Huyền thoại mẹ và rừng thông

(Baohatinh.vn) - Những ai sinh ra bên núi Nầm, sông Phố (Hương Sơn - Hà Tĩnh), khi xa quê rồi ai mà chẳng neo lại trong tâm trí hàng thông reo bốn mùa bên dãy núi Nầm trầm mặc.

Huyền thoại mẹ và rừng thông

Núi Nầm - sông Phố. Ảnh Internet

Rừng thông xanh kiên cường qua những ngày nắng nóng thiêu đốt. Rừng cháy, thân cây trơ trụi, khô khốc... Vậy mà kỳ lạ thay, loài cây ấy lại vẫn vạch đất khô mà hồi sinh.

Chiều nay, bên đồi thông reo nghi ngút, gió Lào thổi nhẹ hơn vì như đã mệt sau mấy ngày liên tục quạt lửa, ánh mắt mẹ miên man thương nhớ trong làn khói hương phảng phất ở Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Nầm. Nấm mộ khắc tên con mẹ và cả những nấm mộ mang tên đồng đội của con...

Dòng sông Phố chảy từ đại ngàn, đến bên rú Nầm thì quanh co uốn lượn. Nước sông ngày hạ chơi vơi trong nắng và gió Lào. Mẹ ngồi trầm mặc nhìn lên hàng thông reo vi vút. Thông sống thật trường tồn. Những thân cây vươn lên mạnh mẽ đón lấy những tia nắng trong xanh nhất của bầu trời cao rộng.

Huyền thoại mẹ và rừng thông

Nằm giữa rừng thông xanh là nghĩa trang liệt sỹ Nầm, nơi ấy có ấm mộ khắc tên con mẹ và cả những nấm mộ mang tên đồng đội của con...

Có ai một chiều ngồi bên cầu, lắng nghe vi vu tiếng thông rì rào đầy huyễn hoặc trong gió? Thông ca hát tự bao giờ? Tự khi mẹ gánh những gánh chè từ vùng Sơn Thủy, Sơn Mai kĩu kịt, vượt qua làn đạn xối ở cầu Nầm, xuôi tận chợ Choi, chợ Gôi đổi cho con cái bánh đa, bánh đúc? Thông hát ca tự bao giờ? Từ thời các con của mẹ bé nhỏ lon ton, mỗi khi nghe tiếng máy bay Mỹ lại hốt hoảng chui xuống hầm trú nấp? Thông hát ca từ ngày xửa, ngày xưa...

Ngày con trai, con gái của mẹ vừa tròn mười tám, mái tóc xanh bồng bềnh, đôi vai trần vạm vỡ, nối nghiệp cha lên đường. Mẹ ở lại với rừng thông quê hương, ở lại với đồi chè xanh mướt, ngóng trông và chờ đợi.

Mẹ yêu quê hương, đất nước mình, yêu những chiều trời còn bảng lảng nắng, môi mẹ cười rung rung trong gió lào cuối hạ, ngắm những đứa con thơ chơi chắt, chơi chuyền. Nước mát dòng sông và củ sắn, củ khoai nuôi con mẹ khôn lớn. Chuyện kể tự ngày xưa, mẹ Âu Cơ sinh trăm trứng, nuôi dạy trăm con để chia nhau cai quản giang sơn. Bà mẹ nghèo của Thánh Gióng cũng từ nong cà, nong gạo mà nuôi con trở thành chàng Phù Đổng. Huyền thoại nối tiếp huyền thoại, tự ngày xưa đến tận ngày nay. Những bà mẹ Việt Nam vĩ đại, những Bà mẹ Việt Nam anh hùng!

Huyền thoại mẹ và rừng thông

Các con không về, lòng mẹ quặn đau... Ảnh minh họa Internet

Rú Nầm có thổ nhưỡng khác những vùng đất khác. Thông nơi đây vì thế cũng có đặc trưng riêng. Thông ở rú Nầm chắt chiu dòng nước sông Ngàn Phố, chắt chiu chút mỡ màu từ sỏi đá, gom góp tằn tiện chút hơi ẩm trong gió và nắng miền Trung bỏng rát, rồi biến hóa thân hình sao cho lá thật nhỏ, thật nhọn. Cây cũng như người nơi đây, chẳng bao giờ dám hoang phí, suốt cả cuộc đời có mặt ở trần gian là suốt cả một đời chỉ biết chắt chiu, gom góp...

Mẹ cũng vậy. Mẹ cũng như thông. Để rồi những đứa con mang hình hài đẹp đẽ và tâm hồn đầy khát khao, đầy ý chí lên đường ra trận. Mái tóc con gái mẹ dài như dòng sông Phố, đôi tay con trai mẹ rắn rỏi như thân cây thông rừng. Cuộc đời mẹ gom góp, chắt chiu được gia tài ấy, mẹ dâng cho Tổ quốc của mẹ, cũng là Tổ quốc của con.

Con ngõ nhỏ nơi có hàng chè nghiêng nghiêng trong nắng ba lần chứng kiến mẹ tiễn chồng, tiễn con trai, con gái lên đường. Rồi cũng con ngõ cô liêu ấy ấp ôm bóng mẹ liêu xiêu ba lần nhận tin dữ. Các con không về, lòng mẹ quặn đau...

Huyền thoại mẹ và rừng thông

Nghĩa trang liệt sỹ quốc gia Nầm - nơi yên nghỉ của các anh hùng, liệt sỹ. Ảnh Internet

Trong đôi mắt đã mờ đục vì bao dòng nước mắt tưởng cạn khô, mẹ bùi ngùi nhớ lại hình ảnh những đứa con của mẹ... quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh! Trận Thành Cổ giữa mùa hè đỏ lửa, tám mốt ngày đêm lòng mẹ như lửa cháy... Dáng các anh trên đường băng Tân Sơn Nhất, đã hy sinh rồi mà nòng súng vẫn thẳng hướng quân thù! Có phải tên các anh đã hóa thành tên đất nước, hóa vào từng tấc đất, ngọn cây, hóa vào hàng thông reo rì rào trên rú Nầm chiều nay...

Chiều nay, rú Nầm vẫn rì rào thông reo. Những cây thông đã tái sinh từ trận cháy dữ dội mùa hè năm ngoái. Loài thông trên rú Nầm sống lại kỳ diệu, từ lớp mùn của những thân cây khô héo trơ trụi, mầm non như được tiếp thêm sức sống mãnh liệt, vươn mình trong gió và bỏng cháy nắng miền Trung. Đời cây cũng thật kỳ lạ, những thân cây ngã xuống, những chiếc lá lìa cành, lại là nguồn sống cho những mầm non khác nhú lên, sinh sôi, nảy nở.

Con của mẹ có thể cũng như chiếc lá, như loài cây. Con ngã xuống để đất nước mình được sống, để nắng lại xanh, khói lam chiều lại dìu dặt trên từng mái nhà, đàn em thơ lại ngụp lặn dưới dòng sông Phố hiền hòa, mênh mang. Và cả những hàng thông reo rì rào, dịu êm...

Chủ đề NGÀY THƯƠNG BINH - LIỆT SỸ

Đọc thêm

Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Tròn 20 năm sau quyết định đưa huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc lên sóng truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, bác sĩ Nguyễn Xuân Lam trở lại chiến trường xưa trong một chiều thu lặng gió. Với người cựu chiến binh, doanh nhân quê Hà Tĩnh, tình yêu quê hương chưa bao giờ dừng lại ở nỗi nhớ mà đã hóa thành hành trang tri thức, thành bản lĩnh cống hiến trên mỗi nhịp bước cuộc đời.
Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Từ những chiếc lá, vành tre... người dân thôn Đan Du (xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) đã làm nên những chiếc nón lá mộc mạc, đồng thời gìn giữ nghề truyền thống của nhiều thế hệ.
Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Dù sở hữu kho tàng di sản phi vật thể đồ sộ, nổi bật là dân ca ví, giặm và ca trù đã được UNESCO ghi danh, Hà Tĩnh vẫn đứng trước bài toán: Làm thế nào để những giá trị văn hóa ấy thực sự trở thành sản phẩm du lịch, để du khách có thể tiếp cận, doanh nghiệp có thể khai thác và nghệ nhân có thêm điều kiện gắn bó với di sản.
Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Hơn một thập kỷ gắn bó với phong trào văn hóa cơ sở, ngoài công việc của một công chức, anh Nguyễn Viết Bình - Phó Chánh Văn phòng HĐND, UBND xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) còn dành tâm huyết, sáng tạo cách làm mới để đưa những câu hát ông cha vươn xa, chạm đến trái tim hàng vạn người nghe trên không gian số.
Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Tết Trung thu ở Hà Tĩnh ngày nay mang nhiều dáng vẻ mới, với không gian, hình thức và trải nghiệm ngày càng hiện đại. Song, những giá trị làm nên hồn cốt của ngày tết đoàn viên vẫn được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ, để nét đẹp văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện tự nhiên trong đời sống đương đại.
Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du không chỉ là nghi thức tri ân công lao bậc danh nhân văn hóa thế giới, mà còn là dịp quê hương Hà Tĩnh khơi dậy niềm tự hào, tiếp nối và lan tỏa tinh hoa ngôn ngữ cùng mạch nguồn giá trị nhân văn cao đẹp của dân tộc cho muôn đời sau.
Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Từ những năm tháng phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh sục sôi đến hôm nay, câu chuyện về đồng chí Phan Viết Chiểu - Bí thư đầu tiên của Huyện ủy Nghi Xuân và gia đình luôn được nhắc nhớ như một phần ký ức tự hào của quê hương Cổ Đạm (Hà Tĩnh).
Âm vang hào khí Xô viết trên quê hương Hà Tĩnh

Âm vang hào khí Xô viết trên quê hương Hà Tĩnh

Đã gần một thế kỷ đã trôi qua, nhưng những dấu ấn mà phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh để lại trong lịch sử dân tộc vẫn vẹn nguyên giá trị, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về sức mạnh của lòng yêu nước và ý chí đấu tranh vì độc lập, tự do.
Một đời theo Đảng, trọn nghĩa người lính

Một đời theo Đảng, trọn nghĩa người lính

80 năm đứng trong hàng ngũ của Đảng, hơn 34 năm trong quân ngũ, cụ Đặng Tưng (104 tuổi, ở thôn Hồng Tiến, xã Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) đã đi qua những năm tháng chiến tranh gian khổ. Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng trao cho cụ không chỉ là sự ghi nhận của Đảng đối với cống hiến của người đảng viên kiên trung mà còn gợi nhắc câu chuyện về trách nhiệm giữ gìn lời thề đảng viên.
Sức sống mới ở miền quê Hoa Tân

Sức sống mới ở miền quê Hoa Tân

Từ vùng quê còn nhiều khó khăn, thôn Hoa Tân, xã Kỳ Hoa (Hà Tĩnh) hôm nay đã đổi thay với đường làng sạch đẹp, những ngôi nhà khang trang...
Tết Độc lập ở bản nhỏ nhất Hà Tĩnh

Tết Độc lập ở bản nhỏ nhất Hà Tĩnh

Với đồng bào Chứt ở bản Giàng 2 (xã Hương Xuân, Hà Tĩnh), Tết Độc lập không chỉ là dịp sum vầy mà còn là thời khắc để nhớ về nguồn cội, nhắc nhau về hành trình tìm nơi định cư và ổn định cuộc sống.
Hà Tĩnh - từ đất khoa bảng đến khát vọng chinh phục tri thức

Hà Tĩnh - từ đất khoa bảng đến khát vọng chinh phục tri thức

Trải qua bao biến thiên lịch sử, tinh thần hiếu học đã trở thành di sản vô giá, hun đúc nên các giá trị tốt đẹp của vùng đất Hà Tĩnh. Từ chiều sâu truyền thống khoa bảng ngàn xưa đến những đỉnh cao tri thức hôm nay, mạch nguồn ấy vẫn luôn là động lực cốt lõi để các thế hệ người con núi Hồng - sông La vươn lên lập thân, đổi thay cuộc sống và phụng sự quê hương.
 Vì yêu mà đến Hà Tĩnh

Vì yêu mà đến Hà Tĩnh

Dẫu không sinh ra ở Hà Tĩnh nhưng bằng những nhân duyên khác nhau, nhiều người phương xa đã tìm đến nơi này, rồi tình đất, tình người làm cho họ ở lại, gửi gắm trí tuệ, tâm huyết, góp phần làm nên những đổi thay trên quê hương núi Hồng - sông La.
Hà Tĩnh rực rỡ cờ hoa chào mừng Quốc khánh 2/9

Hà Tĩnh rực rỡ cờ hoa chào mừng Quốc khánh 2/9

Từ trung tâm đô thị đến những miền quê, vùng biển, sắc đỏ cờ Tổ quốc rực rỡ khắp nơi, tạo nên không khí phấn khởi, tự hào trong mỗi người dân Hà Tĩnh chào mừng Quốc khánh 2/9.
Đằm sâu nguồn cội từ lễ rằm tháng Bảy

Đằm sâu nguồn cội từ lễ rằm tháng Bảy

Rằm tháng Bảy không chỉ là dịp đoàn tụ gia tộc, tri ân tổ tiên mà còn là điểm tựa tinh thần bền vững, tiếp thêm niềm tự hào để con cháu mỗi dòng họ ở Hà Tĩnh vững bước cống hiến trên hành trình dựng xây quê hương, đất nước.
Vui như đi chợ quê ngày Rằm tháng Bảy

Vui như đi chợ quê ngày Rằm tháng Bảy

Nhộn nhịp, rộn ràng tiếng nói cười từ tinh mơ, chợ quê Hà Tĩnh phiên Rằm tháng Bảy rực rỡ sắc màu sản vật vườn nhà. Người mua, người bán trao tay từng buồng cau, nải chuối gửi gắm lòng thành kính dâng lên tổ tiên; làm sống lại nét sinh hoạt ấm áp, đậm đà tình quê.
Bản Rào Tre vui Tết Lấp lỗ năm 2026

Bản Rào Tre vui Tết Lấp lỗ năm 2026

Tết Lấp lỗ của đồng bào dân tộc Chứt ở bản Rào Tre (Hà Tĩnh) được tổ chức vào ngày 7/7 âm lịch hằng năm để cảm tạ trời đất, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, gia đình mạnh khỏe, no đủ.
Sức sống di sản từ Liên hoan Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Sức sống di sản từ Liên hoan Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Những đêm diễn khán giả “kín” khán phòng, sự thăng hoa của nghệ nhân, diễn viên Hà Tĩnh trong những tiết mục được dàn dựng công phu, tất cả làm nên một Liên hoan Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh toàn tỉnh năm 2026 đầy cảm xúc và lan tỏa di sản quê hương.
Từ dấu tích Hà Tĩnh xưa đến diện mạo hôm nay

Từ dấu tích Hà Tĩnh xưa đến diện mạo hôm nay

Từ cuộc cải cách hành chính dưới triều vua Minh Mạng, lần đầu tiên trong lịch sử, danh xưng Hà Tĩnh trở thành một đơn vị hành chính trực thuộc triều đình. Gần hai thế kỷ qua, những di sản vẫn "kể" câu chuyện về một vùng quê giàu bản sắc.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!