Chùa Thanh Lương thuộc thị trấn Xuân An (Nghi Xuân), là ngôi cổ tự có từ thời Lý, do Hoàng tử thứ 8 của Đức vua Lý Thái Tổ tên là Lý Nhật Quang dựng lập khi vào trấn giữ Hoan Châu. Từ năm 2012, chùa được xây dựng, trùng tu lại. Cổng Tam quan nằm trong hạng mục được xây dựng lại. Cổng được dựng vào tháng 1/2018, hoàn thành vào tháng 12/2019, có chiều dài 16m, chiều rộng 18m.
Kiến trúc cổng Tam quan do Đại đức Thích Quảng Nguyên - Ủy viên Thường trực Ban trị sự kiêm Trưởng ban Kinh tế Ban trị sự Phật giáo tỉnh Hà Tĩnh, trụ trì chùa Thanh Lương thiết kế; tốp thợ mộc lành nghề từ Bắc Ninh thi công.
Theo Đại đức Thích Quảng Nguyên, kinh phí xây dựng cổng Tam quan chùa Thanh Lương được lấy từ nguồn xã hội hóa, do các Phật tử, doanh nghiệp ủng hộ.
Cổng Tam quan được làm hoàn toàn từ gỗ lim và sến - hai trong bốn loại gỗ tứ thiết của Việt Nam, với nhiều họa tiết được chạm trổ tinh vi, cầu kỳ.
Cổng gồm tất cả 16 cột, sử dụng tổng cộng hơn 300m3 gỗ lim và sến. 4 cột chính nặng 18 tấn cao 11m, đường kính 1,3m. 12 cột phụ cao 6m đường kính 0,9m.
Kiến trúc bên trong cổng Tam quan.
Mặt trong phần mái cổng Tam quan được khắc chữ hán ghi ngày tháng dựng cổng.
“Cổng Tam quan là nơi hội tụ tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, vô ngã vị tha, ở đó mọi người một lòng góp sức cho việc chung và mang những ý nghĩa tâm linh to lớn. Cổng Tam Quan cũng là nơi ươm mầm đạo đức con người”, Đại đức Thích Quảng Nguyên chia sẻ.
Các chi tiết như con kìm nóc, mây... được sử dụng để trang trí phần mái.
Chi tiết đầu rồng được chạm trổ trên gỗ gắn ở các cột trụ.
Phần mái cổng Tam quan được lợp ngói mũi hài.
Tất cả 16 cột trụ đều được đặt trên tảng đá hoa sen hình vuông. Trong quá trình thi công cổng Tam quan, mỗi lần lắp ghép thử, những người thợ đều phải sử dụng cần cẩu để thực hiện
Cổng Tam quan của chùa Thanh Lương lung linh khi đêm xuống.
