Khi Thái Lan bước vào mùa mát, mùi hoa sữa nồng nàn lại trở thành chủ đề gây tranh luận. Có người thấy hương hoa dễ chịu, sảng khoái, trong khi người khác cho biết mùi hương khiến họ đau đầu, chóng mặt và buồn nôn, theo Khaosod.
Hoa sữa (Alstonia scholaris), được người Thái gọi là “ton teen ped” hoặc “phaya sattaban”, là loài cây thường xanh có nguồn gốc Đông Nam Á, có thể cao 12-20 m. Cây được trồng phổ biến ven đường và tại các không gian công cộng ở Thái Lan, có tán phân tầng đặc trưng, hoa nhỏ màu trắng hoặc trắng xanh, mọc thành chùm.
Hoa sữa thường nở vào thời điểm chuyển từ mùa mưa sang mùa mát. Hương hoa nồng đậm khiến loài cây này được gọi bằng biệt danh “cây ma quỷ”, đồng thời trở thành chủ đề quen thuộc mỗi khi mùa hoa đến.
Hoa sữa giải phóng một hỗn hợp phức tạp gồm nhiều hợp chất thơm dễ bay hơi, tạo nên mùi hương đậm, đặc biệt rõ vào buổi tối. Khả năng cảm nhận và chịu đựng mùi ở mỗi người khác nhau, tùy vào độ nhạy, trải nghiệm trước đó và mức độ tiếp xúc.
Với một số người, hương hoa dễ chịu, mang lại cảm giác tươi mát hoặc gợi nhớ đến rừng cây. Người khác lại thấy mùi quá nồng. Ở những người nhạy cảm, việc tiếp xúc lâu hoặc tiếp xúc với mùi đậm đặc có thể gây đau đầu, chóng mặt hay buồn nôn.
Mùi hoa sữa được tạo thành từ nhiều hợp chất thơm, trong đó có linalool. Tuy nhiên, không thể quy việc người thích, người khó chịu với mùi hoa về một hợp chất riêng lẻ.
Ở Thái Lan, dù mùi hoa gây nhiều tranh luận, cây hoa sữa từ lâu đã được sử dụng trong các bài thuốc dân gian. Vỏ, nhựa và lá cây đều từng được dùng làm thuốc.
Theo các cách chữa truyền thống, vỏ cây được dùng cho những vấn đề về tiêu hóa, ho và sốt; nhựa cây được dùng khi đau răng hoặc đau tai; lá non được dùng trong các bài thuốc chữa bệnh do thiếu vitamin C. Tại Ấn Độ, nhựa cây còn được sử dụng trong dân gian để chữa bệnh ngoài da và đau khớp.
Tuy nhiên, những cách dùng này không phải bằng chứng khẳng định tính an toàn hay hiệu quả. Một số bộ phận của cây có thể gây hại nếu sử dụng sai cách. Người dân nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế có chuyên môn, thay vì tự dùng cây làm thuốc.
Hoa sữa cũng có tác dụng tạo bóng mát, thích nghi với nhiều điều kiện sống và hấp thụ khí CO2 trong quá trình sinh trưởng. Nhờ đó, loài cây này thường được lựa chọn để trồng tại các không gian công cộng.
Dù hương hoa vẫn gây tranh luận mỗi mùa nở, cây hoa sữa còn mang lại những lợi ích khác. Với người nhạy cảm, hạn chế đến những nơi hoa đang nở rộ có thể giúp giảm cảm giác khó chịu.
