang là quan triều Nguyễn và an táng tại Huế. Các tài liệu lịch sử đều chép nơi án táng là Bàu Đá, xã An Ninh, huyện Quảng Điền, thuộc dinh Quảng Đức (tức Thừa Thiên - Huế ngày nay). Thông tin tưởng là rõ, vậy mà giới nghiên cứu cả nước tìm kiếm từ lâu nay vẫn chưa ra.

Sau nhiều giả thiết đưa ra với nhiều ý kiến trái ngược nhau, sáng 22-1, UBND TP Huế đã tổ chức một cuộc tọa đàm để bước đầu tập trung các ý kiến của giới nghiên cứu nhằm làm rõ một trong những dấu tích của đại thi hào Nguyễn Du trong gần 11 năm sống tại Huế, làm quan triều Nguyễn đến chức Hữu Tham Tri Bộ Lễ (tương đương thứ trưởng ngày nay). Năm 1824, con cháu của cụ cải táng và đưa hài cốt cụ về quê.

Bàu Đá nằm ở đâu?

Mười năm trước (2008), nhà nghiên cứu Hồ Đắc Duy ở TP.HCM đã công bố công trình nghiên cứu "Đi tìm nơi an táng của thi hào Nguyễn Du tại Huế", xác định Bàu Đá là cánh đồng nằm sau chùa Linh Mụ, nay thuộc hai làng Lựu Bảo và An Ninh Thượng, huyện Hương Trà, Thừa Thiên - Huế.

Sau khi con cháu cụ Nguyễn cải táng hài cốt cụ về quê, một thời gian sau (năm 1887), quan thượng thư bộ Công tên Hoàng Hữu Thường đã được an táng ngay vị trí huyệt mộ của Nguyễn Du (đã cải táng) và tồn tại cho đến ngày nay.

Giả thiết này gây sự chú ý nhưng chưa thuyết phục được giới nghiên cứu Nguyễn Du.

Nhà nghiên cứu Trần Viết Điền (Huế) đã đưa ra giả thiết cánh đồng Bàu Đá không phải nằm ở vị trí mà ông Hồ Đắc Duy đưa ra, mà nó nằm ở Hậu Thôn của làng Kim Long - TP Huế.

Từ giả thiết này, nhà nghiên cứu Dương Phước Thu đã cất công nghiên cứu đầy đủ hơn. Tại cuộc tọa đàm sáng 22/1, ông Dương Phước Thu đã trình bày kết quả nghiên cứu của ông.

Dựa trên các căn cứ văn bản là gia phả họ Nguyễn ở Tiên Điền - Hà Tĩnh (tức họ Nguyễn của cụa Nguyễn Du), sách sử của triều Nguyễn, các tài liệu làng xã, dòng họ liên quan, cùng kết quả nghiên cứu thực địa, nhà nghiên cứu Dương Phước Thu đi đến xác định: nơi nguyên táng cụ Nguyễn Du đặt tại cánh đồng Bàu Đá, còn gọi là Thạch Bàu, Bàu Thôn, thuộc xóm Hậu Thôn, làng Kim Long, nay thuộc tổ 2 - phường Kim Long, TP Huế.

Vị trí này nằm gần đường Lý Nam Đế (phường Kim Long), gần nhà thờ họ Mai Khắc (tức cách vị trí mà ông Hồ Đắc Duy đặt ra khoảng 2km đường chim bay) .

Xác định của NNC Dương Phước Thu và Trần Viết Điền khởi đầu từ một lời giới thiệu của ông Mai Khắc Chính, chắc nội cụ Mai Khắc Đôn - thượng thư bộ lễ thời Duy Tân.

Tại tọa đàm, ông Chính cho biết ông được thân phụ nhắc lại một lời truyền từ đời ông cố, rằng cái gò đất hoang nằm ngoài đồng Bàu Đá đó chính là mộ của cụ Du Đức Hầu (tức cụ Nguyễn Du). Ông Chính cho hay cả Hậu Thôn đều biết điều đó nên không dám xâm phạm.

dai thi hao nguyen du duoc an tang lan dau tai dau

Nhà nghiên cứu Dương Phước Thu trình bày tại cuộc tọa đàm - Ảnh: Trần Văn Dũng

Cần lập nhóm nghiên cứu và một bộ hồ sơ khoa học

Nhà nghiên cứu Trần Đại Vinh (Hội Văn nghệ dân gian Thừa Thiên - Huế) đề nghị phải hết sức thận trọng và cần nghiên cứu thêm địa bạ (tức hồ sơ đất đai) làng An Ninh Thượng và Hạ, để xem ghi chép thế nào về xứ Bàu Đá. PGS.TS Đỗ Bang (Hội khoa học lịch sử Thừa Thiên - Huế) thì nói rõ đó là địa bạ thời Gia Long và Minh Mạng, và địa bạ này hiện có tại Trung tâm lưu trữ quốc gia.

Ông Cao Huy Hùng - giám đốc Bảo tàng lịch sử Thừa Thiên Huế cho rằng phải xác định được vị trí chính xác để tiến hành thám sát khảo cổ học.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Hoa cho rằng các lập luận của ông Dương Phước Thu lẫn ông Hồ Đắc Duy trước đó vẫn nặng tính suy diễn, thiếu tính chính xác của khoa học. Ông đề nghị cần phải thành lập một nhóm nghiên cứu và xây dựng một bộ hồ sơ khoa học cho vấn đề này.

Kết luận cuộc tọa đàm, ông Nguyễn Đăng Thạnh - phó chủ tịch UBND TP Huế - cho biết tìm kiếm nơi nguyên táng đại thi hào Nguyễn Du cũng như các dấu tích của ông tại Huế, không chỉ là mong ước của hậu thế mà còn thỏa mãn nhu cầu tham quan của du khách đến Huế.

Và đây mới chỉ là bước đầu trong cuộc tìm kiếm đó.

Ông Thạnh nói sẽ tổ chức một cuộ hội thảo khoa học với sự tham gia giới nghiên cứu trong và ngoài nước. Sau đó, mới tiến hành việc nghiên cứu khảo cổ học trên hiện trường.

Trong khi chờ đợi các nghiên cứu đó, ông Thạnh đề nghị chính quyền địa phương phải bảo vệ nguyên tạng khu vực nghi vấn là nơi nguyên táng của đại thi hào Nguyễn Du.

Theo MINH TỰ/Tuổi trẻ

Đọc thêm

Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Podcast tản văn: Bông hoa giấy gửi cô

Tình cảm thầy trò luôn là ký ức đẹp theo năm tháng. Một bông hoa giấy nhỏ bé cũng đủ gửi gắm lòng biết ơn và nỗi nhớ thương dành tặng cô giáo cũ.
Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Podcast truyện ngắn: Cô Hương

Trên hành trình khôn lớn, tình yêu thương, sự sẻ chia và dìu dắt của thầy cô luôn là những ký ức đẹp trong lòng mỗi học trò.
Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Rộn ràng ngày hội kết đoàn

Hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam, các địa phương ở Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động thiết thực, tạo không khí vui tươi, góp phần phát huy tinh thần tương thân tương ái, gắn kết cộng đồng.
Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh cùng vào đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026

Hai thí sinh Hà Tĩnh là Nguyễn Mộc An và Hoàng Thu Hà cùng giành quyền góp mặt tại đêm Chung kết và trao giải Sao Mai 2026 sau đêm Liveshow 6 diễn ra tối 8/11. Đáng chú ý, Hoàng Thu Hà nhận được sự đồng thuận của đa số thành viên Ban Giám khảo để tiếp tục hành trình tại cuộc thi, sau màn bỏ phiếu đầy kịch tính ngay trên sân khấu.
Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Mùa cỏ hồng duy nhất trong năm ở Đà Lạt

Hai tháng cuối năm, cỏ hồng trải màu rực rỡ ở khu vực thung lũng Vàng, suối Vàng, thảo nguyên Masara, khi thời tiết khu vực Đà Lạt cũ (Lâm Đồng) bắt đầu khô ráo và se lạnh.
Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Podcast truyện ngắn: Con cháu sum vầy

Khi ở tuổi xế chiều, niềm vui của cha mẹ đôi khi thật giản dị. Đó là khi được quây quần bên mâm cơm gia đình, được cảm nhận sự quan tâm của những người thân yêu.
Sôi nổi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Sôi nổi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Hà Tĩnh đang triển khai nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao từ tỉnh đến cơ sở, góp phần khơi dậy niềm tự hào truyền thống, lan tỏa các giá trị văn hóa quê hương trong đời sống cộng đồng.
Podcast tản văn: Giao mùa nhớ quê

Podcast tản văn: Giao mùa nhớ quê

Với tác giả Nguyễn Bá Thuyết, người con Hà Tĩnh đã xa quê gần 45 năm, quê hương vẫn là miền ký ức sâu nặng. Đôi khi, chỉ một làn gió lạnh đầu mùa cũng đủ gợi về mái nhà xưa.
Họa sĩ Lê Quang Lĩnh: Khi nghị lực hóa thành sắc màu

Họa sĩ Lê Quang Lĩnh: Khi nghị lực hóa thành sắc màu

Không để những khiếm khuyết cơ thể giới hạn ước mơ, họa sĩ Lê Quang Lĩnh (Hà Tĩnh) đã lấy nghị lực và đam mê hội họa làm điểm tựa, vươn lên khẳng định tài năng, truyền đi thông điệp mạnh mẽ về ý chí và khát vọng sống.
Gìn giữ và phát huy các giá trị di tích lịch sử ở Tùng Lộc

Gìn giữ và phát huy các giá trị di tích lịch sử ở Tùng Lộc

Với 18 di tích lịch sử, trong đó có 4 di tích cấp quốc gia, xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) đang huy động nguồn lực xã hội hóa, đẩy mạnh tu bổ, tôn tạo và số hóa tư liệu, góp phần lan tỏa truyền thống văn hóa và bồi đắp niềm tự hào quê hương.
Podcast truyện ngắn: Hiên nhà trở gió

Podcast truyện ngắn: Hiên nhà trở gió

Khi những ngày cuối thu dần khép lại, gió lạnh bắt đầu ùa về, lòng người như muốn tìm về một miền yêu thương, nơi có bóng dáng mẹ hiền và hơi ấm thân thuộc của mái nhà xưa.
Mỏng manh cánh hoa mỹ nhân gọi đông về

Mỏng manh cánh hoa mỹ nhân gọi đông về

Có những mùa hoa chẳng cần lời hẹn ước vẫn đều đặn trở về như một cuộc hẹn dịu dàng với đất trời. Tháng 11, phố phường Thành Sen (Hà Tĩnh) lại được đánh thức bởi sắc hồng của hoa mỹ nhân.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!