Cán bộ cơ sở ở Hà Tĩnh sau sắp xếp (bài 1): Địa bàn rộng hơn, lòng dân gần hơn

Sau sắp xếp bộ máy, phạm vi quản lý mở rộng, khối lượng công việc tăng lên, trách nhiệm ở cơ sở cũng nặng hơn. Trước những thay đổi về vị trí và yêu cầu công tác, nhiều cán bộ ở Hà Tĩnh đã chọn cách đi sâu, lắng nghe, đối thoại để gỡ việc khó; đồng thời thúc đẩy cải cách hành chính, chuyển đổi số, giúp công việc được giải quyết nhanh hơn, góp phần rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân.

Thời điểm mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức đi vào hoạt động, ông Trần Tuấn Nghĩa được điều động, chỉ định giữ chức Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hà Linh. Chỉ trong tháng đầu nhận nhiệm vụ, ông đã tiếp nhận 50 đơn thư, ý kiến và vụ việc tồn đọng từ trước ngày 1/7/2025. Ông Nghĩa chia sẻ: “Nhận nhiệm vụ của người đứng đầu ở xã miền núi, điều kiện KT-XH và đời sống Nhân dân thuộc diện khó khăn, trong khi tình hình khiếu nại, khiếu kiện khá phức tạp, tôi đã xuống tận từng địa bàn, tìm hiểu sinh kế, đời sống của người dân và nắm kỹ những việc tồn đọng”.

THAY VÌ NGƯỜI DÂN ĐẾN TRỤ SỞ XÃ PHẢN ÁNH, VỚI GIẢI PHÁP NÀY, NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU CẤP ỦY CÙNG LÃNH ĐẠO CHỦ CHỐT VÀ CÁN BỘ CHUYÊN MÔN TRỰC TIẾP XUỐNG THÔN XÓM, ĐẾN VỚI TỪNG GIA ĐÌNH ĐỂ NẮM TÌNH HÌNH, THÁO GỠ NHỮNG VỤ VIỆC KHÓ, PHỨC TẠP, KÉO DÀI.

Trước tình hình đó, một trong những giải pháp được Bí thư Đảng ủy xã Hà Linh chủ trì chỉ đạo triển khai đó là mô hình “Ngày thứ 7 không hẹn” ở khối chính quyền và “Tổ công tác cuối tuần về cơ sở” ở khối Đảng. Thay vì người dân đến trụ sở xã phản ánh, với giải pháp này, người đứng đầu cấp ủy cùng lãnh đạo chủ chốt và cán bộ chuyên môn trực tiếp xuống thôn xóm, đến với từng gia đình để nắm tình hình, tháo gỡ những vụ việc khó, phức tạp, kéo dài.

Hơn 13 năm công tác trong cơ quan dân cử cấp tỉnh, gần 6 năm làm Phó Chánh Văn phòng HĐND rồi Phó Chánh Văn phòng UBND tỉnh giúp ông Nghĩa tích lũy kinh nghiệm gần cơ sở, rèn tác phong điều hành quyết liệt, không né việc khó. Khi về làm Bí thư Đảng ủy xã Hà Linh, những kinh nghiệm ấy được ông nỗ lực chuyển hóa vào thực tiễn, chỉ đạo giải quyết hồ sơ, thủ tục hành chính khi người dân có nhu cầu, kể cả trong ngày nghỉ; xử lý những vụ việc tồn đọng, khiếu nại, khiếu kiện, tố cáo vượt cấp, kéo dài.

Đến nay, 53/66 vụ việc tồn đọng phức tạp, kéo dài từ thời chính quyền địa phương 3 cấp đã từng bước được giải quyết thấu đáo không chỉ bằng hồ sơ, thủ tục pháp lý mà còn bằng trách nhiệm, sự chủ động của cán bộ. Trong số này có thể kể đến những vụ việc khó đã được xử lý ổn thỏa như trường hợp bà Lê Thị Dung yêu cầu hỗ trợ làm nhà ở cho hộ nghèo; bà Nguyễn Thị Nhung về phân định ranh giới thửa đất để cấp bìa đỏ; ông Nguyễn Văn Đức về lấn chiếm, tranh chấp đất đai…

Ông Trần Anh Hùng - Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Hà Linh cho biết: “Tinh thần chỉ đạo của lãnh đạo xã là xử lý công việc sát cơ sở, đúng quy định và đảm bảo quyền lợi chính đáng của người dân. Đến thời điểm này, các vụ việc phức tạp tồn đọng từ các năm trước đã cơ bản được tháo gỡ, nhất là trên các lĩnh vực do phòng phụ trách và hơn 1 năm nay không để phát sinh vụ việc phức tạp mới”.

Nếu cách làm của xã Hà Linh cho thấy hiệu quả của việc gần dân, gỡ từng vụ việc tồn đọng thì bối cảnh ở xã Hồng Lộc lại đòi hỏi người đứng đầu khả năng giải quyết điểm “nóng”. Trước thềm bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, bãi chôn lấp rác gây ô nhiễm sau hơn 10 năm hoạt động và việc triển khai Nhà máy xử lý chất thải rắn Hồng Lộc khiến nhiều người dân bức xúc. Cả hệ thống chính trị địa phương đứng trước bài toán phải tạo được sự đồng thuận trước ngày toàn dân bỏ phiếu lựa chọn đại biểu cơ quan dân cử.

“Thời điểm đó, sau nhiều đêm trăn trở, tôi đã chọn cách đối thoại, gặp gỡ Nhân dân. Trên cơ sở đó, lãnh đạo xã chỉ đạo các phòng, ban tập trung giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền, báo cáo cấp trên các nội dung vượt thẩm quyền và thông tin rõ cho bà con”, ông Trần Danh Vinh - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hồng Lộc chia sẻ.

Với kinh nghiệm của người từng nhiều lần được huyện Thạch Hà cũ điều động, luân chuyển về làm bí thư đảng ủy tại các xã, ông Trần Danh Vinh đã trực tiếp chủ trì, chỉ đạo, đôn đốc chính quyền, thôn xóm tổ chức 100 cuộc đối thoại, gặp gỡ, tiếp công dân, tiếp xúc cử tri và dân vận khéo. Có cuộc đối thoại thu hút hơn 300 người tham gia. Những bức xúc về môi trường, rác thải, thu hồi đất… được lắng nghe, thông tin, giải đáp. Những nội dung thuộc thẩm quyền được tập trung xử lý; những vấn đề vượt thẩm quyền được báo cáo cấp trên; thông tin được truyền đạt đầy đủ đến người dân.

ĐỐI THOẠI KHÔNG CHỈ LÀ “NGHE CHO HẾT Ý KIẾN”. NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU PHẢI NHẬN DIỆN VẤN ĐỀ, PHÂN ĐỊNH RÕ VIỆC THUỘC THẨM QUYỀN ĐỂ GIẢI QUYẾT VÀ VIỆC CẦN KIẾN NGHỊ CẤP TRÊN XỬ LÝ.

Kết quả cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 trên địa bàn xã Hồng Lộc với tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu đạt 98,3%, nhiều thôn hoàn thành bỏ phiếu trong buổi sáng là một trong những minh chứng cho hiệu quả của công tác vận động, đối thoại và tạo đồng thuận từ cơ sở.

Thực tiễn ở Hồng Lộc cho thấy, đối thoại không chỉ là “nghe cho hết ý kiến”. Người đứng đầu phải nhận diện vấn đề, phân định rõ việc thuộc thẩm quyền để giải quyết và việc cần kiến nghị cấp trên xử lý. Lắng nghe, đối thoại đã trở thành giải pháp quản trị từ cơ sở; niềm tin giữa Đảng, chính quyền và Nhân dân trở thành “chìa khóa” ổn định tình hình.

Cách làm đó cũng chính là cụ thể hóa tinh thần xuyên suốt trong công tác tiếp công dân của tỉnh: người đứng đầu trực tiếp lắng nghe, đối thoại, nắm tình hình; các ngành, địa phương rõ trách nhiệm, phối hợp xử lý đúng pháp luật, trả lời thấu đáo và giải quyết những kiến nghị chính đáng. Năm qua, trong các phiên tiếp công dân định kỳ của người đứng đầu cấp ủy, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Duy Lâm trực tiếp chỉ đạo xử lý vụ tranh chấp đất đai kéo dài 9 năm giữa bà Lê Thị Khuyên với ông Nguyễn Văn Phương ở xã Hương Xuân; giải quyết quyền lợi cán bộ sau sáp nhập đối với ông Trần Viết Quyết và bà Trần Thị Thảo ở xã Yên Hòa; xử lý phản ánh của ông Bùi Quốc Thắng về việc cán bộ xã Gia Hanh chậm giải quyết thủ tục hành chính đất đai và hành vi gây phiền hà cho dân…

Sau hơn 1 năm, các cấp ở Hà Tĩnh đã tổ chức hàng nghìn cuộc tiếp công dân, đối thoại, tiếp xúc cử tri. Riêng từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh tiếp 2.506 lượt công dân với 1.776 vụ việc, trong đó người đứng đầu cấp ủy tỉnh và các xã, phường thực hiện 803 cuộc đối thoại, tiếp công dân với 757 lượt người; tổ chức 24 cuộc tiếp xúc với hơn 4.000 cử tri, tiếp nhận 434 lượt ý kiến; tiếp nhận, phân loại, xử lý 1.763 đơn của công dân. Đằng sau những con số ấy đặt ra yêu cầu ngày càng rõ đối với bộ máy chính quyền sau sắp xếp: địa bàn có thể rộng hơn, nhưng trách nhiệm với người dân thì không thể xa hơn.

Sau sáp nhập, cải cách hành chính và chuyển đổi số (CĐS) trở thành những điều kiện để bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thông suốt, đồng thời giúp người dân thực hiện thủ tục hành chính nhanh hơn, thuận tiện hơn. Ở Sơn Tiến, bài toán ấy đặt trực tiếp lên người đứng đầu một xã được hợp nhất từ 5 đơn vị cũ. Ông Phan Tiến Hùng từ Trưởng phòng Nội vụ huyện Hương Sơn (cũ) được điều động về cơ sở gánh vác trọng trách người đứng đầu chính quyền. “Trước khối lượng công việc rất lớn đặt ra, cùng với tập trung giải quyết những việc tồn đọng, tôi đã cố gắng phát huy kinh nghiệm ở lĩnh vực nội vụ để xây dựng chính quyền số, vận hành nền hành chính công hiện đại, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, đồng thời vận hành trôi chảy mô hình quản trị mới”, ông Phan Tiến Hùng - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Sơn Tiến chia sẻ.

Xác định CĐS là giải pháp quan trọng nâng cao hiệu quả công tác quản trị, xã Sơn Tiến đầu tư nâng cấp trung tâm giao dịch một cửa, mua sắm trang thiết bị, số hóa hồ sơ, ứng dụng chữ ký số, đào tạo cán bộ và hướng dẫn người dân tiếp cận. Từ đó, tạo nền tảng nâng cao chất lượng phục vụ trên Cổng Dịch vụ công quốc gia của xã với kết quả xếp thứ 8/69 xã, phường (tháng 6/2026), tăng 7 bậc so với năm 2025; hồ sơ được xử lý nhanh hơn, thời gian và số lần đi lại được rút ngắn.

Ông Trần Học (68 tuổi, thôn Hòa Bình, xã Sơn Tiến) cho biết: “Mới đây, tôi làm thủ tục tách thửa đất ở cho con, chỉ 3 ngày là xong hồ sơ; trước đây thủ tục này phải mất hơn 2 tháng. Đến Trung tâm Hành chính công xã bây giờ, chúng tôi rất hài lòng vì cơ sở vật chất khang trang, hồ sơ được hướng dẫn cẩn thận; lãnh đạo xã, nhất là đồng chí Chủ tịch UBND xã, thường xuyên có mặt giám sát hoạt động và trò chuyện với người dân”.

Không chỉ ở cấp xã, tinh thần “số hóa” để nâng cao hiệu quả công tác, phục vụ Nhân dân cũng đã lan tỏa, thúc đẩy đội ngũ cán bộ thôn nhập cuộc để làm chủ mô hình quản trị mới. Một trong những lãnh đạo thôn đi đầu trên lĩnh vực này là ông Trần Ngọc Lý - Trưởng thôn Hải Bằng (xã Lộc Hà).

Ông Lý chia sẻ: “Khối lượng công việc sau sáp nhập rất lớn, yêu cầu cao, nhiều việc phải giải quyết ngay. Làm thủ công, theo cách cũ thì khó bảo đảm tiến độ cũng như chất lượng. Vì vậy, tôi vận dụng kiến thức, kỹ năng CNTT, sử dụng máy tính, điện thoại thông minh để làm sổ sách, văn bản, xây dựng kế hoạch, đề án sản xuất, phương án phòng chống thiên tai; rà soát hộ nghèo, quảng bá du lịch biển, giới thiệu sản phẩm OCOP… Đồng thời hướng dẫn cán bộ thôn ứng dụng CNTT, chung tay thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số” để phục vụ Nhân dân tốt hơn, nhanh hơn”.

Được biết, ông Trần Ngọc Lý có 2 bằng đại học và bằng trung cấp lý luận chính trị, 27 năm công tác ở xã, trong đó 10 năm là Thôn trưởng đồng thời là Bí thư Chi bộ thôn Xuân Hải (cũ). Dù đã nghỉ chế độ theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP ngày 15/6/2025, khi thôn mới thiếu cán bộ cốt cán, ông tự nguyện hoàn trả 270 triệu đồng tiền chế độ để nhận nhiệm vụ trưởng thôn vùng giáo. Sẵn sàng gánh vác trách nhiệm ở cơ sở, chủ động thích ứng với công việc như ông Lý cho thấy yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ trong điều kiện địa bàn rộng hơn, phương thức quản trị mới hơn và mỗi cán bộ phải tự làm mới mình để đáp ứng yêu cầu công việc. Yêu cầu ấy càng rõ khi CĐS trở thành một phần không thể tách rời trong vận hành chính quyền 2 cấp.

Khi bỏ tầng trung gian cấp huyện, 69 xã, phường trở thành đầu mối trực tiếp giải quyết công việc; hệ thống số vì thế phải thông suốt từ tỉnh đến cơ sở. Trong khi năng lực cán bộ chưa đồng đều, hạ tầng, thiết bị còn hạn chế, nhiều phần việc kỹ thuật vẫn dồn lên lực lượng trực tiếp vận hành. Ở Phòng CĐS - Sở KH&CN tỉnh, ông Đặng Văn Đức - Trưởng phòng cùng đồng nghiệp vừa quản trị hạ tầng, liên thông dữ liệu, khắc phục sự cố, vừa hỗ trợ, “cầm tay chỉ việc” cho cán bộ 69 xã, phường. Để đáp ứng yêu cầu công việc, ông Đặng Văn Đức vừa quán xuyến tổng thể, vừa trực tiếp xuống cơ sở xử lý sự cố.

Ông Phan Văn Giáp - chuyên viên Phòng CĐS nói: “Trưởng phòng luôn sẵn sàng làm việc ban đêm, “quên” ngày nghỉ, trực tiếp cùng cán bộ phòng xuống cơ sở. Tinh thần trách nhiệm, sự sâu sát ấy lan tỏa trong cả phòng, giúp chúng tôi hoàn thành khối lượng công việc rất lớn”.

Những nỗ lực ấy đã góp phần để hệ thống chính quyền số từng bước vận hành thông suốt. Đến nay, tỷ lệ phủ sóng 4G trong toàn tỉnh đạt 99,8%; 89,2% người dân sử dụng điện thoại thông minh có kết nối internet; hơn 70% gia đình có thuê bao internet băng rộng cố định; 222 cơ sở dữ liệu, nguồn dữ liệu được quản lý; 100% sở, ban, ngành và UBND cấp xã có cổng hoặc trang thông tin điện tử tích hợp cổng dịch vụ công.

Kết quả đạt được chỉ mới là bước đầu, nhiệm vụ CĐS thời gian tới đòi hỏi sự tập trung cao của các lực lượng. “Chúng tôi sẽ chuyển từ mục tiêu giúp hệ thống “chạy được” sang khai thác hiệu quả dữ liệu, giảm thời gian cán bộ cơ sở phải thao tác, xử lý việc kỹ thuật để tập trung giải quyết công việc, phục vụ Nhân dân” - ông Đặng Văn Đức cho biết.

Thực tiễn cho thấy, những cuộc đối thoại ở Hồng Lộc, ngày cuối tuần xuống cơ sở ở Hà Linh, thủ tục được rút ngắn ở Sơn Tiến hay hệ thống số được giữ thông suốt từ tỉnh đến cơ sở đều gặp nhau ở một điểm: trách nhiệm của người cán bộ trước những yêu cầu mới của bộ máy. Phạm vi quản lý rộng hơn, công việc nhiều hơn, nhưng khoảng cách với Nhân dân phải được rút ngắn. Chính trong quá trình ấy, cán bộ được thử thách, rèn luyện; bộ máy vận hành ngày càng thông suốt và sức mạnh của hệ thống chính trị tiếp tục được bồi đắp từ cơ sở.

BÀI, ẢNH: Kiều Minh - Anh Thùy - Tiến Dũng - Phúc Quang
THIẾT KẾ: HUY TÙNG
(còn nữa)