Sáng sớm, trong không gian tĩnh lặng ở Nghĩa trang Liệt sĩ Can Lộc, ông Lương Hải (SN 1961, trú xã Can Lộc) bắt đầu công việc quen thuộc suốt gần 21 năm qua.
Ông Hải là thế hệ thứ hai trong gia đình gắn bó với công việc quản trang. Cha ông - một thương binh từng tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp, đã dành 23 năm chăm sóc nghĩa trang này. Khi cha tuổi cao, sức yếu, ông Hải tiếp tục công việc. "Còn đi được thì tôi còn làm, còn cầm được cái chổi, còn thắp được nén hương thì tôi còn chăm sóc phần mộ các anh, các chị. Mình làm bằng cái tâm thì mới thấy yên lòng", ông Hải chia sẻ.
Với ông Hải, chăm sóc nghĩa trang không chỉ là một công việc mà còn là cách tiếp nối tâm nguyện của cha mình, gìn giữ sự trang nghiêm nơi yên nghỉ của các anh hùng liệt sĩ.
Theo bà Lê Thị Nguyệt Hoa, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Can Lộc, Nghĩa trang Liệt sĩ Can Lộc có hơn 800 phần mộ. Ông Hải gần như nhớ từng khu, từng vị trí nên mỗi khi thân nhân liệt sĩ, đồng đội hoặc người dân đến thăm viếng, ông đều tận tình hướng dẫn tìm đúng phần mộ.
Rời Can Lộc, chúng tôi đến Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm ở xã Tứ Mỹ khi nắng đã lên cao. Trên những lối đi sạch sẽ, ông Hồ Thanh Hải (SN 1973, trú xã Tứ Mỹ) chậm rãi đi qua từng khu mộ, dừng lại nhặt những chiếc lá vừa rơi.
Ông đến với công việc quản trang từ tình cảm dành cho người thân đã hy sinh vì Tổ quốc. Người chú ruột là liệt sĩ Hồ Quang Huy hy sinh trên chiến trường Tây Nguyên đến nay vẫn chưa tìm được phần mộ. Năm 2018, khi biết Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm cần người quản trang, ông tình nguyện đảm nhận công việc.
"Chú ruột tôi hy sinh đến nay vẫn chưa tìm được phần mộ. Mỗi lần thấy thân nhân các liệt sĩ đến thắp hương, tôi lại nghĩ nếu chú mình đang nằm ở một nghĩa trang nào đó thì cũng sẽ có những người quản trang chăm sóc chu đáo như mình đang làm ở đây. Nghĩ vậy nên tôi luôn cố gắng làm bằng tất cả sự trân trọng...", ông Hồ Thanh Hải chia sẻ.
Hiện nay, Hà Tĩnh có 11 nghĩa trang liệt sĩ, là nơi yên nghỉ của 6.879 liệt sĩ. Đây không chỉ là nơi ghi dấu sự hy sinh của các thế hệ cha anh mà còn là địa chỉ giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp đạo lý "Uống nước nhớ nguồn". Đằng sau sự trang nghiêm ấy là những người quản trang vẫn âm thầm làm công việc quen thuộc mỗi ngày.
Ông Lê Đăng Minh - quản trang tại Nghĩa trang Liệt sĩ Núi Nài (phường Thành Sen) cho biết, cha ông đã gắn bó với nghĩa trang 43 năm. Khi cha qua đời, ông tiếp tục công việc. "Mỗi ngày quét dọn, chăm sóc từng phần mộ cũng là cách tôi nối tiếp tâm nguyện của cha và bày tỏ lòng biết ơn đối với các anh hùng liệt sĩ", ông Minh nói.
Không chỉ giữ gìn cảnh quan các nghĩa trang, sự tận tụy của những người quản trang còn giúp mỗi lần thân nhân, đồng đội và Nhân dân đến dâng hương đều cảm thấy ấm lòng.
Ông Hoàng Văn Dũng (xã Cổ Đạm) chia sẻ: "Năm nào đến dịp 27/7, tôi cũng dành thời gian đến các nghĩa trang liệt sĩ dâng hương. Thấy khuôn viên lúc nào cũng sạch sẽ, các phần mộ được chăm sóc cẩn thận, tôi rất trân trọng những người quản trang đã lặng lẽ làm công việc này mỗi ngày".
Theo ông Nguyễn Văn Sỹ - Trưởng phòng Người có công, Sở Nội vụ Hà Tĩnh, đội ngũ quản trang luôn tận tụy, trách nhiệm với công việc. Nhờ sự bền bỉ của họ, các nghĩa trang liệt sĩ luôn được chăm sóc sạch đẹp, trang nghiêm, góp phần gìn giữ đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và giáo dục truyền thống cho các thế hệ hôm nay.
Chiều muộn, khi những đoàn người đến dâng hương đã thưa dần, nghĩa trang trở lại vẻ tĩnh lặng vốn có. Rồi sáng hôm sau, bước chân của những người quản trang lại tiếp tục, lặng lẽ gìn giữ sự tôn nghiêm của các nghĩa trang và mạch nguồn tri ân đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.