Thành lập từ năm 2002, Quỹ Tín dụng nhân dân liên xã Cẩm Thành (Cẩm Xuyên) là một trong những HTX hoạt động hiệu quả, hàng năm đều chấp hành nghĩa vụ thuế đầy đủ. Riêng năm 2018 và 9 tháng đầu năm 2019, Quỹ Tín dụng nhân dân liên xã Cẩm Thành đã đóng nộp ngân sách nhà nước gần 365 triệu đồng.
Giao dịch tại Quỹ Tín dụng nhân dân liên xã Cẩm Thành
Tuy nhiên, đó chỉ là một trong số ít HTX ở Cẩm Xuyên hoạt động hiệu quả. Trên địa bàn này hiện có hàng chục HTX không thực hiện kê khai, đóng nộp thuế. Theo thống kê, toàn huyện hiện có 156 HTX có mã số thuế, trong đó, có 75 HTX kê khai thuế nhưng chỉ có 20 HTX có số thuế phát sinh.
Trong 6 tháng đầu năm 2019, 20 HTX này đóng nộp 2,01 tỷ đồng (trong đó có 6 quỹ tín dụng nhân dân nộp gần 1 tỷ đồng – PV), một con số quá ít so với dự toán thu ngân sách của địa phương.
Cán bộ Chi cục Thuế huyện Cẩm Xuyên hướng dẫn người dân kê khai nộp thuế
Ông Hà Huy Hải – Chi cục trưởng Chi cục thuế huyện Cẩm Xuyên lý giải: “Nhiều HTX thành lập để hưởng chính sách, lấy chỉ tiêu trong xây dựng NTM còn hoạt động thì cầm chừng và không phát sinh doanh thu hay đóng nộp thuế. Vì vậy, thống kê số lượng HTX trên địa bàn thì nhiều nhưng có đóng nộp thuế thì rất ít”.
Không riêng địa bàn Cẩm Xuyên, huyện Can Lộc cũng đang “bất lực” trên trận địa thu thuế ở khối kinh tế tập thể này. Toàn huyện Can Lộc chỉ có 2 HTX tham gia đóng nộp thuế trên tổng số 58 HTX đang hoạt động.
Các HTX hoạt động trên lĩnh vực môi trường đa số đều không phát sinh đóng nộp thuế
“HTX thành lập chủ yếu là lập khống, đa số là HTX nông nghiệp và hợp tác xã môi trường. Vì vậy, số liệu thống kê thì lớn nhưng thực chất có hoạt động, hoạt động hiệu quả thì rất ít. Thành ra, cán bộ thuế rất vất vả trong công tác thu thuế ở nhóm đối tượng này” – Chi cục trưởng Chi cục Thuế huyện Can Lộc Phạm Quốc Dũng khẳng định.
Để thu thuế các HTX, cán bộ ngành thuế Hà Tĩnh phải “năm lần bảy lượt” đi xác minh địa điểm, tìm gặp chủ nhiệm các HTX. Nhiều lúc, tìm đến tận nơi, họ nhận được câu trả lời: “Chúng tôi chỉ cho HTX mượn tên tuổi, địa điểm đăng ký kinh doanh chứ không phải chính chủ” và đành bất lực ra về với thông báo nộp thuế không biết giao cho ai.
Chị Nguyễn Thị Tú Oanh – Phụ trách Đội tổng hợp tuyên truyền hỗ trợ thu nhập cá nhân, kê khai kế toán thuế, tin học (Chi cục Thuế Cẩm Xuyên) chia sẻ: “Các HTX đa số hoạt động ở lĩnh vực nông nghiệp, môi trường. Nhiều HTX hoạt động kém hiệu quả, thậm chí không còn hoạt động nhưng lại không chịu làm thủ tục giải thể nên trên hệ thống của ngành thuế vẫn có thông báo nộp thuế. Thành ra, cán bộ thuế vẫn phải đi đòi nợ mặc dù biết là không thể đòi”.
Các hợp tác xã lĩnh vực xây dựng trên địa bàn hoạt động hiệu quả và tham gia nghĩa vụ thuế đầy đủ
Theo thống kê của Cục thuế Hà Tĩnh, tính đến ngày 30/06/2019, toàn tỉnh có 1.150 HTX, trong đó có 654 HTX đang hoạt động hiệu quả, tuy nhiên, chỉ có 155 HTX có kê khai phát sinh thuế (chỉ chiếm 13,4% số HTX trên địa bàn).
Riêng 6 tháng đầu năm 2019, các HTX trên địa bàn tham gia đóng nộp thuế hơn 7,4 tỷ đồng. Đây là kết quả “khiêm tốn” so với vai trò, đóng góp của kinh tế hợp tác xã trong giai đoạn hiện nay.
“Kết quả trên phần nào phản ánh “bức tranh” tổng thể về kinh tế HTX của Hà Tĩnh hiện nay. Điều này cũng cho thấy khó khăn của ngành thuế khi thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách. Thời gian tới, hi vọng cấp ủy, chính quyền các cấp sẽ vào cuộc mạnh mẽ để vực dậy các HTX hoạt động hiệu quả hơn, từ đó tham gia nghĩa vụ thuế và đóng nộp ngân sách cho địa phương” – Phó Cục trưởng Cục thuế Hà Tĩnh Trương Quang Long nhấn mạnh.
