Sau 2 tuần xảy ra sự cố chìm thuyền câu mực do bị lốc xoáy đánh chìm trên biển, ngư dân Phan Hồng Đăng (SN 1978), ở thôn Xuân Phú, xã Kỳ Xuân vẫn chưa hết bàng hoàng.
Anh Đăng cho biết, đêm 5/10, khi đang câu mực trên vùng biển cách bờ khoảng vài hải lý thì đột nhiên xuất hiện lốc xoáy dữ dội. Mặc dù đã kịp thời rút neo trốn tránh nhưng do sự cố diễn ra quá nhanh, thuyền anh và thuyền của 2 ngư dân khác trong xã bị đánh chìm chỉ trong vài phút. Sau nhiều giờ vật lộn với sóng nước, anh được các lực lượng hỗ trợ, ứng cứu và đưa vào bờ an toàn; thuyền câu và tất cả các vật dụng trên thuyền đều mất tích, thiệt hại gần 100 triệu đồng.
Cũng theo anh Đăng, mặc dù đã vài lần gặp sự cố tương tự, nhưng đây là lần đầu tiên gặp cơn lốc đến nhanh và có cường độ mạnh như vậy. Hầu hết các loại thuyền vừa và nhỏ, nếu nằm trong tâm lốc sẽ không thể trụ được sức gió khủng khiếp của nó.
Hà Tĩnh có 137 km bờ biển kéo dài từ Cửa Hội đến Đèo Ngang, ngư trường rộng lớn, nguồn lợi hải sản dồi dào. Toàn tỉnh hiện có gần 4.000 phương tiện tàu thuyền với hơn 10.000 lao động gắn bó với nghề đi biển.
Hai cơn bão số 5 và số 10 vừa qua cộng với một số cơn giông lốc bất thường đã làm trên 200 tàu thuyền của ngư dân bị ảnh hưởng; trong đó có gần 100 chiếc bị chìm, mất tích hoặc hư hỏng hoàn toàn.
Riêng xã Thiên Cầm, với tổng số 222 tàu thuyền, hai cơn bão số 5 và số 10 đã làm 45 tàu bị thiệt hại, trong đó có 31 tàu bị chìm, hư hỏng hoàn toàn, ước tổng thiệt hại khoảng hơn 4 tỷ đồng.
Theo ông Nguyễn Văn Tuệ - Phó Chủ tịch UBND xã Thiên Cầm, qua thực tế hoạt động phòng chống thiên tai những năm gần đây cho thấy, thiên tai ngày càng khắc nghiệt; các hình thái thời tiết cực đoan, bất thường diễn ra ngày một nhiều hơn, phức tạp hơn. Vì vậy, thời gian qua, xã đã có nhiều giải pháp để giúp ngư dân từng bước chủ động phòng ngừa các tai nạn, rủi ro khi đánh bắt trên biển như tuyên truyền, cảnh báo để ngư dân nâng cao nhận thức và kỹ năng phòng tránh.
Bên cạnh sự quan tâm, nỗ lực của các địa phương, trước những diễn biến ngày càng phức tạp và khó lường của các hiện tượng thiên tai cực đoan trên biển, các đồn, trạm biên phòng tại các vùng biển Hà Tĩnh cũng đã chủ động tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, tổ chức công tác tuyên truyền, cảnh báo sớm cho ngư dân.
Thông qua hệ thống kiểm soát tàu thuyền ra khơi, giúp ngư dân nắm bắt kịp thời thông tin thời tiết, nâng cao ý thức phòng tránh thiên tai, góp phần đảm bảo an toàn cho người và phương tiện trong quá trình khai thác, đánh bắt hải sản.
Ông Trần Đình Tùng, ngư dân phường Hải Ninh chia sẻ: “Thời tiết, giông lốc ngày một bất thường, bà con rất lo lắng mỗi khi ra khơi. Rất may, chúng tôi không hề lẻ loi. Khi ở nhà, bà con được địa phương, đồn biên phòng thường xuyên tuyên truyền, hướng dẫn, cảnh báo, được trang bị kiến thức phòng tránh thiên tai; còn khi xảy ra sự cố trên biển được các lực lượng tổ chức ứng cứu kịp thời”.
Trung tá Đặng Quang Hường - Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Kỳ Khang cho biết: " Hiện nay, tình hình thời tiết trên biển thay đổi rất nhanh, các cơn bão, áp thấp nhiệt đới, giông lốc, gió mùa xảy ra thường xuyên và khó lường hơn. Đồn Biên phòng Kỳ Khang xác định rõ nhiệm vụ quan trọng là đồng hành cùng ngư dân không chỉ trong phát triển kinh tế mà còn trong việc đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản trong hoạt động khai thác hải sản".
Bên cạnh công tác thông tin, cảnh báo sớm, đơn vị còn tổ chức rà soát, kiểm đếm tàu thuyền, cập nhật thường xuyên số lượng phương tiện đang hoạt động trên biển để nắm chắc tình hình. Khi có thiên tai, đồn phối hợp tổ chức gọi tàu vào bờ, hướng dẫn neo đậu đúng nơi quy định, đảm bảo an toàn.
Ngoài ra, đơn vị cũng chú trọng huấn luyện kỹ năng sơ tán, cứu nạn cho ngư dân; hỗ trợ trang bị thiết bị liên lạc, áo phao; đồng thời tham gia cứu hộ cứu nạn khi có sự cố. Mỗi cán bộ chiến sĩ biên phòng luôn coi sự an toàn của ngư dân như chính người thân của mình.
Biến đổi khí hậu gây nên nhiều hình thái thời tiết cực đoan, bên cạnh đó, nhu cầu sinh kế cũng đã khiến nhiều ngư dân chủ quan, chưa chú trọng các phương án phòng ngừa nên đã xảy ra các vụ tai nạn trên biển.
Để giảm thiểu rủi ro, bên cạnh sự vào cuộc của chính quyền và lực lượng chức năng, rất cần sự chủ động ngay từ chính bà con ngư dân. Trong đó, thường xuyên theo dõi thông tin thời tiết, chuẩn bị đầy đủ thiết bị an toàn và tuyệt đối không ra khơi khi đã có cảnh báo thiên tai.
