Bộ lạc du mục cuối cùng ở Iran

Với 400.000 dân, Qashqai là bộ lạc du mục cuối cùng ở Iran, vẫn đang cố gắng gìn giữ những nét truyền thống như chăn thả gia súc, làm len thủ công.

bo lac du muc cuoi cung o iran

Từng là một phần của các dân tộc Turk định cư ở Trung Á trong suốt thế kỷ 11 và 12, người Qashqai có thói quen sống du mục trên những sa mạc khắc nghiệt phía tây nam Iran hàng trăm năm.

bo lac du muc cuoi cung o iran

Vợ chồng Ghazal và Tarkkenaz đã sống nửa năm ở ngôi làng Koohmare Sorkhi, cách Shiraz chừng 50 km. Cũng như rất nhiều người Qashqai, họ không chấp nhận từ bỏ lối sống truyền thống của mình mà tiếp tục sống như cha ông trong hàng trăm năm qua.

Suốt 30 năm dạy tiếng Ba Tư (Farsi) cho trẻ em trong bộ lạc, Ghazal tin rằng công việc này rất quan trọng để giữ gìn bản sắc và sự độc lập của Qashqai. Nhưng việc tìm giáo viên có thể di cư cùng bọn trẻ rất khó. Hơn nữa, ít người di cư được đào tạo, còn những người đến từ thành phố hay các làng mạc khác thì lại không quen lối sống của họ.

bo lac du muc cuoi cung o iran

Chính sách đồng hóa trong vài thập kỷ gần đây đã đẩy rất nhiều người Qashqai phải định cư ở các thành phố và làng mạc. Trong khi đó, các trung tâm đô thị phát triển lại đang xâm lấn vào khu vực chăn nuôi của họ. Tuy nhiên, lối sống du mục đã tạo nên tình đoàn kết mạnh mẽ trong bộ lạc.

Madina, dì của Ghazal, đã mất chồng vài năm trước nhưng bà luôn được gia đình hỗ trợ. Hiện nay, Madina vẫn di cư cùng họ xuyên Iran và bà nhận ra rằng không thể từ bỏ lối sống này.

bo lac du muc cuoi cung o iran

Người Qashqai không thể sống nếu thiếu gia súc bởi chúng là điều kiện cơ bản giúp họ tồn tại. Bộ lạc này lấy sữa dê để uống, làm phomat và lấy thịt để ăn hàng ngày, nhưng họ cũng bán dê con để mua các vật phẩm thiết yếu khác. Tuy nhiên, càng ngày càng nhiều người Qashqai từ bỏ nông trại để đến sống ở thị thành.

Trong hình, một thành viên nhỏ của đàn gia súc vừa chào đời.

bo lac du muc cuoi cung o iran

Người Qashqai cũng rất nổi tiếng với sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đặc biệt là thảm và các sản phẩm len có tên "Shiraz". Len sản xuất ở vùng núi và thung lũng gần Shiraz mềm mại, màu đẹp hơn len từ các vùng khác thuộc Iran. Ngày nay, Tarkkenaz và những phụ nữ trong gia đình bà vẫn còn sản xuất các sản phẩm len truyền thống, bán cho nhiều thương nhân thường xuyên đến.

bo lac du muc cuoi cung o iran

Các thanh niên Qashqai thường cảm thấy bị kẹt giữa mong muốn tiếp cận lối sống hiện đại với sự duy trì bản sắc dân tộc. Trong hình là Mohammed Reza (bên trái) cùng bạn bè.

Là con trai út của Ghazal và Tarkkenaz, sắp hoàn thành nghĩa vụ quân sự, Reza muốn học ngành cơ khí để mở nhà xe. Trong khi anh trai của Reza đã chuyển qua thị trấn khác để mở hàng tạp hóa. Vì thế, vợ chồng Ghazal gặp khó khăn trong việc thuê người chăm sóc đàn gia súc của họ.

bo lac du muc cuoi cung o iran

Một đám cưới truyền thống ở Koohmare Sorkhi.

bo lac du muc cuoi cung o iran

Người Qashqai vẫn tận dụng các dịp lễ hội để tụ họp với nhau và phô diễn các điệu nhảy truyền thống của dân tộc mình.

bo lac du muc cuoi cung o iran

Mặc dù vẫn giữ nguyên những phong tục cưới hỏi và ma chay theo Hồi giáo, rất ít người Qashqai tuân thủ những lễ nghi cầu nguyện thường ngày và trong tháng Ramadan của người Hồi. Phong cách sống du mục cho phép họ giữ gìn bản sắc bộ lạc.

Trong hình là Azal, anh trai của Ghazal với chiếc mũ truyền thống Qashqai.

bo lac du muc cuoi cung o iran

Người Qashqai rất tự hào về các phong tục truyền thống và văn hóa của họ. Tuy nhiên, Ghazal cũng như những người khác sợ rằng khó có thể thuyết phục thế hệ trẻ tiếp tục giữ vững nếp sống của bộ lạc.

Người Qashqai rất tự hào về các phong tục truyền thống và văn hóa của họ. Tuy nhiên, Ghazal cũng như những người khác sợ rằng khó có thể thuyết phục thế hệ trẻ tiếp tục giữ vững nếp sống của bộ lạc.

Theo VNE

Đọc thêm

Đặc sắc chương trình Mừng Đảng - Mừng xuân 2026

Đặc sắc chương trình Mừng Đảng - Mừng xuân 2026

Chương trình nghệ thuật "Mừng Đảng - Mừng xuân" được phường Thành Sen (Hà Tĩnh) tổ chức với nhiều tiết mục đặc sắc, lan tỏa niềm vui, niềm tin và khí thế phấn khởi chào đón mùa xuân mới 2026.
Podcast truyện ngắn: Tro kè vị quê

Podcast truyện ngắn: Tro kè vị quê

Với nhân vật Hạ trong truyện ngắn "Tro kè vị quê", tro kè không chỉ là món ăn dân dã, mà còn là cả một bầu trời ký ức về mẹ, về Nam và về một lời hứa - đừng quên quê.
TV360 - Sở hữu trọn vẹn bản quyền AFC tại Việt Nam

TV360 - Sở hữu trọn vẹn bản quyền AFC tại Việt Nam

TV360 - nền tảng giải trí của Viettel Telecom chính thức sở hữu quyền truyền thông và khai thác phát sóng toàn bộ hệ thống giải đấu thuộc Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) giai đoạn 2026 - 2029 trên mọi hạ tầng. Với 1.222 trận đấu trong 4 mùa giải, TV360 hướng tới trải nghiệm xem bóng đá châu Á liền mạch, đa nền tảng, giàu tương tác cho người hâm mộ Việt Nam.
Podcast tản văn: Con đường mùa đông

Podcast tản văn: Con đường mùa đông

Trong ký ức của tác giả Dương Thị Huyên, mùa đông là con đường làng xưa cũ, là mùi khói bếp quyện hương chè gừng của mẹ và những đôi chân nhỏ bé tới trường khấp khởi bao ước mơ.
Podcast tản văn: Thơm những ngày đông

Podcast tản văn: Thơm những ngày đông

Trong ký ức mỗi người, đôi khi chỉ cần mùi thơm rất khẽ cũng đủ đánh thức ký ức tuổi thơ yên ả. Tản văn “Thơm những ngày đông” là miền nhớ dịu dàng được ủ ấm từ yêu thương như thế!
“Hồi sinh” di tích lịch sử hơn 700 năm tuổi

“Hồi sinh” di tích lịch sử hơn 700 năm tuổi

Sau thời gian dài xuống cấp nghiêm trọng, đền Voi Quỳ (xã Thạch Khê, Hà Tĩnh) được tôn tạo, phục dựng, góp phần gìn giữ lịch sử – văn hóa và đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh.
Hà Tĩnh rộn ràng đón Giáng sinh

Hà Tĩnh rộn ràng đón Giáng sinh

Cùng với không khí hân hoan đón Giáng sinh trên toàn thế giới, người dân Hà Tĩnh đã có một đêm giáng sinh ấm áp, an lành trong niềm hân hoan, phấn khởi.
Podcast truyện ngắn: Phép màu đêm Giáng sinh

Podcast truyện ngắn: Phép màu đêm Giáng sinh

Mỗi mùa Giáng sinh về, ai cũng mong nhận được những món quà xinh xắn. Nhưng có những món quà không gói bằng giấy màu mà được làm nên từ yêu thương và sự sẻ chia...
Bà con giáo dân Hà Tĩnh mừng đón Giáng sinh

Bà con giáo dân Hà Tĩnh mừng đón Giáng sinh

Năm 2025, với sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền, Nhân dân địa phương, bà con giáo dân Hà Tĩnh vượt qua bao khó khăn, đón một mùa giáng sinh đầm ấm, an lành, hạnh phúc.
Podcast tản văn: Những trang viết của bố

Podcast tản văn: Những trang viết của bố

Có những mùa đông không bắt đầu từ gió lạnh, mà từ khoảng trống trong lòng người. Tháng Mười Hai này, tôi trở lại với những trang viết của bố, không để đối thoại, mà để lắng nghe.
Đưa thi ca lên đến đỉnh cao bằng tấm lòng rộng lớn

Đưa thi ca lên đến đỉnh cao bằng tấm lòng rộng lớn

Dân tộc Việt Nam và mảnh đất Hà Tĩnh rất đỗi tự hào khi đã sinh ra một danh nhân được UNESCO vinh danh đến 2 lần (1965, 2015) nhờ áng văn chương có sức lay động lòng người ở các quốc gia, các nền văn hóa, thể chế chính trị khác nhau.