Đầu tàu trong phát triển công nghiệp
Dự án Khu liên hợp gang thép và cảng Sơn Dương Formosa Hà Tĩnh là dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) có quy mô lớn, giữ vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Hà Tĩnh. Với quy trình sản xuất hiện đại, Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (FHS) đã khẳng định được vị thế bằng những dòng thép chất lượng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế.
Các sản phẩm thép của FHS đã đạt được chứng nhận tại các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Indonesia và Ấn Độ. Năm 2024, công ty đã đạt chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng ngành công nghiệp ô tô IATF 16949, qua đó tích cực mở rộng thị trường yêu cầu chất lượng cao.
Theo ông Võ Tá Nghĩa – Phó Trưởng BQL KKT tỉnh, nhờ sự vận hành ổn định, FHS tiếp tục đóng vai trò đầu tàu trong phát triển công nghiệp ở KKT Vũng Áng nói riêng và toàn tỉnh nói chung. Ngoài việc đóng góp lớn cho thu ngân sách, giải quyết việc làm và thúc đẩy an sinh xã hội, FHS đóng góp quan trọng vào giá trị sản xuất công nghiệp, góp phần vào chỉ số tăng trưởng kinh tế của tỉnh.
Minh chứng rõ nét cho những đóng góp của FHS được thể hiện rõ qua việc dự án đã tạo việc làm thường xuyên cho hơn 10.000 lao động (gồm cả lao động của các nhà thầu, doanh nghiệp phụ trợ hoạt động tại dự án), tỷ lệ lao động người Việt Nam tại dự án đạt hơn 92%. Trong khoảng thời gian từ 2015-2025, FHS đã đóng nộp thuế khoảng 3,1 tỷ USD (khoảng 75 nghìn tỷ đồng); trong 9 tháng năm 2026, sản lượng phôi thép của FHS đạt hơn 4,75 triệu tấn, lượng tiêu thụ sản phẩm thép đạt hơn 4,59 triệu tấn, doanh thu đạt hơn 2,51 tỷ USD. Nhờ lượng tiêu thụ sản phẩm ổn định, FHS đã đóng nộp vào ngân sách hơn 189,7 triệu USD (quy đổi theo giá USD hiện tại tương đương hơn 4.900 tỷ đồng).
Quá trình hoạt động, với vai trò là doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh trên địa bàn, FHS thường xuyên, tích cực tham gia đóng góp cho các hoạt động an sinh, xã hội như: ủng hộ xây dựng nhà văn hóa cộng đồng kết hợp tránh bão, lũ; trao quà cho các hộ nghèo, khó khăn; trao học bổng cho học sinh nghèo; hỗ trợ các địa phương, đơn vị xây dựng các công trình an sinh, đường giao thông nông thôn... với tổng số tiền đóng góp cho cộng đồng, an sinh xã hội gần 170 tỷ đồng.
Kiểm soát các chỉ số về môi trường
Cùng với hoạt động sản xuất, kinh doanh, FHS chú trọng đầu tư hạ tầng kỹ thuật, vận hành các công trình xử lý môi trường nhằm kiểm soát nước thải, khí thải phát sinh, đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn hiện hành.
Đối với nước thải, doanh nghiệp hiện vận hành các trạm xử lý với tổng công suất thiết kế lớn. Sau xử lý, nước thải được dẫn qua hệ thống hồ sinh học, kết hợp lọc sinh học và theo dõi bằng các loài cá chỉ thị trước khi đi qua trạm quan trắc tự động, liên tục. Trong kiểm soát khí thải, doanh nghiệp thu hồi các loại khí phát sinh trong quá trình luyện cốc, lò cao và lò chuyển, gồm COG, BFG, LDG, để tái sử dụng trong sản xuất.
Về chất thải rắn, FHS phân loại thành chất thải sinh hoạt, chất thải công nghiệp thông thường và chất thải nguy hại. Các loại chất thải được phân định, thu gom, lưu giữ, quản lý theo quy định; đồng thời, doanh nghiệp ký hợp đồng với các đơn vị đủ năng lực để xử lý, thu hồi hoặc tái sử dụng.
Đáng chú ý, một số sản phẩm, vật liệu phát sinh trong quá trình sản xuất như xỉ hạt lò cao, tro bay, tro đáy, thạch cao và xỉ thép đã được chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy theo quy định, tạo điều kiện chuyển giao cho các đơn vị bên ngoài tái sử dụng làm nguyên liệu sản xuất xi măng, vật liệu cấp phối đường giao thông. Doanh nghiệp cũng ủy thác Viện Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) thực hiện kiểm nghiệm, tái kiểm tra định kỳ hằng năm và làm thủ tục cấp lại chứng nhận theo chu kỳ quy định.
Theo ông Đặng Hữu Bình - Trưởng phòng Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh, FHS là cơ sở thuộc diện giám sát đặc biệt của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về công tác bảo vệ môi trường. Hằng năm, Bộ tổ chức kiểm tra, giám sát định kỳ với sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học và các lực lượng chức năng của tỉnh.
Bên cạnh hoạt động giám sát của Bộ, UBND tỉnh cũng thành lập tổ giám sát bảo vệ môi trường tại FHS, tổ chức kiểm tra theo chuyên đề hoặc đột xuất để kịp thời xử lý các vấn đề liên quan. Hiện nay, việc kiểm soát chất lượng nước thải, khí thải của doanh nghiệp được thực hiện thông qua 30 trạm quan trắc tự động, liên tục, gồm 4 trạm nước thải và 26 trạm khí thải. Dữ liệu từ các trạm được truyền trực tiếp, liên tục 24/24 giờ về Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh và Bộ Nông nghiệp và Môi trường để theo dõi, giám sát.
Trong đó, hệ thống quan trắc nước thải theo dõi 15 thông số, hệ thống quan trắc khí thải theo dõi 8 thông số. Riêng nước thải sau xử lý trước khi xả ra biển được giám sát thông qua trạm quan trắc tự động, với dữ liệu truyền về trạm điều hành đặt tại Trung tâm Quan trắc tài nguyên và môi trường Hà Tĩnh và cơ quan quản lý ở Trung ương.
Theo kết quả theo dõi dữ liệu quan trắc tự động trong thời gian qua, các thông số nước thải, khí thải của FHS đều nằm trong giới hạn cho phép theo quy chuẩn áp dụng, trong đó có QCVN 52:2017/BTNMT về nước thải công nghiệp sản xuất thép. Đặc biệt, ngày 03/10/2026, Tổ giám sát về bảo vệ môi trường của tỉnh thực hiện kiểm tra đột xuất các hệ thống kênh thoát nước mưa, khu vực xả nước thải ra biển và rà soát các hồ sơ nhật ký vận hành. Kết quả quan trắc định kỳ và quan trắc tự động liên tục, chất lượng nước thải đều đảm bảo nằm trong ngưỡng giới hạn cho phép theo QCVN 52:2017/BTNMT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước thải luyện thép, nhật ký thể hiện hệ thống xử lý nước thải vận hành bình thường, ổn định trong khoảng thời gian từ 01/9/2026 đến thời điểm kiểm tra.
Việc duy trì hệ thống xử lý chất thải đồng bộ, kết hợp quan trắc tự động và giám sát thường xuyên của cơ quan chức năng là cơ sở để kiểm soát các nguồn thải, góp phần bảo đảm yêu cầu bảo vệ môi trường trong quá trình hoạt động sản xuất tại Khu kinh tế Vũng Áng.
