Giới trẻ “giữ lửa” văn hóa truyền thống

Đầu năm nay, sự xuất hiện của MV “Bắc Bling” của Hòa Minzy đã tạo nên một hiện tượng độc đáo. Nữ ca sĩ không chỉ mang quan họ Bắc Ninh - di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại vào bản phối hiện đại mà còn kết hợp với những cái tên đình đám như nghệ sĩ Xuân Hinh, producer Masew và Tuấn Cry để mang đến một sản phẩm vừa đậm bản sắc dân tộc, vừa đầy tinh thần hiện đại. Không chỉ tạo ra hiệu ứng mạnh mẽ trên các nền tảng trực tuyến với hàng chục triệu lượt xem trên YouTube, “Bắc Bling” còn được các nhà lãnh đạo và giới chuyên môn đánh giá cao.

Ngày 24/3 vừa qua, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chủ trì buổi đối thoại với thanh niên Việt Nam tiêu biểu nhân kỷ niệm 94 năm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (26/3/1931 - 26/3/2025). Trong sự kiện này, sự có mặt của nhiều nghệ sĩ trẻ như Hòa Minzy, Đức Phúc, Erik… không chỉ làm không khí thêm sôi động mà còn khẳng định vai trò của nghệ thuật trong việc kết nối truyền thống với hiện đại.

Tại buổi đối thoại, Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ niềm vui khi thế hệ trẻ không chỉ giữ gìn mà còn làm sống lại văn hóa dân tộc qua những sản phẩm sáng tạo vươn tầm quốc tế. Thủ tướng đặc biệt khen ngợi MV “Bắc Bling” của Hòa Minzy, bởi đây là minh chứng rõ nét cho sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại, vừa mang đậm bản sắc Việt vừa đầy tính thời đại. Thủ tướng kỳ vọng sản phẩm này sớm cán mốc 100 triệu lượt xem, khẳng định rằng văn hóa dân tộc khi được truyền tải khéo léo sẽ luôn có sức sống mạnh mẽ trong lòng công chúng.

Fanpage chính thức Thông tin Chính phủ cũng dành lời khen ngợi cho MV: “Bắc Bling (Bắc Ninh) đã góp phần quốc tế hóa nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc Việt Nam ra thế giới, đồng thời dân tộc hóa văn minh nhân loại vào đất nước ta”. Điều này càng khẳng định sức ảnh hưởng sâu rộng của sản phẩm không chỉ trong lĩnh vực giải trí mà còn trong công cuộc quảng bá văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế.

Không chỉ trong âm nhạc, xu hướng kết hợp truyền thống với hiện đại đang lan tỏa mạnh mẽ trong nhiều lĩnh vực khác như thời trang, điện ảnh, nghệ thuật số và gameshow. Những bộ sưu tập áo dài cách tân mang đậm dấu ấn dân gian, các bộ phim khai thác đề tài lịch sử hay những chương trình truyền hình khơi dậy tinh thần dân tộc ngày càng nhận được sự quan tâm. Đơn cử như các tác phẩm đậm chất văn hóa truyền thống của Hoàng Thùy Linh, ca nương Kiều Anh, concert “Anh trai vượt ngàn chông gai” tổ chức vào ngày 22/3/2025 tại TP.HCM thu hút hàng nghìn người diện trang phục truyền thống như áo dài, áo nhật bình, áo tứ thân... Sự kiện này không chỉ là một đêm nhạc mà còn lập kỷ lục Guinness thế giới về số lượng người mặc trang phục truyền thống Việt Nam đông nhất.

Nhìn rộng ra, chúng ta đang sống trong thời đại mà văn hóa truyền thống không chỉ tồn tại trên những trang sách hay các chương trình truyền hình giáo dục mà nó len lỏi vào từng góc nhỏ của cuộc sống. Các video TikTok về cách mặc áo dài đúng chuẩn, các bản mashup giữa nhạc cụ truyền thống và EDM cho đến những bản rap lấy cảm hứng từ dân ca… tất cả đều chứng minh rằng văn hóa truyền thống không hề bị mai một mà chỉ đang biến đổi để phù hợp hơn với hơi thở thời đại.

Đã có rất nhiều ý kiến cho rằng văn hóa truyền thống đang dần phát triển theo hướng tích cực. Trần Văn Minh (25 tuổi, sinh sống tại TP Hà Tĩnh) chia sẻ: “Mình nghĩ giới trẻ không quay lưng với văn hóa truyền thống mà họ đang tìm một cách tiếp cận mới để nó gần gũi và thú vị hơn với cuộc sống hiện đại. Những cách làm của các nghệ sỹ trẻ thuộc nhiều lĩnh vực văn học nghệ thuật đang vừa chứng minh điều đó vừa tạo được một "trend" tốt cho người trẻ”.

Không chỉ có giới trẻ, nhiều bậc cao niên cũng cảm nhận rõ sự chuyển mình của văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại. Là một giáo viên về hưu, bà Nguyễn Thị Hường (65 tuổi, sinh sống tại TP Hà Tĩnh) nhận định: “Tôi từng lo rằng giới trẻ bây giờ chỉ quan tâm đến những thứ mới mẻ mà quên đi văn hóa truyền thống nhưng thực tế không phải vậy. Tôi rất vui khi thấy nhiều bạn trẻ mặc áo dài đi dạo phố, tìm hiểu về văn hóa xưa hay đơn giản như học cách gói bánh chưng. Điều đó cho thấy truyền thống vẫn còn trong lòng thế hệ trẻ, chỉ là cách thể hiện của họ đã khác đi”.

Văn hóa dân tộc luôn nguyên vẹn các giá trị, điều quan trọng là cách chúng ta bảo tồn, phát huy các giá trị đó như thế nào. Bảo tồn văn hóa không có nghĩa là đóng khung nó trong quá khứ mà là mang nó vào hiện tại và tương lai bằng những cách tiếp cận mới mẻ. Những gì đang diễn ra cho thấy, truyền thống và hiện đại không hề đối lập nhau mà có thể cùng song hành để tạo nên một diện mạo văn hóa mới vừa giữ được hồn cốt dân tộc, vừa phù hợp với nhịp sống đương đại. Để phát huy được điều đó, không chỉ cần sự nỗ lực của các nghệ sĩ hay những người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa mà còn cần sự tham gia của tất cả mọi người, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Giới trẻ ngày nay không chỉ là những người thụ hưởng văn hóa mà họ còn là những người kiến tạo, làm mới và lan tỏa nó theo những cách sáng tạo nhất. Bởi vậy, thay vì lo lắng rằng các giá trị truyền thống sẽ bị mai một, hãy tin tưởng vào những người trẻ - những “người giữ lửa” của thời đại mới. Họ đang viết tiếp câu chuyện văn hóa bằng chính đam mê, tình yêu và sự sáng tạo của tuổi trẻ.