Người gìn giữ hương vị tết cổ truyền ở Hà Tĩnh

(Baohatinh.vn) - Coi việc sản xuất hương trầm như cách gìn giữ văn hóa truyền thống, vợ chồng chị Phan Thị Phương và anh Nguyễn Công Túc ở thôn Vĩnh Cát (xã Lưu Vĩnh Sơn, Thạch Hà, Hà Tĩnh) đã “sống” với nghề này hơn 20 năm nay.

Người gìn giữ hương vị tết cổ truyền ở Hà Tĩnh

Chị Phan Thị Phương cùng con trai sản xuất hương trầm phục vụ tết Nguyên đán

Trong khi nhiều cơ sở chỉ đơn thuần sản xuất hương thẻ bằng máy mà không mấy mặn mà với hương trầm thủ công phục vụ tết Nguyên đán thì cơ sở sản xuất hương Trạng Nguyên của gia đình anh chị Phương Túc vẫn duy trì đều đặn loại hương này mỗi năm.

Chị Phương chia sẻ: “Chúng tôi bén duyên với nghề làm hương hàng hóa từ năm 2000. Đó là khoảng thời gian vợ chồng tôi mới cưới nhau và lập nghiệp. Tuy nhiên, ngoài công thức và cách làm hương mới chúng tôi phải đi học thì việc làm hương trầm tết, tôi học được từ gia đình mình từ khi còn nhỏ”.

Người gìn giữ hương vị tết cổ truyền ở Hà Tĩnh

Hương trầm được làm từ rễ cây hương bài, loài cây mọc khá phổ biến ở các vùng đồi, núi ở Hà Tĩnh. Ảnh: Internet

Sinh ra trong gia đình có bố mẹ là công nhân Nông trường Thạch Ngọc, từ nhỏ, chị Phương đã quen với vườn đồi, cây cỏ. Chị nhớ mãi về những cái tết ở khu tập thể nông trường thời bao cấp, khi thực phẩm và các đồ dùng ngày tết chỉ được cấp phát qua tem, phiếu. Vì thế, ngày đó, mỗi dịp vào tháng Chạp, chị em chị Phương lại cùng bố lên các ngọn đồi ở nông trường để tìm cây hương bài về làm hương trầm.

Vốn tính ham học hỏi nên chị đã luôn có mặt cùng bố ở mọi công đoạn làm hương trầm, như: cắt rễ hương bài, phơi khô, giã bột, pha chế, làm chu và cuốn hương… Vì vậy mà sau này, mọi công đoạn của việc làm hương trầm chị đều thông thạo.

Người gìn giữ hương vị tết cổ truyền ở Hà Tĩnh

Hương trầm của cơ sở Trạng Nguyên của chị Phương và anh Túc hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên.

Anh Nguyễn Công Túc (chồng chị Phương) cho biết: “So với làm hương thẻ thì làm hương trầm khá vất vả. Ngoài việc phải cuốn hương thủ công, chúng tôi phải chuẩn bị các khâu trong suốt cả năm, như: tháng 2-3, phải chuẩn bị nguyên liệu bột hương; tháng 5-7 là lúc thời tiết nắng nhiều thì chuẩn bị mua tre vót chu (lõi) phơi khô; tháng 10 lo cắt giấy để chuẩn bị cuốn… Công việc tuy vất vả nhưng chúng tôi hạnh phúc vì nhiều khách hàng nói rằng, nhờ có hương trầm của chúng tôi, không khí tết thêm ý nghĩa”.

Theo chị Phương, để hương cháy trọn vẹn thì khâu khó nhất là chuẩn bị chu nhưng để hương thơm đúng mùi lại đòi hỏi phải có kinh nghiệm trong việc chọn lựa nguyên liệu và cách pha chế. Thành phần chính của hương trầm tết hoàn toàn tự nhiên. Trong đó, nguyên liệu chính là rễ cây hương bài. Trước đây, vợ chồng chị thu mua rễ cây này từ một số người dân địa phương, sau đó tự chế thành bột. Tuy nhiên, khi sản phẩm có uy tín và sản xuất ngày càng nhiều, vợ chồng chị Phương phải nhập từ một cơ sở lớn ở TP Vinh (Nghệ An). Để có nguyên liệu đạt yêu cầu, chị Phương phải đích thân ra tận nơi, chọn rễ hương bài rồi tự mình xay mang về.

Người gìn giữ hương vị tết cổ truyền ở Hà Tĩnh

Năm nay, cơ sở của chị Phan Thị Phương sản xuất 1,3 vạn búp hương cỡ thường và 6.000 cây hương trầm cỡ đại phục vụ tết Nguyên đán Tân Sửu.

Chị Phương thông tin: “Để hương thơm thì rễ cây hương bài phải loại đủ tuổi 2-3 năm, cắt gốc sát phần rễ, phơi được nắng. Ngoài ra, các loại dược liệu khác như: quế, hồi, bột bã mía… cũng phải lựa chọn loại chất lượng, pha chế tỷ lệ phù hợp”.

Dịp tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, cơ sở hương Trạng Nguyên của gia đình chị Phương sản xuất 1,3 vạn búp hương trầm (loại mỗi búp 9 cây cỡ 50-60 cm) và 6.000 cây hương cỡ đại (loại cao 1,3m). Đến thời điểm này, số hàng trên đã được khách hàng đặt hết. Hiện, gia đình anh chị tranh thủ cuốn thêm khoảng 2.000 búp hương để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

Người gìn giữ hương vị tết cổ truyền ở Hà Tĩnh

Khách hàng đến lấy hương từ cơ sở Trạng Nguyên về phân phối ra thị trường

Ông Trần Ngọc Sơn (thị trấn Tây Sơn, Hương Sơn) cho biết: “Tôi biết đến sản phẩm hương trầm của cơ sở Trạng Nguyên hơn 10 năm nay. Từ đó đến nay, mỗi dịp tết, tôi lại gọi điện cho cơ sở để đặt hàng. Ngoài mua về dùng, tôi còn phân phối cho bà con quanh vùng. Hương trầm của cơ sở này không chỉ có hương thơm đặc trưng của tết mà thành phần hoàn toàn tự nhiên nên chúng tôi rất yên tâm”.

Chủ đề NGƯỜI HÀ TĨNH

Đọc thêm

Xây dựng “làng” văn hoá du lịch Trường Lưu

Xây dựng “làng” văn hoá du lịch Trường Lưu

Xã Trường Lưu (tỉnh Hà Tĩnh) có 3 di sản thế giới, 8 di tích được công nhận cấp quốc gia, 21 di tích cấp tỉnh... Đây là tiền đề quan trọng để địa phương hướng đến phát triển các sản phẩm du lịch văn hoá mang tính đặc trưng, bền vững.
Vĩnh Đại xanh từ vườn ra ngõ

Vĩnh Đại xanh từ vườn ra ngõ

Không ồn ào, không phô trương, thôn Vĩnh Đại, xã Đức Quang (Hà Tĩnh) chinh phục lòng người bởi vẻ đẹp bình dị mà nên thơ, bởi sự chỉn chu trong từng hàng rào, lối ngõ, mảnh vườn.
Lễ khánh đản chùa Hương Tích năm 2026

Lễ khánh đản chùa Hương Tích năm 2026

Lễ khánh đản chùa Hương Tích, xã Can Lộc (Hà Tĩnh) là nghi lễ quan trọng trong chuỗi hoạt động lễ hội, nhằm quảng bá hình ảnh và thu hút du khách đến với “Hoan châu đệ nhất danh lam”.
Tự hào viết tiếp truyền thống của dòng họ Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Tự hào viết tiếp truyền thống của dòng họ Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Dòng họ Hà Huy ở xã Cẩm Hưng (Hà Tĩnh) tự hào là cái nôi hun đúc nên nhân cách của Tổng Bí thư Hà Huy Tập - người chiến sĩ cộng sản kiên trung của Đảng. Tiếp bước thế hệ đi trước, hậu duệ dòng họ đang không ngừng nỗ lực vươn lên, xứng đáng với các bậc tiền nhân.
"Khắc tinh" của tội phạm trên không gian mạng

"Khắc tinh" của tội phạm trên không gian mạng

Bản lĩnh vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao và giàu nhiệt huyết với công việc, Đại úy Lương Hữu Nam (Phòng Cảnh sát hình sự - Công an Hà Tĩnh) là 1 trong 20 gương mặt trẻ công an tiêu biểu toàn quốc năm 2025.
Theo bước chân trẩy hội mùa xuân

Theo bước chân trẩy hội mùa xuân

Giữa dòng người rộn ràng đổ về các lễ hội đầu xuân Bính Ngọ ở Hà Tĩnh, hòa trong tiếng trống hội vang lên từ những làng quê ven núi, ven sông, tôi chợt nhận ra: mùa xuân của người Việt bắt đầu từ bước chân trẩy hội...
Lễ khai bút đầu xuân tại Di tích đền Cả

Lễ khai bút đầu xuân tại Di tích đền Cả

Lễ hội khai bút đầu Xuân Bính Ngọ do UBND phường Bắc Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) tổ chức tại Di tích đền Cả - Dinh đô Quan Hoàng Mười với mong muốn khơi dậy tinh thần hiếu học, tôn vinh chữ nghĩa và tri thức.
Văn hóa cội nguồn nâng khát vọng cống hiến

Văn hóa cội nguồn nâng khát vọng cống hiến

Từ cậu bé chăn bò, cắt cỏ dưới chân núi Hồng Lĩnh đến một vị tướng, GS.TS Lê Hữu Song - Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vẫn giữ tính chất phác của người con Hà Tĩnh. Với ông, quê hương không chỉ là ký ức mà còn là điểm tựa tinh thần để theo đuổi con đường y học hiện đại, lấy y đức làm gốc, lấy văn hóa làm nền cho hành trình cống hiến.
Đôi điều về quan hệ họ tộc và làng xã xưa ở Hà Tĩnh

Đôi điều về quan hệ họ tộc và làng xã xưa ở Hà Tĩnh

Trong tiến trình lịch sử, Hà Tĩnh hình thành cấu trúc làng xã gắn chặt với các dòng họ lưu dân và bản địa. Quan hệ họ tộc – thông gia – kết nghĩa không chỉ cố kết cộng đồng mà còn tạo nên những vọng tộc văn hiến, góp phần định hình diện mạo văn hóa vùng đất này.