Mỹ thông báo xóa bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt kinh tế nhằm vào Syria suốt 14 năm qua, mở ra tương lai mới cho quốc gia Trung Đông.
"Syria phải tiếp tục nỗ lực để trở thành quốc gia ổn định và hòa bình. Hy vọng những hành động hôm nay sẽ đưa đất nước này đi đúng hướng tới một tương lai tươi sáng, thịnh vượng và ổn định", Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết hôm 23/5 khi thông báo Mỹ chính thức gỡ bỏ trừng phạt nhằm vào Syria.
Bộ Tài chính Mỹ cho hay quyết định xóa bỏ lệnh trừng phạt sẽ được áp dụng cho chính phủ mới của Syria, với điều kiện Damascus "không cung cấp nơi ẩn náu cho các tổ chức khủng bố và đảm bảo an ninh cho những nhóm tôn giáo và dân tộc thiểu số".
Người dân ăn mừng ở Damascus ngày 13/5 sau khi Tổng thống Trump thông báo dỡ bỏ trừng phạt Syria. Ảnh: AFP
Bộ Ngoại giao Mỹ cùng ngày ban hành lệnh miễn trừ để các đối tác và đồng minh nước ngoài có thể tham gia quá trình tái thiết Syria, bật đèn xanh cho các công ty triển khai hoạt động kinh doanh. Ngoại trưởng Marco Rubio cho hay động thái sẽ "tạo điều kiện thuận lợi cho việc cung cấp năng lượng, nước và dịch vụ vệ sinh, đồng thời bảo đảm phản ứng nhân đạo hiệu quả hơn trên khắp Syria".
"Những hành động ngày hôm nay là bước đầu tiên nhằm hiện thực hóa tầm nhìn của Tổng thống Mỹ về mối quan hệ mới giữa hai nước", ông Rubio nhấn mạnh.
Tổng thống Donald Trump tuần trước bất ngờ thông báo sẽ dỡ bỏ "các lệnh trừng phạt tàn bạo và gây tê liệt" đối với Syria, nhằm đáp lại yêu cầu từ Thổ Nhĩ Kỳ và Arab Saudi.
Mỹ áp đặt hạn chế đối với các giao dịch tài chính của Syria trong suốt 14 năm nội chiến tại nước này, tuyên bố sẽ sử dụng biện pháp trừng phạt nhằm vào bất kỳ bên nào tham gia vào hoạt động tái thiết Syria nếu cựu tổng thống Bashar al-Assad vẫn nắm quyền.
Sau khi chính quyền Assad bị lật đổ vào năm ngoái, chính phủ mới của Syria đang tìm cách xây dựng lại mối quan hệ với phương Tây và xóa bỏ các lệnh trừng phạt.
Tổng thống Nga Vladimir Putin có cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian về nỗ lực hòa bình Trung Đông, nhấn mạnh rằng Moscow sẵn sàng giúp làm trung gian hòa giải.
Theo lệnh của Tổng thống Trump, quân đội Mỹ sẽ bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz từ sáng 13/4. Giới chuyên gia đánh giá đây là một nước đi mạo hiểm, "dĩ độc trị độc" nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro bởi Iran có nhiều "át chủ bài" chưa dùng đến.
Trong thông điệp chúc mừng tết Bunpimay Lào năm 2569 (theo Phật lịch), Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Chủ tịch nước CHDCND Lào Thongloun Sisoulith kêu gọi tăng cường đoàn kết toàn dân tộc, chung sức thúc đẩy phát triển bền vững.
Thủ tướng Israel khẳng định đã chấp thuận thỏa thuận hòa bình với Liban về nguyên tắc nhưng đặt ra hai điều kiện: giải giáp vũ khí của Hezbollah và đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad của Pakistan ngày 11/4 đang rơi vào thế bế tắc, chủ yếu do bất đồng liên quan đến eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược toàn cầu.
Tham dự cuộc đàm phán có đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và ông Jared Kushner - con rể của ông Trump, cùng Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Kéo dài thời gian ngừng bắn, bùng nổ chiến tranh trở lại hoặc các cuộc tấn công ở cường độ thấp khi Iran kiểm soát Hormuz, mỗi kịch bản như vậy đều định hình lại khu vực theo hướng có lợi cho Tehran.
Ngày 9/4, Iran thông báo các lộ trình thay thế cho tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, do lo ngại nguy cơ từ thủy lôi tại khu vực chính của tuyến đường thủy huyết mạch này.
Sau khi tuyên bố đạt mục tiêu trong chiến dịch quân sự “Epic Fury” và thiết lập lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần, Mỹ và Iran đang chuẩn bị bước vào các cuộc đàm phán trực tiếp, song nhiều bất đồng giữa hai bên vẫn chưa được giải quyết.
Truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon.
Theo phóng viên TTXVN tại La Habana, ngày 7/4, Bộ Năng lượng và Mỏ Cuba thông báo 2 tàu phát điện nổi hiện đang ở Cuba là Belgin Sultan và Erol Bay, với tổng công suất lắp đặt 124 MW, sẽ tiếp tục phát điện trong nửa cuối tháng này, sử dụng nhiên liệu từ dầu viện trợ của Nga.
Truyền thông Mỹ dẫn lời quan chức cấp cao cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành không kích các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg - đầu mối xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nằm ngoài khơi phía Tây Iran.
Khi thời hạn do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra liên quan việc mở lại eo biển Hormuz đang đến gần, Iran đã kêu gọi thanh niên tham gia các hoạt động mang tính biểu tượng nhằm bảo vệ các nhà máy điện trọng điểm.
Trong cuộc họp báo tôn vinh chiến dịch giải cứu phi công ở Iran, ông Trump đe dọa toàn bộ đất nước Iran sẽ bị “tiêu diệt” chỉ trong 1 đêm nếu không mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4.
Đại diện Bộ Ngoại giao Iran khẳng định: “Việc Iran nhanh chóng và thẳng thắn đưa ra quan điểm không nên bị coi là sự đầu hàng", và lưu ý Tehran sẽ thông tin khi cần thiết.
Mỹ, Iran và các bên trung gian được cho đang thảo luận các điều khoản cho một lệnh ngừng bắn tiềm năng kéo dài 45 ngày và tiến tới chấm dứt xung đột vĩnh viễn.
Vụ Iran bắn rơi tiêm kích F-15E và những diễn biến khác trong chiến sự đang gia tăng sức ép lên Tổng thống Trump, khiến ông ngày càng khó tìm lối thoát như ý muốn.
Trong một động thái mới trên mặt trận năng lượng tại châu Âu, Italy đang cùng với Đức, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Áo thúc đẩy việc áp thuế đối với lợi nhuận vượt mức của các công ty năng lượng để kiềm chế chi phí năng lượng do giá dầu và khí đốt cao, vốn trầm trọng hơn do cuộc xung đột tại Trung Đông và hỗ trợ các gia đình và doanh nghiệp, mà không làm tăng nợ công.
Thượng nghị sĩ Valentina Matviyenko, người đứng đầu Hội đồng Liên bang Nga (tức Thượng viện Nga) đã giải thích lý do Nga sẽ không bắt cóc hoặc ám sát Tổng thống Zelensky, như hành động của Mỹ ở Venezuela và Iran.
