Thị trấn Lạc Sao, tỉnh Bô-ly-khăm-xây sáng ngày 12/5 không gian như trầm lắng hơn. Đoàn cán bộ, nhân dân và các học sinh huyện Khăm Cớt tay nắm cờ hoa, thắp nến dài kéo sau chiếc xe chở 27 hài cốt liệt sĩ. Tiếng nhạc nhà chùa trầm mặc, những lời cầu nguyện da diết. Đại tá, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Bô-ly-khăm-xây nói với chúng tôi, đây là một phong tục thiêng liêng của dân tộc Lào, được cử hành đối với những người thân yêu của bản làng, của bộ tộc đã khuất...
 |
 |
| Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các bộ tộc Lào tiến đưa các anh, những chiến sỹ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trên đất bạn Lào, về với đất mẹ Việt Nam |
Dọc tuyến đường trở về đất mẹ, qua thị trấn Lạc Sao, qua Thọng Pẹ, Nọong Ó…, buổi lễ tiễn đưa các anh về với quê mẹ diễn ra trang trọng. Từ già đến trẻ, người cờ, người hoa, thắp nến đứng thành hàng hai bên đường để tiễn biệt, bày tỏ lòng biết ơn vô hạn đối với các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh vì sự nghiệp quốc tế cao cả. Những chiến sỹ tiêu binh Huyện đội Khăm Cớt (Quân đội NDCM Lào) trang nghiêm trong quân phục nghi lễ tiễn đưa 27 liệt sỹ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam trở về quê hương. Đại tá Bua Văn nói với tôi: "Nhân dân các bộ tộc Lào không bao giờ quên trên từng tấc đất nước mình đều có những giọt mồ hôi, máu thịt của quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam. Họ đã cùng chung một chiến hào, hạt gạo cắn đôi, cọng rau bẻ nửa, đã bảo vệ, giúp đỡ nhau bằng tính mạng của mình để cùng nhau giành chiến thắng…".
 |
| Nhân dân thị trấn Tây Sơn cờ hoa trong tay đón các anh về sau bao năm xa cách |
Trong căn phòng nhỏ tại Huyện đội Khăm Cớt, sư thầy Bun-mi-lay sáng hôm nay dậy sớm hơn mọi ngày để chuẩn bị cho buổi lễ trang trọng này. Sư thầy thắp hương lên bàn thờ Phật, bàn thờ các liệt sỹ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam, rồi gõ mõ, tụng kinh, cầu cho linh hồn các liệt sỹ được siêu thoát, được trở về đoàn tụ với gia đình, đồng đội. Tại thị trấn Lạc Xao này, ông đã chứng kiến 14 đợt quy tập hài cốt liệt sỹ bộ đội Việt Nam từ những cánh rừng Lào, cầu nguyện, đợi đến ngày tổ chức lễ trọng, tiễn các anh về nước. Sư thầy Bun-mi-lay không nhớ đã bao đêm thức trắng để chăm chút cho từng nén hương, mâm ngũ quả trên bàn thờ liệt sỹ.
Đúng 6h sáng, khi ánh mặt trời bắt đầu rạng lên từ phía Đông Trường Sơn cũng là lúc các anh trở về Tổ quốc sau bao ngày xa cách. Lễ truy điệu các liệt sỹ được tổ chức trong không khí trang nghiêm và trọng thể. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiện - Trưởng ban công tác đặc biệt thay mặt CBCS và nhân dân tỉnh Hà Tĩnh bày tỏ lòng tiếc thương và biết ơn vô hạn đối với các anh hùng liệt sỹ, những người đã không tiếc máu xương ngã xuống vì tình đoàn kết hữu nghị anh em hai nước Việt - Lào. Đón các anh trở về yên nghỉ trong lòng đất mẹ, là dịp để các thế hệ hôm nay khắc ghi chiến công của các anh và cũng là dịp để mọi người bày tỏ lòng tri ân đối với những người con anh hùng của dân tộc, góp phần làm vơi đi nỗi mất mát, đau thương của người thân các gia đình liệt sỹ. Trước vong linh các anh, chúng tôi nguyện sẽ tiếp bước truyền thống yêu nước và sự anh dũng của những người như các anh. Với chúng tôi và tất cả những người có mặt trong buổi lễ, trong sâu thẳm tình cảm và lòng cảm phục, không chỉ chờ đón các liệt sĩ quân tình nguyện Việt Nam đã hy sinh mấy chục năm trước trở về đất mẹ, mà còn đón những người lính đi tìm đồng đội, những người lính của thế hệ hôm nay đã hoàn thành nhiệm vụ, trở về.
 |
| Thành kính |
Trang nghiêm và thành kính, bà Nguyễn Thị Lụa (thị trấn Tây Sơn) ôm chầm lấy hài cốt được phủ cờ Tổ quốc mà khóc nấc lên từng đợt. Trong dòng thương nhớ, bà nghẹn ngào: “Các liệt sỹ đã phải nằm trong lòng đất bạn xa xôi bao nhiêu năm nay. Nghĩ không thương làm sao được!”. Đứng bên cạnh hài cốt liệt sỹ Lại Thị Thìn (Đức Đồng – Đức Thọ), ông Nguyễn Mậu Cảnh không nói một lời, chỉ ngậm ngùi đưa tay vuốt nhẹ lên di hài người em họ đã xa quê lâu lắm. Qua ánh mắt, cử chỉ của ông, chúng tôi cảm thấy một nỗi niềm tiếc thương tột cùng đang âm ỉ trong ông. Vậy là sau 40 năm, liệt sỹ Lại Thị Thìn đã trở về với quê hương. Uớc nguyện của bố mẹ chị trước lúc nhắm mắt xuôi tay đã được thực hiện.
Trung tá Lê Văn Hiền – Đội phó Đội Quy tập tâm sự, mùa khô 2012 - 2013, Đội tìm được 27 bộ hài cốt liệt sỹ, đưa các anh trở về cùng đồng đội, chúng tôi cảm thấy mãn nguyện. Dù vẫn còn hàng ngàn liệt sỹ nằm lại nơi lòng đất sâu, song cứ mỗi lần đưa được các anh trở về với quê hương, với đồng đội, chúng tôi lại cảm thấy lòng nhẹ hơn. Mong rằng, trong nay mai, hành trình tìm kiếm, quy tập của Đội sẽ đạt nhiều kết quả hơn nữa để hài cốt, anh linh các anh hùng liệt sỹ nơi rừng sâu trên đất bạn Lào được về yên nghỉ trong lòng đất mẹ.
