Những năm gần đây, thời tiết Hà Tĩnh có nhiều diễn biến phức tạp, hiện tượng nắng nóng kéo dài, rét đậm rét hại, mưa lũ bất thường… khiến nhiều diện tích nuôi trồng thuỷ sản bị thiệt hại. Để ứng phó với thời tiết, giảm thiểu rủi ro, một số hộ dân đã thay đổi cách làm trong sản xuất.
Trên tổng diện tích 5.000 m2, anh Dương Quốc Khánh (phường Trần Phú) thả nuôi tôm thương phẩm với mật độ 150 con/m2. Thay vì lựa chọn cách chăm sóc, nuôi tôm theo kinh nghiệm, anh Khánh áp dụng quy trình nuôi tôm thâm canh 3 giai đoạn, bao gồm: 1 giai đoạn ương dưỡng và 2 giai đoạn nuôi trong hệ thống ao nuôi. Đối với ao nuôi sẽ tiếp tục được quy hoạch thành 3 ao, gồm: ao ươm giống, ao nuôi giai đoạn 1 và ao nuôi giai đoạn 2. Toàn bộ quy trình được ứng dụng công nghệ vi sinh và lọc nước tuần hoàn, góp phần diệt khuẩn và tảo để làm sạch môi trường nước.
Anh Khánh chia sẻ: “Nuôi tôm thâm canh 3 giai đoạn giúp tôm có thể tiếp cận môi trường nước sạch hơn, hạn chế ô nhiễm dưới tầng đáy, tránh tình trạng tôm bị sốc nhiệt khi có tác động của thời tiết. Phương pháp này còn có ưu điểm là tiết kiệm nước, tăng tỷ lệ sống cho tôm, đạt trên 80%. Bên cạnh đó, người nuôi có thể nuôi từ 2-3 vụ trong năm, năng suất cao gấp nhiều lần so với phương pháp nuôi bình thường. Trung bình sau từ 90-95 ngày thả giống, tôm sẽ đạt kích thước thương phẩm từ 35-40 con/kg. Toàn bộ 5.000 m2 của tôi cho năng suất đạt hơn 10 tấn. Với mức giá bán 170.000 đồng/kg như hiện nay, sau khi trừ các khoản chi phí, tôi có thể thu về gần 1 tỷ đồng”.
Bên cạnh áp dụng mô hình nuôi tôm thâm canh công nghệ cao thì việc đa dạng hóa các đối tượng nuôi trồng cũng được nhiều địa phương tuyên truyền, hướng dẫn bà con nông dân triển khai thực hiện. Toàn tỉnh hiện đã phát triển nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản đem lại hiệu quả kinh tế cao, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường như: Mô hình nuôi cá chim vây vàng đạt tiêu chuẩn VietGAP, liên kết tiêu thụ sản phẩm; nuôi cua biển 2 giai đoạn thích ứng biến đổi khí hậu; nuôi lươn không bùn đảm bảo an toàn thực phẩm,...
Không chỉ trong nuôi trồng thủy sản, nông dân Hà Tĩnh cũng đã triển khai nhiều mô hình sản xuất hữu cơ, mô hình nhà màng, nhà lưới hiện đại thích ứng với biến đổi khí hậu, từ đó, nâng cao năng suất và chất lượng nông sản.
Anh Trần Văn Tuấn (thôn Xuân Sơn, xã Toàn Lưu) cho biết: “Với diện tích 1.200 m2, tôi quy hoạch xây dựng hệ thống nhà màng, đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt để trồng dưa lưới. Việc ứng dụng công nghệ giúp tôi kiểm soát tốt nguồn nước, phân bón, môi trường sống của cây. Bên cạnh đó, tôi cũng ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ sinh học, nhờ đó, chất lượng dưa đầu ra đảm bảo giòn, ngọt, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Sản xuất dưa lưới nhà màng giúp tôi duy trì hoạt động ổn định trong điều kiện thời tiết nắng nóng, dưa trái vụ rất dễ tiêu thụ và có mức giá bán cao”.
Tại vựa bưởi Phúc Trạch, nhiều năm trở lại đây, nhiều hộ dân đã chủ động chuyển đổi sang canh tác bưởi theo hướng hữu cơ nhằm hạn chế các tác động của thời tiết cực đoan và sâu bệnh trên cây trồng.
Nhờ tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chăm sóc và chuyển đổi sản xuất, hơn 300 gốc bưởi của gia đình ông Phan Văn Kính (thôn Ngọc Bội, xã Phúc Trạch) phát triển tốt, cho mẫu mã đẹp, dự kiến sẽ đạt năng suất tốt trong giai đoạn thu hoạch. Ông Kính cho biết: “Trong quá trình trồng bưởi, gia đình tôi đã thay thế hoàn toàn phân bón hoá học thành phân hữu cơ vi sinh, thay thế thuốc trừ sâu bằng các chế phẩm sinh học thân thiện với môi trường. Bên cạnh đó, tôi còn chú trọng chăm sóc các thảm cỏ dại trong vườn với mục đích giữ ẩm, tránh tác động của thời tiết nắng hạn. Nhờ học hỏi canh tác bưởi theo hướng hữu cơ, vườn bưởi của tôi năm nào cũng cho năng suất tốt, quả ngọt, được thương lái và khách hàng ưa chuộng”.
Hiện nay, nông nghiệp Hà Tĩnh đang chuyển dịch theo hướng thích ứng biến đổi khí hậu. Toàn tỉnh hiện có gần 20 ha diện tích nhà lưới, nhiều mô hình đạt tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ; trên 250 trang trại chăn nuôi quy mô lớn và vừa phát triển theo hướng gia trại, trang trại liên kết doanh nghiệp; thủy sản chuyển mạnh từ quy mô hộ sang doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác; diện tích nuôi tôm thâm canh đạt trên 680 ha.
Để phát triển kinh tế nông nghiệp trong bối cảnh biến đổi khí hậu tác động ngày càng gay gắt, ngành chuyên môn khuyến cáo các địa phương cần thực hiện tốt mục tiêu, giải pháp, đảm bảo phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững. Đồng thời cần có các cơ chế, chính sách, nguồn lực nhằm đảm bảo việc triển khai hiệu quả, đúng tiến độ; tuyên truyền, tập huấn nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu, kêu gọi các doanh nghiệp hợp tác liên kết sản xuất để nâng cao giá trị sản xuất của người dân.
