Sản xuất vụ đông "khó chồng khó"
Vụ đông năm 2025, Hà Tĩnh đặt mục tiêu gieo trồng hơn 6.000 ha ngô và trên 5.000 ha rau, củ, quả các loại nhằm phục vụ nhu cầu tiêu dùng và bổ sung nguồn thức ăn, chống đói rét cho đàn gia súc.
Tuy nhiên, thời tiết mưa lớn kéo dài từ tháng 9 đến nay đã khiến tiến độ xuống giống bị chậm đáng kể. Đến thời điểm này, các địa phương mới chỉ xuống giống được hơn 2.100 ha rau màu và hơn 400 ha ngô, nhiều diện tích bị hư hỏng phải làm lại.
Tại xã Hà Linh, địa phương đặt mục tiêu sản xuất 540 ha ngô trong vụ đông (trong đó, 400 ha ngô lấy hạt và 140 ha ngô sinh khối) nhưng bà con mới chỉ dừng lại ở khâu làm đất và chuẩn bị vật tư.
Ông Trần Văn Hùng - Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Hà Linh cho biết: “Nhiều năm qua, ngô là cây trồng chủ lực trong vụ đông của xã. Đúng thời điểm xuống giống tập trung thì mưa lớn liên tiếp khiến các vùng trồng bị ngập lụt. Đất ẩm ướt làm bà con có tâm lý e ngại, chờ thời tiết nắng ráo mới tiếp tục xuống giống. Hiện nay chính quyền đang vận động người dân tranh thủ những ngày thời tiết thuận lợi để gieo trỉa kịp khung thời vụ đối với các chân đất cao ráo, đề xuất tỉnh hỗ trợ thêm giống và vật tư nhằm hoàn thành diện tích theo kế hoạch”.
Không chỉ cây ngô, nhiều diện tích rau màu vụ đông cũng chịu ảnh hưởng nặng nề do thời tiết bất lợi. Tại vùng bãi thượng ngoài đê ven sông La, Tổ hợp tác (THT) sản xuất rau an toàn Mai Hồ chỉ mới xuống giống được một phần nhỏ diện tích rau vụ đông.
Ông Phan Văn Thường - Tổ trưởng THT cho biết: “Toàn vùng có gần 15 ha chuyên canh rau an toàn, hằng năm cung ứng hàng trăm tấn rau, củ ra thị trường trong và ngoài tỉnh. Năm nay, tiến độ sản xuất chậm rất nhiều nên bà con ai cũng lo lắng. Hiện nay, HTX đang tập trung khơi rãnh thoát nước cho diện tích đã gieo trồng, dặm trỉa lại những khu vực bị hư hỏng; phơi đất và chuẩn bị vật tư để tranh thủ tăng tốc xuống giống khi thời tiết thuận lợi, cố gắng kịp cung ứng rau cho thị trường tết".
Nỗ lực đảm bảo thời vụ sản xuất
Khi trời hửng nắng, bà con nông dân tại vùng chuyên canh rau mầm tại TDP Thúy Hội (phường Thành Sen) đã khẩn trương ra đồng để khôi phục, đẩy nhanh tiến độ sản xuất vụ đông.
Bà Phạm Thị Tám - người dân TDP Thúy Hội chia sẻ: "Mấy năm nay, nghề trồng rau mầm giúp gia đình tôi có nguồn thu ổn định, cứ 5 – 7 ngày lại thu hoạch một lứa. Vì vậy, dù gặp nhiều khó khăn sau đợt mưa lớn, chúng tôi vẫn tranh thủ sửa lại hệ thống mái che, nâng cao luống để sớm gieo trồng trở lại, nhất là khi giá rau hiện đang ở mức cao. May mắn là một phần diện tích đã được lên luống và phủ bạt từ trước, nên chỉ cần tháo ra là có thể xuống giống ngay".
Tại xã Đồng Tiến, nông dân đang tất bật bám đồng vun đất, dặm tỉa lại số diện tích bị hư hỏng. Bà Phan Thị Bảy - Giám đốc HTX Rau củ quả Hằng Bảy cho biết: “Các diện tích củ cải, cà rốt, khoai tây… đã phát triển được 3 - 5 lá nhưng những trận mưa lớn vừa qua đã làm cây dập nát, thối rễ. Chúng tôi dù tốn thêm rất nhiều công sức, thời gian chăm bón nhưng cũng cố gắng thuê thêm nhân công để vun luống, bón phân, sử dụng chế phẩm sinh học nhằm phòng trừ sâu bệnh do mưa ẩm kéo dài như thối rễ, sương mai, héo xanh... Với những diện tích bị hư hỏng nặng, HTX buộc phải cân đối dặm tỉa lại”.
Trước diễn biến thời tiết bất lợi, việc linh hoạt chọn cây trồng phù hợp đang là giải pháp quan trọng giúp nông dân Hà Tĩnh sản xuất kịp thời vụ đông. Nhiều địa phương đang chuyển sang trồng các loại rau ngắn ngày, chịu rét tốt hoặc tận dụng diện tích trong vườn, nhà lưới, nhà màng để gieo trồng, góp phần đảm bảo nguồn rau màu phục vụ thị trường và ổn định sản xuất nông nghiệp trên địa bàn.
Tại xã Đức Minh, bà con nông dân ưu tiên sử dụng các giống ngô ngắn ngày, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng của địa phương. Ông Trần Thanh Sang - Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Đức Minh cho biết: "Các giống ngô ngắn ngày như HN88, ngô ngọt tím 099, ngô ngọt vàng Nova với thời gian sinh trưởng chỉ từ 65 - 80 ngày, rút ngắn thời vụ và hạn chế rủi ro
Đối với ngô sinh khối phục vụ chăn nuôi trong mùa mưa rét, bà con lựa chọn các giống ngô lai như P4311, NK7328… Cùng với đó, xã phối hợp với các đơn vị triển khai mô hình, liên kết tiêu thụ sản phẩm cho các hộ sản xuất nhằm tạo thêm nguồn thu và đáp ứng nhu cầu thị trường trong thời gian tới".
Tại các xã có diện tích ngô đông lớn như Hương Sơn, Sơn Giang, Hương Xuân, Hương Phố,… địa phương đang tiếp tục chỉ đạo ưu tiên gieo các loại giống ngô ngắn ngày, chất lượng cao, đề xuất chính sách hỗ trợ tiền giống cho bà con, chủ động cung ứng vật tư, phân bón để nông dân yên tâm sản xuất.
Cùng với đó, các phòng chuyên môn hướng dẫn kỹ thuật và đôn đốc bà con chăm sóc diện tích đã gieo trỉa; theo dõi tình hình sâu bệnh hại đầu vụ, đặc biệt là sâu keo mùa thu, sâu xám, sâu đục bắp và bệnh đốm lá,...
Theo Đài Khí tượng Thủy văn Hà Tĩnh, từ nay đến sau ngày 20/11, thời tiết trên địa bàn tỉnh phổ biến ít mưa, tương đối thuận lợi cho hoạt động sản xuất và sinh hoạt của người dân. Vì vậy, các địa phương cần tận dụng tối đa khoảng thời gian này để đẩy nhanh tiến độ sản xuất cây trồng vụ đông.
Ông Phan Văn Huân - Trưởng phòng Trồng trọt, Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh cho biết: “Các địa phương cần bám sát dự báo thời tiết nhằm chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất phù hợp, ưu tiên sử dụng các giống cây trồng ngắn ngày vào thời điểm này. Đồng thời, bố trí thời vụ hợp lý, đa dạng hóa phương thức canh tác như trồng gối vụ, trồng xen canh, luân canh,… nhằm né tránh thiên tai và thuận lợi trong tiêu thụ theo nhu cầu thị trường. Đặc biệt, để hạn chế thiệt hại khi có mưa rét, người dân nên tăng cường sản xuất rau màu trong nhà lưới, nhà màng và tận dụng các diện tích vườn hộ để gieo trồng”.
