3 nhà khoa học Mỹ đạt Nobel Kinh tế năm nay, nhờ nghiên cứu về các thiết chế xã hội và sự thịnh vượng.
11h45 sáng 14/10 (khoảng 16h45 giờ Hà Nội), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển công bố giải Nobel Kinh tế học 2024 thuộc về 3 nhà kinh tế học người Mỹ. Đó là Daron Acemoglu, Simon Johnson và James A. Robinson. Họ được trao giải nhờ nghiên cứu về cách các thiết chế xã hội được thành lập và tác động của nhóm này lên sự thịnh vượng.
Ba nhà khoa học được giải Nobel Kinh tế 2024. Ảnh chụp màn hình
Daron Acemoglu và Simon Johnson hiện đều làm việc tại Học viện Công nghệ Massachusetts (MIT). Trong khi đó, Robinson công tác tại Đại học Chicago (Mỹ). Cả ba đều là tác giả nhiều cuốn sách nổi tiếng về kinh tế học. Trong đó có Quyền lực và Tiến bộ (Power and Progress) hay Vì sao các quốc gia thất bại (Why Nations Fail).
Daron Acemoglu năm nay 57 tuổi, nổi tiếng nhất với các nghiên cứu về kinh tế chính trị. Simon Johnson (61 tuổi) từng là kinh tế trưởng tại Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). James A. Robinson (64 tuổi) là nhà nghiên cứu lâu năm về sự phát triển kinh tế - chính trị tại các nước Mỹ Latin và châu Phi cận Sahara.
"Thu hẹp khoảng cách thu nhập giữa các nước là một trong những thách thức lớn nhất hiện tại. Các nhà khoa học trên đã chứng minh được tầm quan trọng của thiết chế xã hội trong giải quyết việc này", Jakob Svensson – Chủ tịch Ủy ban Giải thưởng Nobel Kinh tế nhận xét.
Nghiên cứu của cả 3 đã chỉ ra tầm quan trọng của thiết chế xã hội với sự thịnh vượng của một quốc gia. Theo đó, các xã hội có thiết chế và hệ thống luật lệ không chặt chẽ sẽ khó tạo ra tăng trưởng hoặc thay đổi theo chiều hướng tốt hơn.
Kinh tế là giải thưởng cuối cùng được trao mỗi mùa Nobel hằng năm, sau y học, vật lý, hóa học, văn học và hòa bình. Nobel cho lĩnh vực này không thuộc cơ cấu giải thưởng ban đầu trong di chúc của nhà khoa học Thụy Điển - Alfred Nobel. Giải này được bổ sung năm 1968, nhân kỷ niệm 300 năm thành lập Ngân hàng Trung ương Thụy Điển - Sveriges Riksbank, cũng là đơn vị đóng góp quỹ cho giải thưởng này.
Quy trình đề cử, chọn lọc và trao giải Nobel Kinh tế tương tự các lĩnh vực khác. Danh tính những người được đề cử và các thông tin liên quan được giữ bí mật trong 50 năm. Nhà khoa học giành giải năm nay được trao huy chương, chứng nhận và 11 triệu kronor Thụy Điển (hơn 1 triệu USD).
Đến nay, giải Nobel Kinh tế học đã được trao 56 lần. Người trẻ nhất được xướng tên năm 46 tuổi và cao tuổi nhất là 90. Các nhà khoa học Mỹ hiện thống trị giải thưởng này.
Năm ngoái, giải thưởng thuộc về bà Claudia Goldin (78 tuổi) - giáo sư tại Đại học Harvard (Mỹ). Bà được vinh danh nhờ nghiên cứu về thu nhập và đóng góp của phụ nữ vào thị trường lao động. Mục đích là tìm ra cách thức và nguyên nhân của chênh lệch giới trong thu nhập và tỷ lệ tham gia lực lượng lao động. Goldin là phụ nữ thứ 3 giành giải thưởng này trong 56 năm qua.
Lực lượng chức năng Bolikhămxay (tỉnh miền Trung của Lào, giáp Hà Tĩnh) vừa bắt giữ một người nước ngoài, thu hơn 1,7 tấn ngà voi, 2 xác động vật thuộc họ mèo lớn (Felidae) cùng nhiều bộ phận động vật hoang dã.
Quân đội Israel đã tiến hành các cuộc không kích và pháo kích mới tại ít nhất 4 khu vực ở miền Nam Liban ngày 17/8, trong khi một UAV của Israel bị rơi trong khu vực.
Ngày 17/8, giới chức Pakistan thông báo cơ quan chức năng đã bắt giữ 258 người nước ngoài, sau khi tiến hành truy quét một nhóm nghi là "trung tâm gọi điện lừa đảo" tại thủ đô Islamabad.
Gần 13.000 người trên đảo Flores của Indonesia vẫn chưa thể trở về nhà trong ngày Quốc khánh của nước này (17/8) sau khi họ phải rời bỏ nhà cửa, trú tạm ngoài trời và chờ được cứu trợ sau trận động đất mạnh 7,7 xảy ra ngày 15/8. Thảm họa đã phủ bóng lên ngày lễ lớn của Indonesia, khi nhiều cộng đồng bị ảnh hưởng vẫn chưa thể tiếp cận đầy đủ hàng cứu trợ.
Sở Cứu hỏa bang Rio de Janeiro cho biết tai nạn xảy ra vào sáng sớm cùng ngày ở gần thành phố Petrópolis, một đô thị miền núi nằm ở phía Bắc Rio de Janeiro.
Thủ tướng Hungary Peter Magyar ngày 16/8 cho biết 12 người đã thiệt mạng và ít nhất 10 người bị thương sau khi một xe buýt đăng ký tại Ba Lan bị lật trên đường cao tốc ở miền Đông Hungary.
Cuộc chiến của Mỹ với Iran đang kéo căng năng lực của đội tàu sân bay Mỹ, dẫn đến việc Mỹ không còn chiến hạm chủ lực nào ở Tây Thái Bình Dương, trong bối cảnh đối thủ của Washington ngày càng quyết đoán.
Phóng viên TTXVN tại Jakarta dẫn các số liệu cập nhật về trận động đất có độ lớn 7,7 ngoài khơi đảo Flores, miền Đông Indonesia cho biết, tính đến 15h00 ngày 15/8 (giờ địa phương) số người thiệt mạng là 38 người, trong khi khoảng 2.000 người đã phải sơ tán do lo ngại dư chấn và nguy cơ sóng thần.
Sân bay Catania tiếp tục đóng cửa đến chiều 16/8 do tro núi lửa Etna trên đảo Sicily trong không khí có thể gây nguy hiểm cho máy bay; tro có thể bị hút vào động cơ, làm động cơ ngừng hoạt động.
Lãnh tụ Fidel Castro là một nhà yêu nước chân chính, đã dành trọn cuộc đời cho cuộc đấu tranh vì quyền tự quyết của dân tộc, cũng như bảo vệ chủ quyền và quyền lựa chọn mô hình phát triển của Cuba.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Washington sẽ đáp trả “mạnh gấp 100 lần” nếu Iran tiến hành tấn công, đồng thời khẳng định Mỹ hiện kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz.
Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Ahn Gyu Back ngày 14/8 cho biết Bộ Tư lệnh Liên hợp quốc (UNC) đã nhất trí dừng kế hoạch thành lập lữ đoàn an ninh mới tại Khu vực An ninh Chung (JSA) ở làng đình chiến Panmunjom sau các cuộc tham vấn giữa hai bên.
Phán quyết được xem là thất bại pháp lý mới với chiến dịch của chính quyền Tổng thống Trump nhằm gây sức ép lên Harvard và các đại học hàng đầu về vấn đề bài Do Thái, quản trị và chính sách giáo dục.
Argentina khẳng định mong muốn tiếp tục mở rộng và làm sâu sắc quan hệ hợp tác với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), đặc biệt trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong bối cảnh Đông Nam Á ngày càng giữ vai trò quan trọng trong các mạng lưới kinh tế toàn cầu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa công bố mức thuế lên tới 100% đối với thiết bị bay không người lái (drone) và linh kiện nhập khẩu, nhằm giảm sự phụ thuộc của Mỹ vào nguồn cung nước ngoài.
Những động thái từ phía Mỹ tiếp tục làm dấy lên hoài nghi về khả năng đạt một thỏa thuận hòa bình sớm cho tuyến hải hành quan trọng này, nơi vốn trung chuyển 20% lượng dầu mỏ và khí LNG của thế giới.
Theo phóng viên TTXVN tại Liên hợp quốc (LHQ), ngày 11/8, trong bối cảnh các chiến dịch cứu hộ sau trận động đất tiếp tục diễn ra khẩn trương tại miền Tây Colombia, các cơ quan LHQ khẳng định sẵn sàng huy động nguồn lực, phối hợp chặt chẽ với chính quyền Colombia trong công tác cứu trợ.
Phóng viên TTXVN tại Seoul dẫn thông báo của Quân đội Hàn Quốc cho biết sáng 12/8, Triều Tiên đã phóng ít nhất 1 tên lửa đạn đạo hướng ra vùng biển phía Đông Bán đảo Triều Tiên, trong bối cảnh Hàn Quốc và Mỹ chuẩn bị tiến hành cuộc tập trận quân sự chung thường niên vào tuần tới.
Bộ Công an Trung Quốc khẳng định sẽ tiếp tục chủ động đấu tranh với tội phạm có tổ chức và triển khai thêm các đợt trấn áp trọng điểm, cam kết triệt phá các băng nhóm tội phạm ngay khi vừa xuất hiện.
Động đất mạnh 7,4 độ rung chuyển miền Tây Colombia, khiến ít nhất 111 người thiệt mạng, hàng chục công trình đổ sập và nhiều người mắc kẹt dưới đống đổ nát.
Cuộc chiến chống dịch Ebola trên toàn cầu vẫn đang chứng kiến những diễn biến phức tạp, trong đó, vấn đề tài chính là “hòn đá tảng” cản trở các nỗ lực đẩy lùi dịch bệnh.
Theo Kpler, giá khí đốt tham chiếu tại châu Âu có thể duy trì ở mức cao trong thời gian còn lại của năm, với mức trung bình hàng tháng từ 55-62 euro (63,5-71,6 USD)/MWh.
