Ban Chỉ đạo thực hiện sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp vừa họp Phiên họp lần thứ nhất dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình (Trưởng Ban Chỉ đạo).
Tại phiên họp, Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà (Phó trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo) đã công bố Quyết định số 571 về việc thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Dự kiến 1/3 nhiệm vụ của huyện chuyển lên tỉnh, 2/3 chuyển xuống xã
Phát biểu tại phiên họp, Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp là việc rất hệ trọng của quốc gia, dân tộc, cũng là việc rất lớn, rất khó, rất phức tạp.
"Cùng lúc chúng ta vừa phải thực hiện một khối lượng công việc khổng lồ, đồng thời, nhanh và gấp, vừa phải bảo đảm yêu cầu để có thể triển khai ngay nên khối lượng công việc tới đây sẽ rất nhiều", Bộ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh.
Nữ Bộ trưởng cho biết ngày 14/3, Bộ Chính trị sẽ họp thống nhất chủ trương, sau đó Đảng ủy Chính phủ sẽ gửi đề án lấy ý kiến của các địa phương và gửi các bộ, ngành cho ý kiến. Dự kiến khoảng trung tuần tháng 4, Ban Chỉ đạo sẽ báo cáo Ban Chấp hành Trung ương.
Nói về việc tổ chức lại đơn vị hành chính cấp xã, Bộ trưởng Nội vụ cho biết hiện nay cấp xã có 10.035 đơn vị, dự kiến sẽ tổ chức lại chỉ còn khoảng 2.000 - "gần như là một huyện nhỏ". Việc này thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, có thể làm ngay sau Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương.
Sau khi Hiến pháp sửa đổi và sửa đổi, bổ sung Luật Tổ chức chính quyền địa phương cùng các luật có liên quan, Bộ trưởng cho biết sẽ kết thúc hoạt động của chính quyền địa phương cấp huyện.
"Khi đã có đầy đủ cơ sở pháp lý là Hiến pháp sửa đổi, Luật sửa đổi, bổ sung Luật Tổ chức chính quyền địa phương, đặc biệt có cả nghị quyết, chúng ta sẽ tập trung vào sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh rồi triển khai các việc liên quan đến đại hội", Bộ trưởng Trà thông tin.
Phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình hoan nghênh Bộ Nội vụ triển khai sớm việc thành lập Ban Chỉ đạo, xây dựng kế hoạch, ban hành quy chế liên quan chủ trương lớn này.
Lưu ý đây là việc rất hệ trọng, liên quan đến quốc gia, đến nhân dân, đến tổ chức hiệu lực, hiệu quả của bộ máy, Phó Thủ tướng nhấn mạnh khối lượng công việc rất nhiều, rất phức tạp, đòi hỏi phải hoàn thành với chất lượng cao trong thời gian rất khẩn trương.
Phó Thủ tướng cho biết ngày 14/3, Bộ Chính trị sẽ quyết và có thông báo. Trong đề án Chính phủ trình, có khoảng 1/3 nhiệm vụ của huyện chuyển lên tỉnh, 2/3 chuyển xuống xã - xuống cơ sở. Trong tuần sau, Bộ Chính trị chủ trương lấy ý kiến tất cả các tổ chức đảng, bộ, ngành, địa phương.
Phó Thủ tướng cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho một số bộ, ngành, đề nghị các cơ quan, Viện Kiểm sát, Tòa án chủ động đề xuất liên quan đến trình tự, thẩm quyền tố tụng.
Cần thống nhất thời điểm dừng mô hình chính quyền cấp huyện
Trước đó, thảo luận về kế hoạch hoạt động của Ban Chỉ đạo, Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết sắp tới sẽ phải sửa đổi Luật Tổ chức chính quyền địa phương để quy định về tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, phân định rõ nhiệm vụ giữa chính quyền cấp tỉnh và cấp dưới tỉnh.
Ngoài ra, ông Ninh cho biết Bộ Tư pháp sẽ trao đổi với các cơ quan của Quốc hội xem có cần thiết phải xây dựng một nghị quyết xử lý một số vấn đề khi tổ chức lại đơn vị hành chính giống như Nghị quyết số 190 của Quốc hội hay không.
"Phương án hoàn hảo nhất khi sắp xếp, tổ chức bộ máy chính quyền 2 cấp ở địa phương là các bộ phải rà soát những nội dung thuộc thẩm quyền quản lý Nhà nước của bộ mình và đề xuất một luật sửa nhiều luật", ông Ninh nói.
Ông nói thêm rằng, việc dùng nghị quyết mang tính chất xử lý tình huống chỉ là việc buộc phải làm trong thời gian gấp gáp, chứ "không thực sự ổn".
Góp ý thêm, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Đỗ Đức Duy cho biết hiện này, với mô hình chính quyền địa phương 3 cấp, có những lĩnh vực chuyên ngành chính quyền cấp huyện có nhiều thẩm quyền và giải quyết rất nhiều thủ tục hành chính, ví dụ lĩnh vực đất đai.
Vì thế, nếu kết thúc mô hình chính quyền huyện vào 30/6, cần thiết phải có nghị quyết của Quốc hội về xử lý những vấn đề có tính cấp bách và căn cốt nhất liên quan đến người dân và doanh nghiệp. Còn nếu giải quyết một luật sửa nhiều luật, không thể kịp vào kỳ họp Quốc hội tháng 5 tới, theo lời ông Duy.
Bộ trưởng Đỗ Đức Duy kiến nghị ban hành một nghị quyết của Quốc hội vào tháng 5 và sửa luật vào tháng 10. "Nếu vấn đề này không xử lý kịp thời sẽ ách tắc rất lớn, kể cả trong quản lý xã hội lẫn phát triển kinh tế ", ông Duy nhận định.
Ông nói thêm, khi báo cáo Trung ương xong, cần thống nhất thời điểm dừng mô hình chính quyền cấp huyện để Chính phủ chủ động trong việc xây dựng các văn bản hướng dẫn nội dung liên quan.
Đồng tình, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Phương Thủy nhất trí sau Hội nghị Trung ương, cần trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội nghị quyết về việc sắp xếp các đơn vị hành chính để làm cơ sở cho các địa phương xây dựng đề án và triển khai sớm việc sắp xếp.
Với việc bỏ một cấp chính quyền, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhấn mạnh phải có cách xử lý vấn đề phân định lại thẩm quyền trong khi sửa các văn bản pháp luật có liên quan.
"Qua đợt sắp xếp vừa rồi, chúng tôi thấy có những nội dung cần phải quy định rõ hơn. Ví dụ, cái gì phải thay đổi giấy tờ, cái gì không phải thay, cần phải khẳng định rõ. Không nên quy định theo hướng nếu người dân có nhu cầu thì thay đổi", bà góp ý.
