Đề án là một trong những nội dung trọng tâm được đưa vào Chương trình công tác toàn khoá của BCH Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2015 – 2020. Chủ động trong nhiệm vụ tham mưu, Ban Dân vận Tỉnh uỷ đã tiến hành các bước xây dựng đề án, đảm bảo quy trình. Ban đã ban hành quyết định về thành lập tổ biên tập, tổ soạn thảo, nghiên cứu xây dựng đề cương đề án, hoàn thành vào cuối tháng 7/2016.
Báo cáo thuyết minh đề án, Phó Trưởng ban Dân vận Tỉnh uỷ Ngô Văn Huỳnh cho biết, đến cuối tháng 1/2017, đã có 9 buổi họp trao đổi, thảo luận, lấy ý kiến các thành viên góp ý các nội dung đề án; đến nay dự thảo đề án đã bổ sung, điều chỉnh đến lần thứ 5.
Để có cơ sở thực tiễn, Ban Dân vận đã tham mưu BTV Tỉnh uỷ ban hành quyết định thành lập đoàn kiểm tra việc lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện quy chế dân chủ cơ sở tại Hương Khê, Nghi Xuân. Ban Dân vận cũng đã thành lập 2 tổ công tác làm việc với 12 cơ quan, đơn vị để nắm bắt tình hình, kết quả việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ cơ sở. Theo báo cáo tại buổi làm việc, đến cuối tháng 1/2017, Ban Dân vận Tỉnh uỷ đã tổ chức 9 buổi họp trao đổi, thảo luận, lấy ý kiến các thành viên góp ý các nội dung đề án. Bản dự thảo đề án trình BTV Tỉnh uỷ là bản dự thảo lần thứ 5.
Chủ tịch UB MTTQ tỉnh Từ Văn Diện đề xuất một số giải pháp, trong đó có giải pháp: MTTQ và các đoàn thể nhân dân tiếp tục nâng cao vai trò trách nhiệm, đa dạng hoá cách thức tập hợp đoàn viên, hội viên, tiếp tục thực hiện có hiệu quả quy chế dân chủ ở cơ sở.
Trong bản dự thảo trình Ban Chỉ đạo, đề án trình bày 2 nội dung cơ bản, trọng tâm là: thực trạng việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2010 – 2015; mục tiêu, giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng, hiệu quả việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở đến năm 2020 và những năm tiếp theo.
Giám đốc Sở Tư pháp Lê Viết Hồng bày tỏ băn khoăn về chế tài xử lý nếu vi phạm quy chế dân chủ ở cơ sở.
Đánh giá về sự cần thiết xây dựng đề án, dự thảo nêu: Việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh những năm qua đã đạt được những kết quả quan trọng. Tuy nhiên, việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở vẫn chưa đồng đều giữa các loại hình. Dân chủ trong một số cơ quan, đơn vị chưa được phát huy hiệu quả; trong doanh nghiệp còn yếu kém. Vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu một số cơ quan, đơn vị chưa rõ nét, thậm chí còn biểu hiện độc đoán, thiếu dân chủ; mối quan hệ giữa người đứng đầu và tập thể cơ quan, đơn vị chưa rõ nét. Tình trạng vi phạm quyền dân chủ của nhân dân vẫn còn diễn ra ở một số nơi; tổ chức triển khai xây dựng một số chương trình, dự án thiếu công khai, dân chủ, chưa đúng quy trình để lại nhiều hệ luỵ. Trách nhiệm của nhân dân về thực hành dân chủ chưa cao, một bộ phận nhân dân lợi dụng dân chủ để tụ tập đông người, gây rối, tạo áp lực lên cấp uỷ, chính quyền đòi hỏi quyền lợi không chính đáng… Dự thảo cũng nêu 6 nhóm giải pháp cần tập trung thực hiện đến năm 2020 và những năm tiếp theo.
Đánh giá cao quá trình chuẩn bị đề án công phu, bài bản, nhất là đã tổ chức kiểm tra thực tiễn, đánh giá sát tình hình Hà Tĩnh hiện nay, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ Trần Nam Hồng cho rằng: Ban Dân vận Tỉnh uỷ cần tiếp tục tiếp thu các ý kiến góp ý, bổ sung, hoàn chỉnh đề án để trình BTV Tỉnh uỷ.
Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ lưu ý, mặc dầu đề án trình bày khá cụ thể, song cần nghiên cứu để đưa vào những nội dung cụ thể, nhất là chế tài đối với người đứng đầu, những cơ quan, đơn vị không thực hiện tốt quy chế dân chủ cơ sở; bổ sung, làm sáng tỏ thêm phần thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trong lực lượng vũ trang.
“Đây là nội dung rất quan trọng, theo tôi, có thể BCH Đảng bộ sẽ phải ban hành nghị quyết”, – Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ nói.
