Khám sàng lọc bệnh không lây nhiễm giúp nâng cao chất lượng dân số

Dù không có khả năng lây truyền nhưng các bệnh không lây nhiễm như: tăng huyết áp, đái tháo đường, các bệnh xương, khớp… thường gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh cũng như đem lại những tác hại lớn cho gia đình, xã hội.

Việc phát hiện sớm sẽ giúp người bệnh được điều trị kịp thời, giảm thiểu nguy cơ biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Đồng thời, giúp giảm gánh nặng chi phí y tế cho cả người bệnh và hệ thống y tế. Do đó, việc tăng cường sàng lọc và phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm luôn được ưu tiên hàng đầu trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng, từ đó cải thiện và nâng cao chất lượng dân số.

Từ đầu tháng 3/2025 đến nay, Chi cục Dân số tỉnh đã xây dựng kế hoạch, hướng dẫn trung tâm y tế các địa phương tổ chức khám sàng lọc nhằm phát hiện sớm những người mắc bệnh hoặc có yếu tố nguy cơ mắc bệnh không lây nhiễm. Trong đó, ưu tiên những người từ 40 tuổi trở lên chưa phát hiện và chưa lập danh sách quản lý bệnh.

Vừa đến khám tại Trạm Y tế xã Yên Hồ (Đức Thọ), bà Phan Thị Hà (50 tuổi, xã Yên Hồ) chia sẻ: “Thời gian gần đây, tôi thường xuyên bị khó ngủ, chân tay tê mỏi, hay bị chuột rút... Được trạm y tế xã thông báo có đoàn của Trung tâm Y tế huyện Đức Thọ đến khám nên tôi đã đến trạm từ sáng sớm để chờ đợi. Sau quá trình khám và tư vấn tận tình, tôi được bác sĩ chẩn đoán có nguy cơ mắc loãng xương độ 2. Bác sĩ đã hướng dẫn tôi hướng điều trị và đến tái khám tại cơ sở y tế gần nhất”.

Được biết, chương trình khám sàng lọc bệnh không lây nhiễm trên địa bàn huyện Đức Thọ được tổ chức từ ngày 27/3 - 3/4/2025 tại tất cả các xã, thị trấn trên toàn huyện. Đến hiện tại, Trung tâm Y tế huyện đã tổ chức khám sàng lọc tại 14 xã, thị trấn với gần 2.800 người tham gia. Tại các buổi khám, người dân không chỉ được khám sàng lọc, đo huyết áp, đo loãng xương và test tiểu đường… mà còn được đội ngũ nhân viên y tế tư vấn, truyền thông kỹ càng về nguyên nhân, nguy cơ, hậu quả, cách phòng ngừa của các bệnh không lây nhiễm.

Từ ngày 24-26/3/2025, Trung tâm Y tế thị xã Hồng Lĩnh đã hoàn thành việc khám sàng lọc bệnh không lây nhiễm cho người dân trên địa bàn. Theo đó, 6/6 xã, phường đã có gần 1.000 người dân tới khám sàng lọc. Qua các buổi khám, nhiều người dân đã được chẩn đoán mắc một số bệnh không lây nhiễm. Trong đó, có khoảng 197 người được chẩn đoán mắc bệnh về huyết áp, khoảng 211 người được chẩn đoán mắc tiểu đường…

Chị Nguyễn Thị Hằng Nga - Phó Trưởng phòng Dân số - Truyền thông và Giáo dục sức khỏe (Trung tâm Y tế thị xã Hồng Lĩnh) cho biết: “Trước khi diễn ra chương trình khám sàng lọc, đơn vị đã tích cực đẩy mạnh hoạt động truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của người dân về nguy cơ và hậu quả của các bệnh không lây nhiễm đối với sức khỏe cá nhân, gia đình và xã hội. Cùng đó, công tác chuẩn bị về nhân lực, trang thiết bị y tế và địa điểm khám sàng lọc cũng được triển khai chu đáo, đảm bảo thuận lợi cho người dân khi tham gia chương trình. Do đó, các buổi khám sàng lọc đều mang lại hiệu quả cao”.

Đến nay, trên toàn tỉnh đã có các huyện: Đức Thọ, Nghi Xuân và thị xã Hồng Lĩnh triển khai chương trình khám sàng lọc bệnh không lây nhiễm. Nhờ đó, đã có gần 6.000 người dân được khám sàng lọc, góp phần phát hiện sớm các bệnh. Các địa bàn còn lại cũng đã lên kế hoạch tổ chức khám sàng lọc dựa trên tình hình thực tế của từng địa phương.

Được biết, chương trình khám sàng lọc không chỉ tập trung vào việc phát hiện bệnh mà còn chú trọng đến việc tư vấn sức khỏe, hướng dẫn người dân về chế độ dinh dưỡng, lối sống lành mạnh và các biện pháp phòng ngừa... Điều này giúp người dân chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe bản thân và gia đình, từ đó giảm thiểu gánh nặng bệnh tật cho xã hội.

Sau khi hoàn thành việc khám sàng lọc, đối với những người dân có nguy cơ mắc bệnh không lây nhiễm, trung tâm y tế các địa phương sẽ tiếp tục lập hồ sơ, đưa vào quản lý, tư vấn các phương pháp điều trị và chế độ ăn uống, sinh hoạt phù hợp. Qua đợt khám sàng lọc này sẽ góp phần cải thiện sức khỏe người dân, từ đó, nâng cao chất lượng dân số. Ngoài ra, chương trình khám sàng lọc cũng sẽ là dịp để nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc chủ động bảo vệ sức khỏe, khuyến khích người dân thay đổi lối sống, tăng cường vận động thể chất và có chế độ dinh dưỡng lành mạnh...

Ông Phan Trường Sang - Chi cục trưởng Chi cục Dân số tỉnh