Tri ân người có công trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội

“Tiếp nối đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, Hà Tĩnh huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong thực hiện công tác đền ơn đáp nghĩa; triển khai đầy đủ, kịp thời các chính sách, đồng thời quan tâm hơn nữa đến đời sống vật chất, tinh thần của các gia đình chính sách, người có công với cách mạng” - đồng chí Nguyễn Thị Nguyệt, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh nhấn mạnh trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026).

P.V: Thưa đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh, điểm nhấn trong công tác tri ân năm nay là “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” (gọi tắt là Chiến dịch 500 ngày đêm) đang được triển khai với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và Nhân dân. Đồng chí đánh giá như thế nào về những kết quả bước đầu và nhiệm vụ trọng tâm của Hà Tĩnh trong thời gian tới?

Đồng chí Nguyễn Thị Nguyệt: Hà Tĩnh là địa phương có số lượng người hy sinh trong các cuộc kháng chiến rất lớn với 26.656 liệt sĩ, trong đó, vẫn còn 12.552 liệt sĩ chưa có thông tin, chưa xác định được phần mộ. Thực tiễn đó luôn là nỗi trăn trở, đồng thời đặt ra trách nhiệm lớn đối với Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh nhà trong việc tìm kiếm, xác định danh tính, từng bước đưa các liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương.

Chiến dịch 500 ngày đêm được triển khai trong bối cảnh nhiều điều kiện thuận lợi về cơ sở dữ liệu, khoa học, công nghệ và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, qua đó, mở ra cơ hội đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhiệm vụ thiêng liêng này. Quán triệt chỉ đạo của Trung ương, tỉnh đã kịp thời ban hành các kế hoạch, văn bản chỉ đạo các sở, ngành, địa phương triển khai thực hiện, phân công nhiệm vụ cụ thể, rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm; bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ trong quá trình thực hiện.

Theo đó, các sở, ngành, đơn vị, địa phương đã phối hợp tiến hành rà soát toàn bộ hệ thống nghĩa trang, công trình ghi công liệt sĩ và các khu di tích; xác định số lượng phần mộ chưa rõ danh tính để xây dựng phương án khai quật, lấy mẫu ADN. Hà Tĩnh chính thức khởi động việc khai quật, lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN hài cốt liệt sĩ từ ngày 30/5/2026 và phấn đấu hoàn thành các phần việc quan trọng này trong tháng 8/2026. Quá trình triển khai thực hiện, với tinh thần trách nhiệm cao, các lực lượng đã chuẩn bị kỹ lưỡng các điều kiện cần thiết để việc lấy mẫu được thực hiện đúng quy trình, bảo đảm trang nghiêm, tôn kính đối với các anh hùng liệt sĩ.

ĐẾN NAY, CÁC LỰC LƯỢNG ĐÃ KHAI QUẬT, LẤY MẪU VÀ SỐ HÓA THÔNG TIN ĐỐI VỚI 710 PHẦN MỘ TẠI CÁC NGHĨA TRANG LIỆT SĨ CAN LỘC, ĐỨC THỌ, THẠCH HÀ, HƯƠNG KHÊ VÀ NẦM; ĐỒNG THỜI, HOÀN THÀNH VIỆC THU NHẬN MẪU PHỤC VỤ GIÁM ĐỊNH ADN CỦA 12.207 THÂN NHÂN LIỆT SĨ.

Cùng với việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, tỉnh triển khai bài bản công tác thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, huy động sự tham gia của các tổ chức đoàn thể, địa phương nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các gia đình. Đến nay, các lực lượng đã khai quật, lấy mẫu và số hóa thông tin đối với 710 phần mộ tại các nghĩa trang liệt sĩ Can Lộc, Đức Thọ, Thạch Hà, Hương Khê và Nầm; đồng thời, hoàn thành việc thu nhận mẫu phục vụ giám định ADN của 12.207 thân nhân liệt sĩ.

Một thực tế là các liệt sĩ của Hà Tĩnh chưa có thông tin, chưa xác định được phần mộ đều hy sinh, nằm lại tại các chiến trường trong nước và nước bạn Lào. Tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với các địa phương trong cả nước để cung cấp thông tin, hồ sơ liệt sĩ nhằm phục vụ đối sánh kết quả tìm danh tính hài cốt liệt sĩ trong quá trình khai quật, lấy mẫu, giám định ADN.

Thời gian tới, tỉnh tập trung hoàn thành việc lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ tại Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc (xã Đồng Lộc); Nghĩa trang Liệt sĩ Núi Nài (phường Thành Sen) và Nghĩa trang Liệt sĩ Kỳ Anh (xã Kỳ Khang). Đồng thời, tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị giám định trong quá trình phân tích, giải mã gen; đẩy mạnh rà soát, chuẩn hóa, số hóa dữ liệu về liệt sĩ và mộ liệt sĩ để kịp thời đối chiếu, xác minh thông tin ngay khi có kết quả, bảo đảm tính chính xác. Cùng với đó, tỉnh sẽ chuẩn bị chu đáo cho đợt tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ mùa khô 2026-2027 tại nước bạn Lào; tăng cường thu thập thông tin từ cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử, thân nhân liệt sĩ và Nhân dân nhằm góp phần rút ngắn hành trình tìm kiếm, đưa ngày càng nhiều liệt sĩ trở về với tên tuổi, quê hương và người thân.

P.V: Thưa đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh, cùng với nỗ lực tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, thời gian qua, tỉnh đã triển khai các chế độ, chính sách đối với người có công như thế nào?

Đồng chí Nguyễn Thị Nguyệt: Hà Tĩnh là tỉnh có số lượng người có công với cách mạng lớn của cả nước, với trên 303.379 người là cán bộ lão thành cách mạng, cán bộ tiền khởi nghĩa, liệt sĩ, Bà mẹ Việt Nam anh hùng, thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học; người được tặng thưởng huân huy chương trong kháng chiến, gia đình có công giúp đỡ cách mạng. Hiện, toàn tỉnh có khoảng 38.000 đối tượng đang được hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng với tổng kinh phí thực hiện hơn 1.800 tỷ đồng mỗi năm.

Vì vậy, công tác chăm lo, thực hiện chính sách ưu đãi người có công luôn được tỉnh xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên. Quan điểm xuyên suốt của tỉnh là mọi chế độ, chính sách đối với người có công phải được thực hiện đầy đủ, kịp thời, công khai, minh bạch, qua đó thể hiện trách nhiệm và sự tri ân sâu sắc đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc.

Cùng với thực hiện các chế độ, chính sách theo quy định của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, tỉnh đã chỉ đạo Sở Nội vụ chủ động rà soát, phối hợp với Bộ Nội vụ và các bộ, ngành Trung ương tháo gỡ, giải quyết các hồ sơ tồn đọng, vướng mắc, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người có công và thân nhân liệt sĩ.

Đối với những trường hợp hồ sơ thất lạc hoặc gặp khó khăn trong quá trình hoàn thiện thủ tục, tỉnh yêu cầu các cơ quan chức năng và địa phương trực tiếp hỗ trợ, hướng dẫn, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người có công và thân nhân liệt sĩ.

Từ yêu cầu thực tiễn của địa phương, Hà Tĩnh đã chủ động ban hành nhiều cơ chế hỗ trợ người có công như: Trợ cấp hằng tháng cho TNXP hoàn thành nhiệm vụ trong kháng chiến không còn khả năng lao động, thuộc hộ nghèo hoặc cận nghèo; hỗ trợ người có công đi điều dưỡng, phục hồi sức khỏe; tặng hàng chục nghìn suất quà của tỉnh cho người có công và thân nhân người có công nhân dịp lễ, tết.

P.V: Để những người có công và thân nhân liệt sĩ tiếp tục được chăm lo tốt hơn cả về vật chất lẫn tinh thần, thời gian tới, Hà Tĩnh sẽ tập trung những nhiệm vụ, giải pháp gì, thưa đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh?

TRONG GIAI ĐOẠN 2021-2026, HÀ TĨNH ĐÃ HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC XÃ HỘI HÓA VÀ NGUỒN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC HỖ TRỢ XÂY MỚI, SỬA CHỮA HƠN 2.000 CĂN NHÀ CHO NGƯỜI CÓ CÔNG; PHỤNG DƯỠNG THƯƠNG BINH, BỆNH BINH NẶNG VÀ BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG.

Đồng chí Nguyễn Thị Nguyệt: Trong thời gian qua, Hà Tĩnh đã triển khai nhiều giải pháp quyết liệt và hiệu quả, huy động tối đa các nguồn lực, nhất là nguồn xã hội hóa thực hiện nhiều hoạt động có ý nghĩa, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người có công trên địa bàn tỉnh. Từ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, trong giai đoạn 2021-2026, Hà Tĩnh đã huy động nguồn lực xã hội hóa và nguồn ngân sách nhà nước hỗ trợ xây mới, sửa chữa hơn 2.000 căn nhà cho người có công; phụng dưỡng thương binh, bệnh binh nặng và Bà mẹ Việt Nam anh hùng; quan tâm đầu tư nâng cấp các công trình ghi công liệt sĩ; bảo đảm 100% người có công có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình tại nơi cư trú.

Phát huy trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong công tác tri ân người có công với cách mạng, thời gian tới, tỉnh tiếp tục triển khai hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về ưu đãi người có công; tập trung hoàn thành chương trình hỗ trợ nhà ở cho con của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và các gia đình chính sách còn khó khăn; đồng thời, thường xuyên rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách của địa phương nhằm nâng cao hơn nữa đời sống vật chất, tinh thần cho người có công và thân nhân liệt sĩ. Huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội hóa từ cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân, các nhà hảo tâm và những người con Hà Tĩnh ở khắp mọi miền Tổ quốc chung tay thực hiện công tác đền ơn đáp nghĩa.

Bên cạnh chăm lo cho người có công, công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng sẽ tiếp tục được đổi mới thông qua các hoạt động kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7, các phong trào “đền ơn đáp nghĩa”, hoạt động về nguồn, gặp mặt nhân chứng lịch sử, chăm sóc các công trình ghi công liệt sĩ... Qua đó, khơi dậy lòng yêu nước, bồi đắp lý tưởng cách mạng, lòng biết ơn và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc tiếp nối truyền thống, gìn giữ những giá trị tốt đẹp của dân tộc.

Tin tưởng rằng, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị; sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân và các tầng lớp nhân dân, công tác chăm lo người có công với cách mạng trên địa bàn Hà Tĩnh sẽ tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực, ngày càng đi vào chiều sâu, thiết thực và hiệu quả hơn. Qua đó, tiếp tục lan tỏa sâu rộng đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, góp phần tri ân xứng đáng những cống hiến, hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

P.V: Xin cảm ơn đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh!

MAI THỦY - KIỀU MINH (thực hiện)
THIẾT KẾ: HUY TÙNG