Thủ tướng: KH&CN phải gắn với thị trường để có hướng đi phù hợp

Tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh báo cáo những kết quả nổi bật của ngành trong năm 2016 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2017. Theo đó, năm qua, ngành KH&CN đã tập trung xây dựng và triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp nhằm đưa KH&CN trở thành yếu tố trọng yếu nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế; tập trung cải cách thủ tục hành chính và triển khai chính phủ điện tử, hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Các lĩnh vực KH&CN đều vào cuộc quyết liệt, có nhiều kết quả rõ rệt, phục vụ trực tiếp cho sự phát triển KT-XH đất nước.

Điểm cầu Hà Tĩnh

Năm 2016, ngân sách Nhà nước dành cho hoạt động KH&CN được Quốc hội phê duyệt là 17.730,6 tỷ đồng, chiếm khoảng 1,4% ngân sách Nhà nước. Tổng kinh phí từ ngân sách Nhà nước chi cho nghiên cứu và phát triển (đề tài, dự án KH&CN cấp quốc gia, cấp bộ/tỉnh) trong năm là 5.000 tỷ đồng.

Bộ trưởng Bộ KH&CN nhấn mạnh, năm 2016, Việt Nam đã bắt đầu hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia, tạo ra một thế hệ doanh nghiệp mới, kinh doanh dựa trên khai thác tài sản trí tuệ và đủ năng lực tiếp cận thị trường toàn cầu. Thị trường KH&CN tiếp tục được thúc đẩy phát triển và bước đầu phát huy vai trò cầu nối, gắn kết hoạt động KH&CN với sản xuất, kinh doanh.

Các chợ công nghệ và thiết bị, sàn giao dịch công nghệ, các tổ chức trung gian công nghệ ở quy mô quốc gia, vùng, địa phương. Hệ thống tiêu chuẩn đo lường chất lượng tiếp tục được củng cố, góp phần tạo môi trường kinh doanh công bằng cho doanh nghiệp. Hệ thống bảo hộ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ ngày càng hoàn thiện, phục vụ đắc lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và bảo vệ kết quả hoạt động sáng tạo và phù hợp với cam kết quốc tế.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ KH&CN cũng thắng thắn thừa nhận những hạn chế cần giải quyết như: Chưa hình thành được các lĩnh vực KH&CN mũi nhọn, trình độ tiên tiến, có khả năng cạnh tranh bình đẳng với khu vực và thế giới; thiếu cơ chế hấp dẫn để thu hút các nguồn lực xã hội và doanh nghiệp đầu tư cho KH&CN; năng lực hấp thụ công nghệ, đổi mới công nghệ của doanh nghiệp còn hạn chế. Trình độ công nghệ của một số ngành, lĩnh vực còn khoảng cách khá xa so với các nước tiên tiến trên thế giới…

Tại hội nghị, các đại biểu đại diện một số Bộ, ngành, địa phương đã kiến nghị các giải pháp nhằm tái cơ cấu ngành KH&CN theo hướng đưa doanh nghiệp trở thành trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia; tăng cường năng lực hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp; hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh, chủ động hội nhập quốc tế. Đồng thời, đưa KH&CN vào phục vụ phát triển nông nghiệp, xây dựng nền nông nghiệp công nghệ cao, tập trung vào các mặt hàng chủ lực xuất khẩu; nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm, hàng hóa trong nước theo chuỗi giá trị; nâng cao hiệu quả hoạt động sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn đo lường chất lượng…

Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, trong thành tựu của phát triển của KT-XH, QP-AN đất nước luôn có đóng góp quan trọng của ngành KH&CN. Đặc biệt, năm 2016, nước ta chịu nhiều ảnh hưởng của thiên tai, biến động, nhưng nhờ sự đoàn kết, quyết tâm, và năng lực sản xuất, năng lực KHCN, các chỉ tiêu quan trọng năm năm vẫn được hoàn thành căn bản.

Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, để phát triển KH&CN thời gian tới cần tập trung vào 6 yếu tố: thể chế, cơ chế, môi trường; con người; nguồn nhân lực; cơ sở hạ tầng; năng lực hội nhập của đất nước; năng lực kiến tạo, quản trị của Nhà nước.

Thủ tướng cũng phân tích thêm, cần phải tạo cơ chế thông thoáng hơn, thu hút nhân tài có nguyện vọng cống hiến, xây dựng đất nước; tiếp tục cải cách nền hành chính, tháo gỡ những chế chế đang kìm hãm sự phát triển KHCN. Rà soát, đánh giá lại chất lượng nguồn nhân lực KHCN, có quy mô và cơ cấu hợp lý, cân đối về tổ chức và nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển các lĩnh vực KH&CN. Cần nghiên cứu KHCN gắn với thị trường, trên cơ sở nắm rõ thị trường để có hướng đi phù hợp. Đặc biệt, tránh tình trạng hành chính hóa KHCN, làm quen với tư duy quản lý khoa học phải dựa vào kết quả, không phải dựa vào quá trình.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh hội nhập quốc tế về KHCN để chuyển giao, tiếp cận những công nghệ tiên tiến vào Việt Nam. Tăng cường đầu tư, khuyến khích doanh nghiệp nghiên cứu, ứng dụng KH&CN. Làm KHCN phải gắn với kinh tế, vận dụng kết quả nghiên cứu vào đời sống, sản xuất.

Thủ tướng Chính phủ đề nghị ngành KH&CN cùng phối hợp với các Bộ, ngành liên quan bám sát thực tiễn, ghi nhận ý kiến doanh nghiệp, nhu cầu từ cuộc sống người dân để phát triển KHCN...