Theo chân ông Đậu Văn Phùng - Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh thôn Hưng Mỹ, xã Cẩm Thành (Cẩm Xuyên), tôi ghé thăm nghĩa trang Cồn Rú – nơi an nghỉ của hàng trăm người đã khuất. Trong đó có 345 ngôi mộ vô chủ do ông và các hội viên cựu chiến binh đứng ra quy tập. Bên cạnh những phần mộ đã được cát táng đẹp đẽ, khang trang, ông Phùng trải lòng kể về những câu chuyện tâm linh trong hành trình đầy ắp tình nghĩa nhân văn và cao đẹp.
Năm 2019, thôn Hưng Mỹ, xã Cẩm Thành thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa, tích tụ ruộng đất để xây dựng cánh đồng mẫu lớn. Trên các cánh đồng chưa chuyển đổi có rất nhiều mồ mả vô chủ. Để cất bốc những ngôi mộ này, không phải ai cũng làm được. Với vai trò xung kích, Chi hội Cựu chiến binh thôn Hưng Mỹ được chính quyền địa phương giao nhiệm vụ quy tập những ngôi mộ vô chủ rải rác trên các xứ đồng. Là chi hội trưởng, ông Phùng đã đứng ra “gánh vác” công việc có một không hai này.
Lúc bấy giờ, ông Phùng đảm nhận 3 vai: vừa là thầy (đảm nhận việc làm lễ - P.V), vừa là chủ, vừa là thợ. Cùng với các hội viên trong chi hội, ông Phùng đã lần lượt cất bốc những ngôi mộ vô chủ về an táng tại khu nghĩa trang tập trung để bà con Nhân dân cùng chăm lo hương khói.
Ông Đậu Văn Phùng kể: “Khi cất bốc, có những ngôi mộ hung táng chồng lên nhau để tránh trùng tang; cũng có những ngôi mộ tập thể 2-3 hài cốt. Chứng kiến những ngôi mộ đó, chúng tôi hết sức đau lòng. Tôi và đồng đội phải tỉ mỉ, cẩn thận từng chút một để làm tròn việc nghĩa. Quá trình quy tập mộ được chúng tôi triển khai cuốn chiếu để không bỏ sót mồ mả trên các xứ đồng. Năm 2019, chúng tôi đã quy tập được 142 ngôi mộ vô chủ và đến năm 2023, triển khai đợt 2, chúng tôi quy tập thêm được 203 ngôi mộ vô chủ. Kinh phí để triển khai quy tập mộ vô chủ cả 2 đợt khoảng hơn 500 triệu đồng; trong đó xã hỗ trợ theo chính sách dồn điền đổi thửa 153 triệu đồng, số còn lại do chúng tôi huy động đóng góp từ nguồn xã hội hóa”.
Sau khi mồ mả được cất bốc, diện tích các xứ đồng của thôn Hưng Mỹ, xã Cẩm Thành tăng thêm khoảng 3 ha. Các cánh đồng được san lấp và cải tạo bằng phẳng, thuận lợi cho cơ giới hóa đồng ruộng; tăng năng suất và hiệu quả kinh tế nên bà con Nhân dân hết sức phấn khởi.
Không chỉ dồn sức, dồn tâm huyết cho công việc quy tập mộ vô chủ, ông Đậu Văn Phùng còn là một cán bộ hội hết sức gương mẫu. Kinh qua 10 năm làm công tác hội cựu chiến binh, ông Phùng luôn đi đầu trong các phong trào của địa phương. Năm 2012, triển khai xây dựng NTM, ông Đậu Văn Phùng là hộ dân đầu tiên trong thôn Hưng Mỹ tiên phong phá bỏ vườn tạp để xây dựng vườn mẫu. Từ vườn mẫu của gia đình ông Phùng, hiện nay, trong thôn đã xây dựng được thêm 8 vườn mẫu, qua đó góp phần phát triển kinh tế và nâng cao thu nhập cho người dân.
Với vai trò là chi hội trưởng, đều đặn mùng 6 hằng tháng, ông Đậu Văn Phùng lại thông báo trên loa phát thanh của thôn nhằm huy động hội viên cựu chiến binh tham gia xây dựng NTM. Để giúp đỡ các hội viên có hoàn cảnh khó khăn, hơn 10 năm nay, ông Đậu Văn Phùng đã phát động và xây dựng “Quỹ tình đồng đội”. Theo đó, mỗi hội viên sẽ đóng góp từ 50.000 – 100.000 đồng/năm; từ đó gây dựng nguồn quỹ hơn 50 triệu đồng nhằm giúp hội viên vay vốn phát triển sản xuất. Khoản vay này không lấy lãi nên hỗ trợ rất nhiều cho các hội viên khó khăn trên địa bàn. Với nhiều đóng góp trong phong trào cựu chiến binh, năm 2024, ông Đậu Văn Phùng đã được UBND huyện Cẩm Xuyên tặng giấy khen vì có nhiều thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua yêu nước cựu chiến binh gương mẫu giai đoạn 2019 – 2024.
Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Cẩm Thành Nguyễn Hữu Dũng đánh giá: “Thôn Hưng Mỹ là địa phương quy tập mộ vô chủ nhiều nhất toàn xã. Kết quả này nếu không có người đầu tàu là ông Đậu Văn Phùng thì thật sự không thể triển khai được. Không chỉ gương mẫu, đi đầu trong công tác hội và các phong trào của địa phương, trong cuộc sống đời thường, ông Phùng luôn giúp đỡ mọi người mà không nề hà bất cứ việc gì. Nhiều năm nay, cứ có người mất trong thôn là ông lại đứng ra giúp khâm liệm cho người quá cố mà không lấy tiền. Những việc làm, nghĩa cử cao đẹp của ông Đậu Văn Phùng xứng đáng để chúng tôi lan tỏa và nhân rộng trong phong trào cựu chiến binh gương mẫu trong thời bình”.
