Người gìn giữ hương vị tết cổ truyền ở Hà Tĩnh

(Baohatinh.vn) - Coi việc sản xuất hương trầm như cách gìn giữ văn hóa truyền thống, vợ chồng chị Phan Thị Phương và anh Nguyễn Công Túc ở thôn Vĩnh Cát (xã Lưu Vĩnh Sơn, Thạch Hà, Hà Tĩnh) đã “sống” với nghề này hơn 20 năm nay.

Người gìn giữ hương vị tết cổ truyền ở Hà Tĩnh

Chị Phan Thị Phương cùng con trai sản xuất hương trầm phục vụ tết Nguyên đán

Trong khi nhiều cơ sở chỉ đơn thuần sản xuất hương thẻ bằng máy mà không mấy mặn mà với hương trầm thủ công phục vụ tết Nguyên đán thì cơ sở sản xuất hương Trạng Nguyên của gia đình anh chị Phương Túc vẫn duy trì đều đặn loại hương này mỗi năm.

Chị Phương chia sẻ: “Chúng tôi bén duyên với nghề làm hương hàng hóa từ năm 2000. Đó là khoảng thời gian vợ chồng tôi mới cưới nhau và lập nghiệp. Tuy nhiên, ngoài công thức và cách làm hương mới chúng tôi phải đi học thì việc làm hương trầm tết, tôi học được từ gia đình mình từ khi còn nhỏ”.

Người gìn giữ hương vị tết cổ truyền ở Hà Tĩnh

Hương trầm được làm từ rễ cây hương bài, loài cây mọc khá phổ biến ở các vùng đồi, núi ở Hà Tĩnh. Ảnh: Internet

Sinh ra trong gia đình có bố mẹ là công nhân Nông trường Thạch Ngọc, từ nhỏ, chị Phương đã quen với vườn đồi, cây cỏ. Chị nhớ mãi về những cái tết ở khu tập thể nông trường thời bao cấp, khi thực phẩm và các đồ dùng ngày tết chỉ được cấp phát qua tem, phiếu. Vì thế, ngày đó, mỗi dịp vào tháng Chạp, chị em chị Phương lại cùng bố lên các ngọn đồi ở nông trường để tìm cây hương bài về làm hương trầm.

Vốn tính ham học hỏi nên chị đã luôn có mặt cùng bố ở mọi công đoạn làm hương trầm, như: cắt rễ hương bài, phơi khô, giã bột, pha chế, làm chu và cuốn hương… Vì vậy mà sau này, mọi công đoạn của việc làm hương trầm chị đều thông thạo.

Người gìn giữ hương vị tết cổ truyền ở Hà Tĩnh

Hương trầm của cơ sở Trạng Nguyên của chị Phương và anh Túc hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên.

Anh Nguyễn Công Túc (chồng chị Phương) cho biết: “So với làm hương thẻ thì làm hương trầm khá vất vả. Ngoài việc phải cuốn hương thủ công, chúng tôi phải chuẩn bị các khâu trong suốt cả năm, như: tháng 2-3, phải chuẩn bị nguyên liệu bột hương; tháng 5-7 là lúc thời tiết nắng nhiều thì chuẩn bị mua tre vót chu (lõi) phơi khô; tháng 10 lo cắt giấy để chuẩn bị cuốn… Công việc tuy vất vả nhưng chúng tôi hạnh phúc vì nhiều khách hàng nói rằng, nhờ có hương trầm của chúng tôi, không khí tết thêm ý nghĩa”.

Theo chị Phương, để hương cháy trọn vẹn thì khâu khó nhất là chuẩn bị chu nhưng để hương thơm đúng mùi lại đòi hỏi phải có kinh nghiệm trong việc chọn lựa nguyên liệu và cách pha chế. Thành phần chính của hương trầm tết hoàn toàn tự nhiên. Trong đó, nguyên liệu chính là rễ cây hương bài. Trước đây, vợ chồng chị thu mua rễ cây này từ một số người dân địa phương, sau đó tự chế thành bột. Tuy nhiên, khi sản phẩm có uy tín và sản xuất ngày càng nhiều, vợ chồng chị Phương phải nhập từ một cơ sở lớn ở TP Vinh (Nghệ An). Để có nguyên liệu đạt yêu cầu, chị Phương phải đích thân ra tận nơi, chọn rễ hương bài rồi tự mình xay mang về.

Người gìn giữ hương vị tết cổ truyền ở Hà Tĩnh

Năm nay, cơ sở của chị Phan Thị Phương sản xuất 1,3 vạn búp hương cỡ thường và 6.000 cây hương trầm cỡ đại phục vụ tết Nguyên đán Tân Sửu.

Chị Phương thông tin: “Để hương thơm thì rễ cây hương bài phải loại đủ tuổi 2-3 năm, cắt gốc sát phần rễ, phơi được nắng. Ngoài ra, các loại dược liệu khác như: quế, hồi, bột bã mía… cũng phải lựa chọn loại chất lượng, pha chế tỷ lệ phù hợp”.

Dịp tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, cơ sở hương Trạng Nguyên của gia đình chị Phương sản xuất 1,3 vạn búp hương trầm (loại mỗi búp 9 cây cỡ 50-60 cm) và 6.000 cây hương cỡ đại (loại cao 1,3m). Đến thời điểm này, số hàng trên đã được khách hàng đặt hết. Hiện, gia đình anh chị tranh thủ cuốn thêm khoảng 2.000 búp hương để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

Người gìn giữ hương vị tết cổ truyền ở Hà Tĩnh

Khách hàng đến lấy hương từ cơ sở Trạng Nguyên về phân phối ra thị trường

Ông Trần Ngọc Sơn (thị trấn Tây Sơn, Hương Sơn) cho biết: “Tôi biết đến sản phẩm hương trầm của cơ sở Trạng Nguyên hơn 10 năm nay. Từ đó đến nay, mỗi dịp tết, tôi lại gọi điện cho cơ sở để đặt hàng. Ngoài mua về dùng, tôi còn phân phối cho bà con quanh vùng. Hương trầm của cơ sở này không chỉ có hương thơm đặc trưng của tết mà thành phần hoàn toàn tự nhiên nên chúng tôi rất yên tâm”.

Chủ đề NGƯỜI HÀ TĨNH

Đọc thêm

Những danh nhân tuổi Ngọ làm rạng danh đất Hồng Lam

Những danh nhân tuổi Ngọ làm rạng danh đất Hồng Lam

Trong dòng chảy lịch sử của dân tộc, mảnh đất núi Hồng - sông Lam đã sản sinh nhiều danh nhân kiệt xuất, cùng chung lý tưởng phụng sự Tổ quốc, phục vụ cách mạng. Nhân dịp Xuân Bính Ngọ, Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh trân trọng giới thiệu cuộc đời và sự nghiệp của 4 danh nhân tiêu biểu tuổi Ngọ.
Gửi gắm kỳ vọng từ phong tục khai bút đầu năm

Gửi gắm kỳ vọng từ phong tục khai bút đầu năm

Khai bút đầu năm từ lâu đã trở thành một phong tục đẹp, không thể thiếu của nhiều người dân Hà Tĩnh mỗi độ xuân về. Đón xuân Bính Ngọ 2026, những dòng chữ khai bút lại được viết lên với nhiều may mắn, bình an, khởi đầu cho một năm mới khang thái.
Định vị du lịch Hà Tĩnh

Định vị du lịch Hà Tĩnh

Với kết quả đón hơn 5,6 triệu lượt khách trong năm 2025, cùng những dự án, sản phẩm, dịch vụ mới, du lịch Hà Tĩnh đang điểm thêm những sắc màu và thắp lên những kỳ vọng trong năm mới 2026.
Người Hà Tĩnh chúc gì ngày đầu năm mới?

Người Hà Tĩnh chúc gì ngày đầu năm mới?

Lời chúc đầu năm gửi gắm ước nguyện về may mắn, sức khỏe, bình an và những điều tốt đẹp nhất. Đó là nét đẹp văn hóa lâu đời của người Việt nói chung, người Hà Tĩnh nói riêng.
Để Giao thừa trọn niềm vui

Để Giao thừa trọn niềm vui

Dẫu mỗi người, mỗi gia đình ở Hà Tĩnh có cách đón giao thừa khác nhau, song tất cả đều hướng tới mong muốn gìn giữ sự bình yên, ấm áp và gửi gắm những điều tốt lành cho năm mới.
Mạch nguồn văn hóa, con người Hà Tĩnh

Mạch nguồn văn hóa, con người Hà Tĩnh

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lần thứ XX, trong phần xây dựng văn hóa, con người Hà Tĩnh đã tiếp nối, cụ thể hóa các quan điểm, đường lối của Đảng về văn hóa.
"Khoác áo mới" cho các làng quê Hà Tĩnh

"Khoác áo mới" cho các làng quê Hà Tĩnh

Những ngày cận Tết, các địa phương tại Hà Tĩnh đồng loạt ra quân chỉnh trang cơ sở hạ tầng, vệ sinh môi trường, tạo diện mạo khang trang, sạch đẹp, hướng về mùa xuân mới an vui.
Nét quê trong những phiên chợ phố

Nét quê trong những phiên chợ phố

Không chỉ là nơi mua bán, những phiên chợ phố ở Hà Tĩnh còn là không gian lưu giữ ký ức làng quê, nơi nếp sống đời thường âm thầm tồn tại giữa đô thị.
Giữ “cánh sóng” trên đỉnh non Hồng

Giữ “cánh sóng” trên đỉnh non Hồng

Những ngày tháng Chạp, gió từ triền núi Hồng Lĩnh thổi buốt lạnh - cái lạnh đặc trưng của miền Trung. Theo chân anh Nguyễn Công Đạt - Tổ trưởng Trạm phát sóng Thiên Tượng (Hà Tĩnh), tôi bắt đầu hành trình lên đỉnh non Hồng, nơi những “cánh sóng” lặng lẽ tỏa đi cùng năm tháng.
Ruộng đồng rộn tiếng cười xuân

Ruộng đồng rộn tiếng cười xuân

Khi những nhịp cày đầu tiên xé đất, khi mạ non bén rễ vào phù sa, ruộng đồng Hà Tĩnh bừng lên không chỉ bởi sắc xuân, mà còn bởi tiếng cười của người nông dân bước vào vụ mùa mới.
Sôi nổi thi đua mừng kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng

Sôi nổi thi đua mừng kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng

Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng (3/2/1930 - 3/2/2026), các địa phương ở Hà Tĩnh đã triển khai nhiều phần việc thiết thực, tạo khí thế thi đua sôi nổi, lan tỏa tinh thần trách nhiệm, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Trò chuyện cùng nhạc sĩ “Gửi người em Hà Tĩnh”

Trò chuyện cùng nhạc sĩ “Gửi người em Hà Tĩnh”

Phạm Tôn Tẫn (SN 1989, quê xã Hương Sơn, Hà Tĩnh) là tác giả của nhiều ca khúc nổi tiếng và là giám đốc âm nhạc của nhiều chương trình nghệ thuật, sự kiện lớn trong nước và cả nước ngoài. Nhân dịp anh về quê, chuẩn bị cho một dự án bảo tồn dân ca ví, giặm, PV Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh đã có cuộc trò chuyện cùng anh.
Nâng tầm di sản văn hóa Hà Tĩnh

Nâng tầm di sản văn hóa Hà Tĩnh

Năm 2025 ghi dấu ấn về những nỗ lực bền bỉ của ngành VH-TT&DL trong bảo tồn, phát huy di sản. Từ những lễ kỷ niệm lớn, công trình tu bổ di tích quy mô đến việc gìn giữ di sản phi vật thể, mạch nguồn văn hóa Hà Tĩnh tiếp tục được nối dài, trở thành sức mạnh nội sinh cho phát triển.
Có một Hà Tĩnh quen mà lạ

Có một Hà Tĩnh quen mà lạ

Xuyên suốt hành trình ghé thăm, “chạm” vào từng điểm đến, Hà Tĩnh trong tôi hiện lên không ồn ào, không hào nhoáng mà sâu lắng, mộc mạc và giàu bản sắc. Đó là miền quê để đến chậm, cảm lâu và khi rời đi vẫn còn muốn trở lại.
 Chữ “tâm” sáng mãi muôn đời...

Chữ “tâm” sáng mãi muôn đời...

Lễ kỷ niệm 260 năm Ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du đã khép lại nhưng dư âm về nhân cách, tài năng của danh nhân văn hóa thế giới sẽ còn lắng đọng mãi trong lòng người dân Hà Tĩnh cũng như du khách muôn phương. Trong đó, chữ “tâm” như ngọn hải đăng để hậu thế soi chiếu, làm hành trang cho sự phát triển của quê hương, đất nước.
Đại thi hào Nguyễn Du - niềm tự hào của dân tộc Việt Nam và quê hương Hà Tĩnh

Đại thi hào Nguyễn Du - niềm tự hào của dân tộc Việt Nam và quê hương Hà Tĩnh

Hà Tĩnh - vùng đất giàu truyền thống văn hóa, cách mạng, tự hào là quê hương của Đại thi hào Nguyễn Du - nhà thơ thiên tài của dân tộc, người đã góp phần làm rạng rỡ nền văn chương, văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế. Với di sản Truyện Kiều mang tầm vóc nhân loại, Nguyễn Du để lại cho quê hương và đất nước một giá trị tinh thần vô giá. Vì lẽ đó, Hà Tĩnh luôn coi việc bảo tồn, lan tỏa các giá trị di sản của Đại thi hào là nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng và phát triển văn hóa, góp phần khẳng định vị thế của tỉnh trong giai đoạn mới.
Ngàn năm vọng mãi!

Ngàn năm vọng mãi!

Hơn 200 năm đã qua, những áng thơ của Đại Thi hào Nguyễn Du vẫn tỏa sáng, lay động, thức tỉnh hàng triệu người trên thế giới. “Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du/Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày” (Tố Hữu). Di sản cụ để lại cho đời không chỉ trăm năm, mà là nghìn năm, trở thành tinh hoa của tâm hồn Việt, bản sắc Việt, văn chương Việt.