Mặc dù một số nhóm ngành ghi nhận mức tăng trưởng khả quan, song nhìn chung, bức tranh xuất khẩu của Hà Tĩnh trong 9 tháng năm 2025 vẫn còn nhiều khó khăn. Tổng kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh 9 tháng đạt 1,288 tỷ USD, giảm 24,91% so với cùng kỳ năm 2024. Nguyên nhân chính đến từ sự sụt giảm của mặt hàng thép do Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (FHS) sản xuất (chiếm tới 88,6% tổng giá trị xuất khẩu toàn tỉnh).
Trước các chính sách bảo hộ ngành thép tại nhiều quốc gia, trong đó có Mỹ, hoạt động xuất khẩu thời gian qua của FHS gặp khó khăn. Các mặt hàng dệt may và xơ sợi của Hà Tĩnh tuy có bước tăng trưởng mạnh so với cùng kỳ năm 2024 (lần lượt 66,5% và 84,2%), nhưng do chỉ chiếm khoảng 1,5% tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh nên vẫn chưa tạo được tác động lớn đến bức tranh chung.
Tính đến hết quý III/2025, Hà Tĩnh mới hoàn thành 51,52% kế hoạch xuất khẩu cả năm. Để tiến gần mục tiêu kế hoạch 2,5 tỷ USD vào cuối năm, các doanh nghiệp phải tăng tốc với chiến lược sản xuất – kinh doanh linh hoạt, đẩy mạnh mở rộng thị trường, khai thác tối đa lợi thế từ 17 hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (FTA) với trên 60 quốc gia, vùng lãnh thổ mà Việt Nam đã ký kết.
Trước các rào cản thuế quan từ Mỹ và một số quốc gia áp dụng chính sách bảo hộ, những tháng cuối năm, Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Fomosa Hà Tĩnh đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Trong đó, tập trung xuất hàng sang các nước: Anh, Nga, Ý, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Thái Lan...
Song song với đó, các nhóm hàng có tiềm năng và thế mạnh như: may mặc, xơ sợi, dệt, chè, thủy sản… cũng được tỉnh tập trung hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng quy mô sản xuất, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối thị trường, góp phần gia tăng kim ngạch xuất khẩu chung.
Tại Công ty CP Sợi Nghệ Tĩnh (CCN Nam Hồng), hoạt động sản xuất - kinh doanh diễn ra sôi động nhằm đáp ứng đơn hàng từ: Hàn Quốc, Ấn Độ, Pakistan… Công ty tập trung sản xuất các dòng sợi Ne 20/1, Ne 30/1, Ne 16/1, Ne 21/1, Ne 22/1, với mục tiêu hoàn thành sản lượng 4.940 tấn sợi, doanh thu khoảng 550 tỷ đồng, trong đó xuất khẩu đạt 11 triệu USD.
Bà Đào Thị Phương – Chủ tịch Công đoàn cơ sở, Trưởng phòng Nhân sự (Công ty CP Sợi Nghệ Tĩnh) cho biết: “Chúng tôi ưu tiên đầu tư công nghệ truy xuất nguồn gốc để nâng cao uy tín, xây dựng mô hình sản xuất xanh theo chuẩn quốc tế, đồng thời đa dạng hóa thị trường để giảm rủi ro trước biến động toàn cầu”.
Chặng "nước rút" cuối năm, nhiều doanh nghiệp lĩnh vực may mặc, bao bì, chè, thủy sản... trên địa bàn cũng đang gấp rút hoàn thành kế hoạch năm. Các giải pháp trọng tâm được doanh nghiệp ưu tiên là đầu tư công nghệ – tự động hóa, tối ưu chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm, nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.
Ông Võ Tá Nghĩa - Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Tĩnh cho biết: Quý IV, Sở tiếp tục phối hợp tham mưu các giải pháp gỡ khó cho hoạt động sản xuất – xuất nhập khẩu, nhất là trong bối cảnh thị trường thế giới còn nhiều biến động. Tạo thuận lợi trong thực hiện các thủ tục hành chính, đặc biệt là thực hiện chuyển thẩm quyền cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa từ Bộ Công Thương về Sở để tạo điều kiện cho doanh nghiệp; tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các FTA để tận dụng cơ hội mở rộng thị trường.
Sở Công Thương cũng chủ động giới thiệu, làm việc với các thương vụ của Việt Nam ở nước ngoài, kết nối các doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn với các tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp FDI và hệ thống logistics trong và ngoài nước nhằm nâng cao năng lực tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, gia tăng giá trị cho sản phẩm xuất khẩu của tỉnh. Công tác xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu, phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới tiếp tục được triển khai đồng bộ, theo hướng chuyên nghiệp, số hóa, bền vững. Sở cũng tăng cường cảnh báo sớm các biện pháp phòng vệ thương mại, hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp trong ứng phó, xử lý tranh chấp; cung cấp kịp thời thông tin về quy định, tiêu chuẩn xanh, quy tắc xuất xứ, xu hướng tiêu dùng mới từ các thị trường chủ lực như: EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc...
Cùng đó, Sở Công Thương đang xây dựng chính sách phát triển xuất khẩu và logistics Hà Tĩnh giai đoạn 2026 - 2030, trong đó định hướng phát triển hạ tầng logistics, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào chuỗi giá trị xuất khẩu xanh, bền vững, ứng dụng công nghệ số, tạo nền tảng vững chắc cho khu vực doanh nghiệp xuất khẩu phát triển lâu dài, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu của tỉnh.
Dù đối diện thách thức, đặc biệt là sự sụt giảm từ ngành thép – mặt hàng xuất khẩu chủ lực, Hà Tĩnh vẫn cho thấy nền tảng tăng trưởng bền vững nhờ sự năng động của cộng đồng doanh nghiệp và vai trò đồng hành tích cực của chính quyền địa phương. Việc tỉnh chủ động tháo gỡ khó khăn, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường và tận dụng tốt FTA sẽ là “chìa khóa” để bứt phá trong giai đoạn cuối năm.
Tuy vậy, để duy trì đà tăng trưởng dài hạn và giảm phụ thuộc vào một ngành hàng duy nhất, Hà Tĩnh cần đẩy mạnh tái cấu trúc cơ cấu xuất khẩu, phát triển đồng đều các nhóm sản phẩm có giá trị gia tăng cao, đầu tư mạnh vào chuỗi cung ứng – logistics, cũng như tăng cường năng lực phòng vệ thương mại cho doanh nghiệp. Đồng thời, doanh nghiệp cần tập trung nâng cao tiêu chuẩn chất lượng, xanh hóa sản xuất, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của các thị trường quốc tế.
