Triển lãm do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Sở VH&TT TP Hà Nội) và Bảo tàng Hà Tĩnh phối hợp với tổ chức tại Văn Miếu Hà Tĩnh (thuộc phường Thành Sen). Triển lãm kéo dài đến hết tháng 12/2025, là một trong những hoạt động hướng đến kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026), trường đại học đầu tiên của Việt Nam.
Triển lãm gồm hai chủ đề chính: “Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Tinh hoa đạo học” và “Truyền thống giáo dục khoa cử tỉnh Hà Tĩnh”. Chủ đề “Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Tinh hoa đạo học” thể hiện quá trình hình thành “ngôi đền tri thức”, vun đắp hiền tài với hành trình khoa cử, sử đá lưu danh. Qua đó, truyền tải thông điệp Văn Miếu - Quốc Tử Giám là nơi hội tụ tinh hoa của đạo học Việt Nam, trong đó có sự đóng góp quan trọng của các vị danh nhân văn hóa như: vua Lý Thánh Tông, vua Lý Nhân Tông, vua Lê Thánh Tông và Tư nghiệp Quốc Tử Giám Chu Văn An...
Chủ đề: “Truyền thống giáo dục khoa cử tỉnh Hà Tĩnh” giới thiệu, điểm lại thành tựu của giáo dục khoa bảng Hà Tĩnh với dấu ấn của những trường học tại Hà Tĩnh, danh nhân khoa bảng Hà Tĩnh, một số dòng họ khoa bảng tiêu biểu, di tích Nho học tiêu biểu của Hà Tĩnh thời quân chủ.
Bà Nguyễn Liên Hương - Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết: “Thông qua triển lãm, chúng tôi mong muốn đem đến cho người dân Hà Tĩnh, nhất là thế hệ trẻ, cơ hội hiểu sâu hơn về Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Đặc biệt, triển lãm còn giới thiệu về truyền thống giáo dục khoa bảng của vùng đất Hà Tĩnh thời quân chủ, một trong những địa phương nổi bật về thành tích khoa cử, có đến 148 người đỗ Tiến sĩ. Trong đó, có 8 vị học quan giữ các chức vụ: Tế tửu, Tư nghiệp và Tri Quốc Tử Giám Thăng Long. Đây là những người không chỉ đỗ đại khoa mà còn có phẩm chất xuất chúng được triều đình tuyển chọn kỹ lưỡng để phục vụ cho sự nghiệp giáo dục đất nước thời bấy giờ. Hy vọng, triển lãm sẽ góp phần khơi dậy trong mỗi người dân, nhất là học sinh, sinh viên Hà Tĩnh niềm tự hào về truyền thống hiếu học của quê hương. Từ đó, có trách nhiệm gìn giữ và tiếp nối giá trị quá khứ, nỗ lực vươn lên đóng góp xây dựng quê hương đất nước ngày càng phát triển”.
Bên cạnh 2 chủ đề chính, triển lãm còn giới thiệu những thành tựu nổi bật của giáo dục Hà Tĩnh trong thời gian gần đây như: thành tích về học sinh giỏi quốc gia, các kỳ thi Olympic quốc tế hằng năm…
Sau lễ khai mạc sáng 3/12, nhiều người dân và học sinh tại các trường học trên địa bàn phường Thành Sen đã đến tham quan triển lãm. Em Võ Hoàng Phú (lớp 10A3, Trường THPT Thành Sen) bày tỏ: “Xem triển lãm, lần đầu tiên em cập nhật được đầy đủ thông tin về lịch sử Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Đặc biệt, biết trong lịch sử thời xưa quê hương Hà Tĩnh là vùng đất khoa bảng nổi tiếng cả nước. Những con số như có đến 148 vị đỗ Tiến sĩ hay các tư liệu, hiện vật, thông tin về Mộc bản Trường học Phúc Giang, Văn Miếu Hà Tĩnh, Văn Thánh Lai Thạch… khiến em cảm thấy tự hào và thêm động lực học tập”.
Ông Đậu Khoa Toàn - Giám đốc Bảo tàng Hà Tĩnh cho biết: “Đây là triển lãm công phu, làm rõ quá trình hình thành Văn Miếu – Quốc Tử Giám Thăng Long và truyền thống khoa cử của Hà Tĩnh từ quá khứ đến hiện tại. Được tổ chức trong không gian linh thiêng của Văn Miếu Hà Tĩnh, chúng tôi mong muốn Sở GD&ĐT, các ban, ngành và UBND phường Thành Sen tăng cường quảng bá, khuyến khích các trường học tổ chức ngoại khóa, chuyên đề tham quan triển lãm. Qua đó, khơi lên niềm tự hào về truyền thống hiếu học và những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của ông cha, từ đó tạo động lực phấn đấu học tập xây dựng quê hương cho thế hệ trẻ”.
