(Baohatinh.vn) - Di tích nhà thờ Võ Đức Vọng, Võ Đức Ngao ở xã Trung Lộc, Can Lộc (Hà Tĩnh) là nơi con cháu phụng thờ, ghi nhớ công đức của tổ tiên và 2 vị tôn thần trong dòng họ.
Sáng 21/12, Đảng bộ, Nhân dân xã Trung Lộc và con cháu trong dòng họ Võ Đức (huyện Can Lộc) tổ chức lễ khánh thành nhà thờ, đón nhận bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh nhà thờ Võ Đức Vọng, Võ Đức Ngao.
Lãnh đạo Sở VH-TT&DL trao bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh cho cấp ủy, đại diện chính quyền xã Trung Lộc và dòng họ Võ Đức.
Văn quan Võ Đức Vọng là tổ đời thứ 9, Võ quan Võ Đức Ngao là đời thứ 15 của dòng họ Võ Đức, được con cháu dòng họ và Nhân dân trong vùng kính cẩn tôn thờ tại đình làng như những vị Thành hoàng bảo hộ cho dân làng Khố Nội xưa.
Theo gia phả dòng họ, Võ Đức Vọng là con trai của Lão Nhiêu Võ Đức Vệ và là đích tôn của Lương y Võ Thiện Tâm. Thuở nhỏ, ông nổi tiếng là người thông minh, chăm chỉ đèn sách, nối dài truyền thống khoa cử của các bậc tiền bối. Võ Đức Vọng là Giám sinh Quốc Tử Giám, sau đó được sung vào hàng văn quan của triều đình. Do có nhiều công lao phục vụ triều chính, là người cương trực, cần mẫn với công việc, ông được triều đình tin dùng và ban phong chức tước ghi nhận công đức. Sau khi mất, ông được triều Lê ban sắc phong thần, chuẩn cho dân làng Khố Nội thờ phụng. Sang triều Nguyễn, vua Khải Định ban sắc gia tặng Linh phù Dực bảo trung hưng Tôn thần tướng quân.
Võ Đức Ngao sinh vào khoảng nửa đầu thế kỷ XVIII, là con trai thứ của Thập Lý hầu Hương Trưởng. Nửa đầu thế kỷ XVIII, xã hội Đại Việt vẫn đang trong cơn khủng hoảng bởi Chúa Trịnh chuyên quyền nắm hết mọi quyền lực và điều khiển cả cung vua cùng phủ chúa. Đến khoảng giữa thế kỷ XVIII, khi Trịnh Doanh, rồi Trịnh Sâm lên ngôi chúa, Lê Hiển Tông lên ngôi vua lấy niên hiệu Cảnh Hưng (1740-1786) thì tình hình đất nước mới bước vào thời kỳ ổn định và phát triển. Tuy vậy, chúa Trịnh vẫn chuyên quyền và càng gia tăng thế lực, thậm chí còn mở rộng thanh thế đánh chiếm các vùng Thuận Hóa, Thuận Quảng của chúa Nguyễn ở Đàng Trong.
Lễ rước bằng từ trụ sở UBND xã Trung Lộc về dòng họ.
Trong bối cảnh lịch sử ấy, ông đã đầu quân cho lực lượng Cẩm y vệ dưới chính quyền Lê - Trịnh tham gia cuộc Nam chinh theo chúa Trịnh Sâm tiến đánh chúa Nguyễn, tham gia đàn áp các cuộc nổi dậy cướp phá của các đảng giặc, nhất là quân cướp biển phương Nam luôn quấy phá cướp bóc vùng ven biển Thanh - Nghệ. Trận tuyến nào, tướng quân Võ Đức Ngao cũng tỏ rõ tính tiên phong, sự dũng cảm và đã lập công xuất sắc nên được vua Lê ban sắc phong thưởng ghi nhận công lao đóng góp của ông. Sau khi mất, tướng quân Võ Đức Ngao được triều đình ban sắc phong thần giao cho dân làng Khố Nội lập đền thờ phụng. Vua Khải Định triều Nguyễn cũng ban sắc gia tặng Linh phù Dực Bảo trung hưng tôn thần.
Nhà thờ Võ Đức Vọng, Võ Đức Ngao là công trình văn hóa tâm linh, nơi thờ hai vị Tôn thần và các vị tổ họ Võ Đức được xây dựng từ thời Bảo Đại năm thứ 8 (1933) ở thôn Mục Hoà (xóm 10), xã Trung Lộc, đến nay đã hơn 90 năm. Tháng 4/2024, nhà thờ được trùng tu tôn tạo lại một số hạng mục. Đến nay, sau 7 tháng thi công, công trình đã hoàn thành nhà thượng điện, nhà bái đường, cổng tứ trụ, lát sân trước, mương thoát nước với tổng nguồn kinh phí hơn 1,3 tỷ đồng từ sự đóng góp của con cháu dòng họ.
Các đại biểu và đại diện dòng họ cắt băng khánh thành nhà thờ.
Thể theo nguyện vọng của địa phương và dựa trên những giá trị của di tích, UBND tỉnh đã xếp hạng Nhà thờ Võ Đức Vọng, Võ Đức Ngao là di tích lịch sử - văn hoá cấp tỉnh (Quyết định số 1985/QĐ-UBND ngày 15 tháng 8 năm 2024).
Chỉ một quán hàng nhỏ hay những chuyến đò chở khách nhưng bằng tâm huyết, nhiều người Hà Tĩnh đã đưa công việc mưu sinh thành "sứ giả" lan tỏa di sản văn hóa quê hương.
Tập thể cán bộ, nghệ sĩ Nhà hát Nghệ thuật truyền thống (NTTT) Hà Tĩnh luôn bền bỉ “giữ lửa” nghề, nỗ lực sáng tạo, tổ chức nhiều chương trình nghệ thuật, tạo dấu ấn quan trọng.
Trong quá trình kiểm kê di tích tại thôn Thái Hòa, xã Can Lộc, cán bộ Bảo tàng Hà Tĩnh phát hiện 2 đạo sắc phong quý giá có niên đại cuối thế kỷ XVII, đầu thế kỷ XVIII.
Phạm Tôn Tẫn (SN 1989, quê xã Hương Sơn, Hà Tĩnh) là tác giả của nhiều ca khúc nổi tiếng và là giám đốc âm nhạc của nhiều chương trình nghệ thuật, sự kiện lớn trong nước và cả nước ngoài. Nhân dịp anh về quê, chuẩn bị cho một dự án bảo tồn dân ca ví, giặm, PV Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh đã có cuộc trò chuyện cùng anh.
Năm 2025 ghi dấu ấn về những nỗ lực bền bỉ của ngành VH-TT&DL trong bảo tồn, phát huy di sản. Từ những lễ kỷ niệm lớn, công trình tu bổ di tích quy mô đến việc gìn giữ di sản phi vật thể, mạch nguồn văn hóa Hà Tĩnh tiếp tục được nối dài, trở thành sức mạnh nội sinh cho phát triển.
Ngoài chủ động, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chuyên môn, Thiếu tá Trần Văn Thị - Phó Trưởng Công an xã Việt Xuyên (Hà Tĩnh) còn lan tỏa tinh thần “khỏe để phục vụ Nhân dân”.
Từ những giai điệu quê hương quen thuộc, Hà Tĩnh hiện lên gần gũi, sâu lắng trong cảm nhận của du khách. Âm nhạc trở thành nhịp cầu kết nối hành trình khám phá Hà Tĩnh đầy cảm xúc.
Xuyên suốt hành trình ghé thăm, “chạm” vào từng điểm đến, Hà Tĩnh trong tôi hiện lên không ồn ào, không hào nhoáng mà sâu lắng, mộc mạc và giàu bản sắc. Đó là miền quê để đến chậm, cảm lâu và khi rời đi vẫn còn muốn trở lại.
Công tác gia đình ở Hà Tĩnh được triển khai đồng bộ từ các cấp, ngành, địa phương đã góp phần quan trọng bồi đắp các giá trị truyền thống tốt đẹp, tạo nền tảng xây dựng đời sống văn hóa trong cộng đồng.
Lễ kỷ niệm 260 năm Ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du đã khép lại nhưng dư âm về nhân cách, tài năng của danh nhân văn hóa thế giới sẽ còn lắng đọng mãi trong lòng người dân Hà Tĩnh cũng như du khách muôn phương. Trong đó, chữ “tâm” như ngọn hải đăng để hậu thế soi chiếu, làm hành trang cho sự phát triển của quê hương, đất nước.
Hà Tĩnh - vùng đất giàu truyền thống văn hóa, cách mạng, tự hào là quê hương của Đại thi hào Nguyễn Du - nhà thơ thiên tài của dân tộc, người đã góp phần làm rạng rỡ nền văn chương, văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế. Với di sản Truyện Kiều mang tầm vóc nhân loại, Nguyễn Du để lại cho quê hương và đất nước một giá trị tinh thần vô giá. Vì lẽ đó, Hà Tĩnh luôn coi việc bảo tồn, lan tỏa các giá trị di sản của Đại thi hào là nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng và phát triển văn hóa, góp phần khẳng định vị thế của tỉnh trong giai đoạn mới.
Hơn 200 năm đã qua, những áng thơ của Đại Thi hào Nguyễn Du vẫn tỏa sáng, lay động, thức tỉnh hàng triệu người trên thế giới. “Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du/Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày” (Tố Hữu). Di sản cụ để lại cho đời không chỉ trăm năm, mà là nghìn năm, trở thành tinh hoa của tâm hồn Việt, bản sắc Việt, văn chương Việt.
Tự bao đời, Hà Tĩnh được nhắc đến là miền “địa linh, nhân kiệt”, nơi hội tụ những giá trị bền sâu về lịch sử, văn hóa và con người. Nơi đây đã sản sinh ra nhiều văn nhân, hào kiệt, trong đó, tiêu biểu là Đại thi hào Nguyễn Du.
Từ tình yêu và trăn trở gìn giữ giá trị văn hóa dân tộc, cô giáo Trần Thị Ngọc Xuyến - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tiên Điền (Hà Tĩnh) đã khởi xướng hành trình đưa Truyện Kiều vào học đường bằng những nét thư pháp truyền thống.
Với sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm của các cấp, ngành, đơn vị, Hà Tĩnh đã cơ bản hoàn tất các nội dung, phần việc quan trọng, sẵn sàng cho lễ kỷ niệm 260 năm Ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du.
Trưng bày chuyên đề “Đại thi hào Nguyễn Du - Ngàn năm nhớ mãi” giới thiệu hơn 250 tư liệu, hiện vật, phản ánh sinh động về cuộc đời, sự nghiệp, di sản văn chương của Nguyễn Du.
Từ mối duyên của Tể tướng Nguyễn Nghiễm và bà Trần Thị Tần, một cuộc kết hợp tưởng như chỉ là chuyện nhân duyên của 2 dòng họ Nguyễn - Trần đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử dân tộc khi sinh ra Đại thi hào Nguyễn Du. Đó cũng là sợi dây bền chặt nối nghĩa tình quê hương Hà Tĩnh - Bắc Ninh từ quá khứ đến hôm nay.
Gần đây, nhiều du khách trong và ngoài nước đến Hội An (TP Đà Nẵng) bày tỏ thích thú khi được khám phá, tìm hiểu về di sản Truyện Kiều của Đại thi hào Nguyễn Du tại CSO Gallery của ông Trần Hữu Tài - một doanh nhân đam mê nghiên cứu, sưu tầm di sản văn hóa.
Từ một vùng đất hoang phế với dấu tích mờ nhạt, trải qua 60 năm phục hồi và tôn tạo, Di tích Nguyễn Du (xã Tiên Điền) đã được Hà Tĩnh xây dựng trở thành một quần thể quy mô, xứng tầm vị thế của một Đại thi hào dân tộc - danh nhân văn hóa thế giới.
Vượt qua hơn 300 hồ sơ đăng ký, 2 đại diện đến từ Hà Tĩnh là Trần Thị Kiều Anh và Phạm Thị Huyền Trang đã chính thức ghi tên mình vào top 50 thí sinh tham gia vòng chung khảo toàn quốc Miss World Vietnam 2025.
Việc triển khai Dự án 6 “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” thuộc chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giai đoạn 2021-2025 đã tạo động lực quan trọng cho đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số ở Hà Tĩnh.
Trong đợt khảo sát kiểm kê di tích ở xã Hương Phố (Hà Tĩnh) vừa đây, nhóm chuyên gia Bảo tàng Hà Tĩnh đã phát hiện và ghi nhận nhiều cổ vật quý hiếm đang được lưu giữ tại đền Hà Đông.
Làng nghề sản xuất mật mía ở xã Vũ Quang (Hà Tĩnh) tồn tại hơn 50 năm nay và được người dân ở đây bền bỉ giữ nghề, nâng cao thu nhập và lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống
Triển lãm “Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Truyền thống giáo dục khoa cử tỉnh Hà Tĩnh” không chỉ giúp khám phá lịch sử mà còn khơi lên niềm tự hào về miền đất học quê hương Hồng La.
Không chỉ góp phần làm dịu mát đô thị, những không gian xanh ở Thành Sen (Hà Tĩnh) còn là nơi những người yêu vận động tìm thấy sự trong trẻo, cân bằng, hòa mình vào thiên nhiên.
Với nhiều hoạt động thiết thực, Quỹ Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Nguyễn Du và Truyện Kiều ở Hà Tĩnh ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc lan tỏa di sản của Đại thi hào dân tộc đến bạn bè trong nước và quốc tế.
Triển lãm được tổ chức nhằm giới thiệu, quảng bá những giá trị đặc sắc của Văn Miếu - Quốc Tử Giám và tôn vinh truyền thống hiếu học, hiếu nghĩa của vùng đất Hà Tĩnh.
Có những tiếng hát như chất chứa cả tình quê. Ở Nghệ nhân dân gian Trần Văn Sang, điều ấy hiện lên qua dáng dấp một cánh cò: lặng lẽ, bền bỉ và đầy khát vọng. Anh không chỉ hát, anh còn chở câu ví, giặm quê nhà đi qua nhiều hành trình mà ở mỗi chặng đường đều được đánh dấu bằng tình yêu, niềm đam mê và cả những nỗ lực, sáng tạo không ngừng. Có lẽ, chỉ những ai thực sự thuộc về dân ca mới có thể khiến nó bay xa một cách tự nhiên và bền bỉ như anh.
Nhiều năm qua, Hà Tĩnh đã nỗ lực ban hành chính sách hỗ trợ nghệ nhân và các CLB thực hành dân ca ví, giặm. Tuy vậy, ở các địa phương, với kinh phí khiêm tốn, việc duy trì đam mê ví, giặm lại không hề dễ dàng.
