Theo các chuyên gia của Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam thì trong ngày Rằm tháng 7 theo lịch âm, người ta thường chuẩn bị đồ cúng “trên chay dưới mặn”, tức là trên là hoa quả, dưới là cỗ mặn kèm theo tiền vàng và những vật dụng dành cho người cõi âm làm bằng giấy tượng trưng như quần áo, giày dép, nồi cơm điện, máy giặt...
Các món ăn được chuẩn bị tùy theo điều kiện kinh tế của mỗi gia đình hoặc có thể nấu những món ăn mà khi xưa ông bà tổ tiên yêu thích.
Mâm lễ cúng Rằm tháng 7 gia tiên.
Mâm lễ cúng Rằm tháng 7 thông thường sẽ bao gồm những món sau:
Xôi đỗ xanh, gấc hoặc xôi vò, gà chay, nem chay rán, chả lụa chay, đỗ luộc, canh củ quả..
Đối với những gia đình cúng mặn thì mâm lễ cúng bao gồm: xôi trắng, gà luộc, canh chả giò, nem cuốn.
Ngoài những món trên thì tuỳ vào từng gia đình và từng vùng miền sẽ chuẩn bị những món khác nhau trong ngày cúng lễ Rằm tháng 7.
Mâm cỗ chủ yếu là lòng thành của con cháu là chính, chính vì thế mà không bắt buộc phải có món gì cụ thể, tùy vào từng điều kiện của mỗi gia đình.
Cách sắp xếp mâm cúng gia tiên
Với mâm lễ chay là hoa quả, thì nên chọn những loại quả tươi, không có gai nhọn và có màu sắc khác nhau để trang trí mâm ngũ quả được đẹp mắt hơn. Thường mâm quả sẽ có 5 loại, gọi là mâm ngũ quả với 5 màu sắc khác nhau.
Ở miền Bắc thường có 5 loại quả là bưởi, chuối, quýt, đào, hồng. Nải chuối sẽ được đặt ở dưới cùng, bên trên sẽ bày biện các loại quả phù hợp sao cho hợp lý và hài hòa nhất. Và tùy vào từng vùng miền sẽ có nhiều loại quả khác nhau cho việc bày trí mâm ngũ quả.
Với mâm cúng mặn nên sắp xếp dạng tròn, chụm lại thể hiện sự sum vầy và tròn đầy. Trên mâm bắt buộc phải có số bát đũa được chuẩn bị riêng cho mâm cỗ gia tiên. Tùy vào từng gia đình chuẩn bị từng món khác nhau, chủ yếu là cái tâm của người làm mâm cúng. Trong mâm cỗ lưu ý để cả nước chấm, nước dùng cần thiết vì linh hồn hay vật chất cũng cần sự đầy đủ.
Những lưu ý khi làm mâm cỗ Rằm tháng 7
Việc chuẩn bị lễ cúng gia tiên rất quan trọng, bởi nó thể hiện sự thành kính của con cháu với ông bà, tổ tiên của mình. Quá trình làm mâm lễ cúng gia tiên cần lưu ý những điều sau:
+ Lau dọn bàn thờ gia tiên sạch sẽ để có không gian thờ cúng được trang nghiêm, linh thiêng.
+ Chuẩn bị trước xoong nồi, chén đĩa sạch sẽ để nấu đồ cúng. Tốt nhất mỗi gia đình nên có bộ chén đũa riêng cho việc cúng bái.
+ Bạn có thể chuẩn bị mâm cúng chay hoặc mặn tùy tâm. Nếu chuẩn bị cả chay và mặn thì xếp riêng nhau ra không để chung đụng.
+ Mâm cỗ cúng gia tiên khác với mâm cỗ cúng chúng sinh nên bạn cần phân biệt để sắp mâm lễ tránh sự nhầm lẫn không đáng có. Cụ thể, mâm lễ cúng chúng sinh cúng ở bên ngoài nhà, có cháo trắng, gạo, muối chứ không có lễ mặn hay lễ chay.
