Người thổi hồn dân ca ví, giặm ở miền sơn cước Hà Tĩnh

(Baohatinh.vn) - Lặng lẽ, miệt mài dâng cho đời, cho người những sản phẩm âm nhạc tha thiết, nặng nghĩa tình quê hương, nghệ nhân dân gian Nguyễn Tiến Khởi (SN 1972, ở xã Phú Gia, huyện Hương Khê, Hà Tĩnh) như con tằm cần mẫn nhả những sợi tơ vàng óng.

Người thổi hồn dân ca ví, giặm ở miền sơn cước Hà Tĩnh

Trong gian phòng nhỏ, nghệ nhân Nguyễn Tiến Khởi miệt mài cho ra những tác phẩm mới

Lần nghe theo giọng hát và nhịp phách vọng ra từ gian phòng nhỏ tại Trung tâm phát triển Hương Bình, huyện Hương Khê, chúng tôi bắt gặp nghệ nhân Nguyễn Tiến Khởi đang miệt mài để cho ra những tác phẩm mới.

Giữa trưa hè tháng 6, anh chẳng dành chút thời gian nghỉ ngơi cho riêng mình bởi “Đang có đơn vị họ đặt tôi soạn lời tổ khúc dân ca để tham dự liên hoan. Đã hứa rồi phải làm, mà đã làm phải thật nghiêm túc, hơn nữa, cuốn vào âm nhạc tôi tách ra không được, làm xuyên trưa, xuyên đêm" - anh Khởi bộc bạch.

Người thổi hồn dân ca ví, giặm ở miền sơn cước Hà Tĩnh

Không chỉ là soạn lời, anh Nguyễn Tiến Khởi còn là diễn viên xuất sắc (Trong ảnh: Anh Khởi - người mặc đồ đen trong một vở kịch tại Hội diễn nghệ thuật sân khấu không chuyên toàn tỉnh năm 2017)

Nghệ nhân Nguyễn Tiến Khởi sinh ra và lớn lên trong gia đình thuần nông nhưng có niềm đam mê, ca hát nghệ thuật. Ngay từ nhỏ anh cũng đã là thành viên đội văn nghệ ở làng, xã. Và cứ thế, chẳng biết từ bao giờ niềm đam mê với âm nhạc, đặc biệt là các làn điệu dân ca Nghệ Tĩnh cứ thấm sâu, nuôi dưỡng tâm hồn anh.

Năm 1986, lúc mới 14 tuổi anh đã bắt đầu tham gia hội diễn văn nghệ do huyện Hương Khê tổ chức và đạt giải nhất giọng hát dân ca qua tác phẩm “Thần sấm ngã”. Cũng từ đó, năng khiếu của anh ngày được phát huy, đặc biệt, từ những năm học phổ thông anh đã soạn lời nhiều bài hát dân ca Ví, giặm biểu diễn tại các hội diễn văn nghệ tại địa phương.

Người thổi hồn dân ca ví, giặm ở miền sơn cước Hà Tĩnh

Anh Nguyễn Tiến Khởi (ngoài cùng bên phải) tập hát cho đội văn nghệ

“Bởi yêu dân ca nên ngoài sự chỉ dạy của bố mẹ, tôi đã tự mày mò tìm hiểu qua sách, báo và được tham gia những khóa học ngắn hạn về viết lời, học hát dân ca Nghệ Tĩnh. Tốt nghiệp THPT, tôi tiếp tục vào TP Hồ Chí Minh theo học đàn, nhạc lý và học hát. Đặc biệt, được tham gia vào CLB Văn nghệ Nguyễn Du, tại đây tôi may mắn được gặp và gần gũi với cố GS.TS Trần Văn Khê - vị tiến sỹ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam cũng như rất nhiều những giáo sư, nhạc sỹ khác. Nếu quê nhà Hương Khê nuôi dưỡng tâm hồn tôi, thì những người thầy đã truyền thêm niềm yêu dân ca trong dòng máu để tôi có được ngày hôm nay” - anh Khởi chia sẻ.

Người thổi hồn dân ca ví, giặm ở miền sơn cước Hà Tĩnh

Ngoài dành đam mê cho nghệ thuật, với vai trò Phó giám đốc Trung tâm phát triển Hương Bình, anh Nguyễn Tiến Khởi luôn dành thời gian chăm sóc cảnh vật tại Trung tâm...

Hoàn tất khóa học, anh Khởi trở về tiếp tục dày công sưu tầm, sáng tác, soạn lời những làn điệu, tổ khúc dân ca. Người nghệ nhân trẻ tuổi Nguyễn Tiến Khởi đã viết và đạo diễn hàng trăm vở kịch ngắn, kịch hát dân ca, kịch thơ phục vụ các hội diễn, hội thi, sự kiện từ địa phương đến trung ương.

Anh còn biên soạn trên 50 tổ khúc dân ca Nghệ Tĩnh; thực hiện 7 tác phẩm sử thi nghệ thuật bằng dân ca; hơn 30 ca khúc dân ca phục vụ quần chúng nhân dân khắp trong và ngoài tỉnh… Không chỉ thế, anh còn dành nhiều tâm huyết biên soạn lời cổ, viết lời mới lồng ghép tuyên truyền pháp luật, chính sách của Đảng, những lời hay ý đẹp giáo dục con người.

Người thổi hồn dân ca ví, giặm ở miền sơn cước Hà Tĩnh

... sẵn sàng trở thành hướng dẫn viên cho du khách khi đến tham quan tại Trung tâm.

Gần đây nhất, anh là tổng đạo diễn và biên soạn màn sử thi nghệ thuật mừng 150 năm ngày thành lập huyện Hương Khê khiến đông đảo người dân trong tỉnh nức lòng, mến mộ. Anh cũng là tác giả của màn chào hỏi đặc sắc góp phần làm nên giải nhất cho đội Hà Tĩnh tại Hội thi Nhà nông đua tài toàn quốc năm 2017.

Với những cống hiến không mệt mỏi, năm 2013, anh Nguyễn Tiến Khởi vinh dự được Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tặng bằng công nhận danh hiệu Nghệ nhân dân gian và Huy chương Vì sự nghiệp bảo tồn Văn nghệ dân gian.

Anh cũng là giáo dân đầu tiên trên đất Hà Tĩnh được công nhận nghệ nhân dân gian. Năm 2017, anh được Hội đồng xét duyệt cấp tỉnh đề nghị Chủ tịch nước công nhận danh hiệu Nghệ nhân ưu tú, đợt II.

Người thổi hồn dân ca ví, giặm ở miền sơn cước Hà Tĩnh

Anh Khởi còn là thành viên tích cực kết nối các nhà từ thiện góp phần giúp đỡ các hoàn cảnh khó khăn trong và ngoài địa bàn. (Trong ảnh: Anh Nguyễn Tiến Khởi (bên phải) trao tặng quà trung thu cho trẻ em mồ côi năm 2015).

Ngoài đam mê nghệ thuật, anh Khởi còn là Phó giám đốc Trung tâm phát triển Hương Bình (Hương Khê), nơi lưu giữ hàng nghìn nông cụ độc đáo từ thời xưa. Anh còn tích cực kết nối các nhà từ thiện góp phần giúp đỡ các hoàn cảnh khó khăn trong và ngoài địa bàn.

Chủ đề NGƯỜI HÀ TĨNH

Đọc thêm

Đôi điều về quan hệ họ tộc và làng xã xưa ở Hà Tĩnh

Đôi điều về quan hệ họ tộc và làng xã xưa ở Hà Tĩnh

Trong tiến trình lịch sử, Hà Tĩnh hình thành cấu trúc làng xã gắn chặt với các dòng họ lưu dân và bản địa. Quan hệ họ tộc – thông gia – kết nghĩa không chỉ cố kết cộng đồng mà còn tạo nên những vọng tộc văn hiến, góp phần định hình diện mạo văn hóa vùng đất này.
Nguyễn Du trong tầm nhìn thời đại

Nguyễn Du trong tầm nhìn thời đại

Trong di sản văn hóa Việt Nam, Nguyễn Du không chỉ là thi hào của nỗi thương đời mà còn là người nhìn thấu cơ chế lịch sử và cấu trúc xã hội phong kiến bất ổn, đặt ra những vấn đề cho tương lai, tạo nên chiều sâu tư tưởng hiện đại cho di sản của ông.
Những danh nhân tuổi Ngọ làm rạng danh đất Hồng Lam

Những danh nhân tuổi Ngọ làm rạng danh đất Hồng Lam

Trong dòng chảy lịch sử của dân tộc, mảnh đất núi Hồng - sông Lam đã sản sinh nhiều danh nhân kiệt xuất, cùng chung lý tưởng phụng sự Tổ quốc, phục vụ cách mạng. Nhân dịp Xuân Bính Ngọ, Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh trân trọng giới thiệu cuộc đời và sự nghiệp của 4 danh nhân tiêu biểu tuổi Ngọ.
Gửi gắm kỳ vọng từ phong tục khai bút đầu năm

Gửi gắm kỳ vọng từ phong tục khai bút đầu năm

Khai bút đầu năm từ lâu đã trở thành một phong tục đẹp, không thể thiếu của nhiều người dân Hà Tĩnh mỗi độ xuân về. Đón xuân Bính Ngọ 2026, những dòng chữ khai bút lại được viết lên với nhiều may mắn, bình an, khởi đầu cho một năm mới khang thái.
Định vị du lịch Hà Tĩnh

Định vị du lịch Hà Tĩnh

Với kết quả đón hơn 5,6 triệu lượt khách trong năm 2025, cùng những dự án, sản phẩm, dịch vụ mới, du lịch Hà Tĩnh đang điểm thêm những sắc màu và thắp lên những kỳ vọng trong năm mới 2026.
Người Hà Tĩnh chúc gì ngày đầu năm mới?

Người Hà Tĩnh chúc gì ngày đầu năm mới?

Lời chúc đầu năm gửi gắm ước nguyện về may mắn, sức khỏe, bình an và những điều tốt đẹp nhất. Đó là nét đẹp văn hóa lâu đời của người Việt nói chung, người Hà Tĩnh nói riêng.
Để Giao thừa trọn niềm vui

Để Giao thừa trọn niềm vui

Dẫu mỗi người, mỗi gia đình ở Hà Tĩnh có cách đón giao thừa khác nhau, song tất cả đều hướng tới mong muốn gìn giữ sự bình yên, ấm áp và gửi gắm những điều tốt lành cho năm mới.
Mạch nguồn văn hóa, con người Hà Tĩnh

Mạch nguồn văn hóa, con người Hà Tĩnh

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lần thứ XX, trong phần xây dựng văn hóa, con người Hà Tĩnh đã tiếp nối, cụ thể hóa các quan điểm, đường lối của Đảng về văn hóa.
"Khoác áo mới" cho các làng quê Hà Tĩnh

"Khoác áo mới" cho các làng quê Hà Tĩnh

Những ngày cận Tết, các địa phương tại Hà Tĩnh đồng loạt ra quân chỉnh trang cơ sở hạ tầng, vệ sinh môi trường, tạo diện mạo khang trang, sạch đẹp, hướng về mùa xuân mới an vui.
Nét quê trong những phiên chợ phố

Nét quê trong những phiên chợ phố

Không chỉ là nơi mua bán, những phiên chợ phố ở Hà Tĩnh còn là không gian lưu giữ ký ức làng quê, nơi nếp sống đời thường âm thầm tồn tại giữa đô thị.
Giữ “cánh sóng” trên đỉnh non Hồng

Giữ “cánh sóng” trên đỉnh non Hồng

Những ngày tháng Chạp, gió từ triền núi Hồng Lĩnh thổi buốt lạnh - cái lạnh đặc trưng của miền Trung. Theo chân anh Nguyễn Công Đạt - Tổ trưởng Trạm phát sóng Thiên Tượng (Hà Tĩnh), tôi bắt đầu hành trình lên đỉnh non Hồng, nơi những “cánh sóng” lặng lẽ tỏa đi cùng năm tháng.
Ruộng đồng rộn tiếng cười xuân

Ruộng đồng rộn tiếng cười xuân

Khi những nhịp cày đầu tiên xé đất, khi mạ non bén rễ vào phù sa, ruộng đồng Hà Tĩnh bừng lên không chỉ bởi sắc xuân, mà còn bởi tiếng cười của người nông dân bước vào vụ mùa mới.
Sôi nổi thi đua mừng kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng

Sôi nổi thi đua mừng kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng

Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng (3/2/1930 - 3/2/2026), các địa phương ở Hà Tĩnh đã triển khai nhiều phần việc thiết thực, tạo khí thế thi đua sôi nổi, lan tỏa tinh thần trách nhiệm, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Trò chuyện cùng nhạc sĩ “Gửi người em Hà Tĩnh”

Trò chuyện cùng nhạc sĩ “Gửi người em Hà Tĩnh”

Phạm Tôn Tẫn (SN 1989, quê xã Hương Sơn, Hà Tĩnh) là tác giả của nhiều ca khúc nổi tiếng và là giám đốc âm nhạc của nhiều chương trình nghệ thuật, sự kiện lớn trong nước và cả nước ngoài. Nhân dịp anh về quê, chuẩn bị cho một dự án bảo tồn dân ca ví, giặm, PV Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh đã có cuộc trò chuyện cùng anh.
Nâng tầm di sản văn hóa Hà Tĩnh

Nâng tầm di sản văn hóa Hà Tĩnh

Năm 2025 ghi dấu ấn về những nỗ lực bền bỉ của ngành VH-TT&DL trong bảo tồn, phát huy di sản. Từ những lễ kỷ niệm lớn, công trình tu bổ di tích quy mô đến việc gìn giữ di sản phi vật thể, mạch nguồn văn hóa Hà Tĩnh tiếp tục được nối dài, trở thành sức mạnh nội sinh cho phát triển.
Có một Hà Tĩnh quen mà lạ

Có một Hà Tĩnh quen mà lạ

Xuyên suốt hành trình ghé thăm, “chạm” vào từng điểm đến, Hà Tĩnh trong tôi hiện lên không ồn ào, không hào nhoáng mà sâu lắng, mộc mạc và giàu bản sắc. Đó là miền quê để đến chậm, cảm lâu và khi rời đi vẫn còn muốn trở lại.