Càng gần Tết Nguyên đán, các gia đình càng có xu hướng mua sắm thực phẩm số lượng lớn. Khi đó, chiếc tủ lạnh thường trở thành một "kho chứa hàng" tạm thời. Dù mang lại cảm giác an tâm về nguồn thực phẩm dự trữ, việc nhồi nhét này lại âm thầm làm tăng nguy cơ thực phẩm biến chất và vi khuẩn sinh sôi.
Chuyên gia dinh dưỡng Lý Bội Ni, Trưởng khoa Dinh dưỡng tại Bệnh viện Đài Bắc, cho hay tình trạng rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy hay ngộ độc thực phẩm phổ biến trong dịp lễ Tết thường không bắt nguồn từ những món ăn đã dọn ra trên bàn mà xuất phát từ các vấn đề an toàn thực phẩm tồn tại ngay từ khâu "mua sắm và quản lý tủ lạnh".
Theo bà, "mua sắm quá mức" và "tích trữ quá tải" là hai sai lầm thường gặp nhất trong dịp Tết. Nhiều người có thói quen mua sắm đồ Tết mà không kiểm tra lượng thực phẩm hiện có trong tủ lạnh, dẫn đến việc mua trùng lặp các loại thịt, cá đông lạnh... Những thực phẩm này sau đó dễ bị bỏ quên, làm tăng nguy cơ biến chất do lưu trữ quá lâu. Bà cảnh báo cấp đông không phải là "chiếc đũa thần". Phương pháp này chỉ có tác dụng làm chậm quá trình hư hỏng chứ không thể giúp thực phẩm giữ được độ an toàn vĩnh viễn.
Chuyên gia khuyên trước khi đi mua sắm, người tiêu dùng nên kiểm tra các nguyên liệu hiện có trong tủ lạnh, sau đó lên kế hoạch thực đơn dựa trên số lượng người ăn và số bữa ăn thực tế. Đừng tham mua quá nhiều đồ ăn một lúc mà chỉ nên mua đúng lượng thực phẩm mà gia đình chắc chắn sẽ ăn hết. Nếu cần nhiều, hãy chia làm các đợt mua sắm để tránh tích trữ quá mức gây hư hỏng nguyên liệu. Cách này không chỉ giảm thiểu rủi ro về an toàn thực phẩm mà còn giảm bớt gánh nặng trong việc chuẩn bị và dọn dẹp các bữa ăn trong dịp lễ.
Ngoài việc mua sắm quá đà, việc nhồi nhét tủ lạnh quá chật cũng là một sai lầm mà nhiều người mắc phải. Chuyên gia Lý Bội Ni khuyên chỉ nên chứa đồ khoảng 70-80% dung tích tủ. Khoảng trống còn lại là để không khí lạnh có chỗ lưu thông, giúp ngăn mát luôn giữ được dưới 7°C và ngăn đá dưới -18°C. Nếu chất quá đầy, hơi lạnh không tỏa đều được, đồ ăn sẽ không đủ lạnh và nhanh bị ôi thiu.
Sau khi mua thực phẩm về, nên chia nhỏ thành từng phần theo lượng tiêu thụ của mỗi bữa ăn, ghi chú ngày tháng lên hộp đựng và tuân thủ nguyên tắc "vào trước - ra trước". Việc này giúp tránh tình trạng rã đông nhiều lần hoặc bỏ quên thực phẩm, vốn là những "quả bom nổ chậm" gây mất an toàn vệ sinh thực phẩm trong dịp Tết.
Ngoài ra, chuyên gia cũng nhắc nhở các loại nguyên liệu khô như mộc nhĩ, nấm hương có thể bảo quản ở nhiệt độ phòng, nơi khô ráo, thoáng mát mà không cần cho vào tủ lạnh. Việc hạn chế những vật dụng không cần thiết này thực chất còn giúp nhiệt độ trong tủ lạnh được duy trì ổn định hơn.
Việc dành thời gian để dọn dẹp tủ lạnh và phân loại nguyên liệu trước Tết có thể giảm thiểu hiệu quả các rủi ro về an toàn thực phẩm trong suốt kỳ nghỉ lễ. Theo bà Lý, an toàn thực phẩm ngày Tết không nằm ở việc tích trữ bao nhiêu, mà ở việc quản lý như thế nào. Việc bảo trì tủ lạnh đúng cách và lên kế hoạch chuẩn bị thực phẩm chu đáo trước năm mới là chìa khóa để đảm bảo những bữa cơm an toàn, thảnh thơi, đồng thời ngăn ngừa các nguy cơ sức khỏe cho cả gia đình do chế độ ăn uống không hợp lý gây ra.
