Không gian quản trị ở cơ sở thay đổi đang đặt ra yêu cầu mới đối với đội ngũ cán bộ thôn, tổ dân phố. Sự xuất hiện ngày càng rõ nét của những cán bộ trẻ mở thêm kỳ vọng về một cách quản lý, điều hành, thực hiện năng động, đổi mới. Tuy nhiên, việc trẻ hóa đội ngũ không chỉ là vấn đề tuổi tác mà là “bài toán” về trao việc, bồi dưỡng, tạo điều kiện và xây dựng cơ chế đủ sức giữ chân những người trẻ tâm huyết với “việc làng”.
Từ vùng biên Sơn Hồng đến làng biển Thiên Cầm hay những khu phố đông dân của Thành Sen, những cán bộ trẻ đang cho thấy một diện mạo khác của công tác cơ sở. Địa bàn rộng hơn, công việc nhiều và phức tạp hơn, đòi hỏi cán bộ không chỉ sâu sát Nhân dân mà còn phải biết phối hợp, ứng dụng công nghệ và thích ứng với những phương thức quản trị mới…
Vừa kế thừa kinh nghiệm, cách làm của những người đi trước, vừa chủ động trau dồi những kỹ năng mới.
Chị Nguyễn Thị Cẩm Liên
Bí thư Chi bộ thôn Phúc Hải, xã Thiên Cầm
Với những cán bộ trẻ, yêu cầu mới vừa là thách thức, vừa là cơ hội để trưởng thành. Sau hơn 2 tháng dẫn dắt chi bộ, chị Nguyễn Thị Cẩm Liên (SN 1991) - Bí thư Chi bộ thôn Phúc Hải, xã Thiên Cầm chia sẻ: “Điều quan trọng đối với cán bộ thôn trong bối cảnh hiện nay là vừa kế thừa kinh nghiệm, cách làm của những người đi trước, vừa chủ động trau dồi những kỹ năng mới, nhất là kỹ năng ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong điều hành và kết nối với người dân. Thực tế ở Thiên Cầm cho thấy, khi những bí thư chi bộ, trưởng thôn trẻ mạnh dạn đổi mới cách điều hành, ứng dụng công nghệ để kết nối, tuyên truyền thì công việc ở thôn được vận hành thuận lợi hơn, người dân cũng dễ tiếp cận thông tin và tham gia công việc chung hơn”.
Không chỉ ở thôn Phúc Hải, thôn Đông Hồng (xã Sơn Hồng) hay tổ dân phố 1 (phường Thành Sen), những cách làm mới của đội ngũ cán bộ thôn trẻ đang dần xuất hiện ở nhiều địa bàn. Họ sử dụng điện thoại để điều hành nhóm cộng đồng, trình chiếu slide trong sinh hoạt chi bộ, lập fanpage thôn, tổ dân phố (TDP) để thông tin chủ trương, chính sách, đồng hành cùng người dân đưa sản phẩm lên không gian số, mã hóa QR cung cấp thông tin… Từ những sáng kiến ban đầu, cách làm mới trở nên phổ biến hơn, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ ở thôn, TDP.
Mỗi người lựa chọn một cách làm phù hợp với khả năng, địa bàn phụ trách, tạo nên không khí thi đua sôi nổi giữa đội ngũ cán bộ thôn.
Anh Nguyễn Tuấn Anh
Trưởng thôn Quyết Thắng, xã Cẩm Bình
Với anh Nguyễn Tuấn Anh (SN 1992) - Trưởng thôn Quyết Thắng (xã Cẩm Bình), việc đưa những nghị quyết, chủ trương, quy định vốn khô khan lên các nền tảng số đã giúp thông tin đến với người dân thuận lợi hơn. Anh chia sẻ: “Những thông tin chuyển tải bằng những video sinh động, gần gũi, góp phần đưa các chủ trương, chính sách đi vào cuộc sống, nâng cao chất lượng thực hiện các nhiệm vụ, phong trào tại địa phương. Tôi cũng rất vui khi gần đây, nhiều cán bộ thôn trẻ trong tỉnh, thậm chí các tỉnh khác đã trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về “số hóa” cũng như các kỹ năng quan trọng khác. Mỗi người lựa chọn một cách làm phù hợp với khả năng, địa bàn phụ trách, tạo nên không khí thi đua sôi nổi giữa đội ngũ cán bộ thôn”.
Đội ngũ cán bộ trẻ đã thực sự thổi "luồng gió mới" vào công tác quản lý tại cơ sở.
Ông Trần Hậu Tuấn
Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Cẩm Bình
Được biết, Tuấn Anh là một trong những người trẻ được xã Cẩm Bình “chọn mặt gửi vàng” giữ các chức vụ bí thư chi bộ, trưởng thôn sau khi thực hiện sáp nhập thôn. Ông Trần Hậu Tuấn - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Cẩm Bình bày tỏ: “Địa phương hiện có 5 đồng chí bí thư chi bộ, trưởng thôn thuộc độ tuổi 9X. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, đội ngũ cán bộ trẻ đã thực sự thổi “luồng gió mới” vào công tác quản lý tại cơ sở. Những cách làm mới khơi dậy tinh thần tự học, tự đổi mới, góp phần để chủ trương, nhiệm vụ được triển khai hiệu quả”.
![1790860788289-5420280852479495465-5420280852479495465-1a7ebb41380049c0357bf90acbf37b4d.jpg](https://cdn.baohatinh.vn/images/QQrpctMj48q3xlM7zaimew72LQvppNHO3MGitLXN0zMA-GazETc3ZF8tCp065bk4fst7Bzx46IozGng1ayiF8lt5ugTAjncVCVHoBG7lf3dRvn086fLS7bDS5yaJm4hUjLlz1kC2co98xvIjlwls35vVPyZmK7AnMYaVeRTKnUI/1790860788289-5420280852479495465-5420280852479495465-1a7ebb41380049c0357bf90acbf37b4d.jpg "Ông Trần Hậu Tuấn - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Cẩm Bình: "Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, đội ngũ cán bộ trẻ đã thực sự thổi “luồng gió mới” vào công tác quản lý tại cơ sở".")
Thực hiện Kết luận số 34-KL/TW ngày 18/5/2026 của Bộ Chính trị và Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 20/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về sắp xếp thôn, TDP, Hà Tĩnh đã sắp xếp từ 1.901 xuống còn 827 thôn, TDP. Toàn tỉnh có 827 bí thư chi bộ, 823 trưởng thôn/tổ trưởng TDP (4 thôn bố trí bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn) và 816 trưởng ban công tác mặt trận (có 11 thôn, TDP bí thư chi bộ kiêm trưởng ban công tác mặt trận). Trong đó, về trình độ chuyên môn, đội ngũ bí thư chi bộ có 303/827 người từ cao đẳng trở lên (chiếm gần 37%); con số này đối với trưởng ban công tác mặt trận là 176/816 người (chiếm gần 22%) và trưởng thôn/tổ trưởng TDP là 142/823 người (chiếm hơn 17%). Đội ngũ trưởng thôn và bí thư chi bộ chủ yếu tập trung ở nhóm tuổi từ 45-60 tuổi.
Theo ông Bùi Quang Dương - Phó Giám đốc Sở Nội vụ, việc thực hiện sắp xếp thôn, TDP đã giúp hình thành các cộng đồng dân cư có quy mô lớn hơn, tập trung nguồn lực đầu tư phát triển, hạn chế tính cục bộ và góp phần nâng cao hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đội ngũ cán bộ thôn, TDP cũng từng bước bắt nhịp được yêu cầu mới, đặc biệt là những cán bộ trẻ đã thực sự có cách làm mới, năng động, phù hợp xu thế.
Tuy nhiên, bức tranh ấy cũng cho thấy một khoảng trống đáng lưu ý: lực lượng trẻ trong đội ngũ cán bộ thôn, TDP vẫn đang chiếm số ít. Qua khảo sát tại một số xã, phường, số lượng bí thư chi bộ, trưởng thôn 9X trở lên hiện nay chỉ khoảng 20%. Trong khi đó, theo thống kê của Ban Tổ chức Tỉnh ủy, 100 chi bộ có bí thư trên 65 tuổi, 377 chi bộ có bí thư hạn chế về công nghệ thông tin, 11 chi bộ có bí thư chưa tốt nghiệp THPT. Đội ngũ cán bộ thôn lớn tuổi mặc dù đã rất nỗ lực học hỏi các kỹ năng cần thiết để đáp ứng yêu cầu công việc, thế nhưng, vẫn còn đó những gian nan.
Bà Nguyễn Thị Thu (SN 1962) - Bí thư Chi bộ thôn Trung Hồng (nguyên Bí thư Chi bộ thôn 9, xã Sơn Hồng cũ) đảm nhiệm công việc trên địa bàn hình thành từ 3 thôn cũ. Địa bàn rộng, phong tục tập quán khác biệt khiến công tác tổ chức, điều hành ban đầu không dễ. Với bà Thu, việc cập nhật, xử lý văn bản trên máy tính cũng là một trở ngại; các nội dung sinh hoạt, tài liệu cần thiết bà vẫn tự viết tay, sau đó nhờ một đảng viên trẻ trong chi bộ đánh máy, hoàn thiện. “Trước mắt, chúng tôi vẫn duy trì cách tổ chức, sinh hoạt chi bộ như trước để bảo đảm ổn định. Về chuyển đổi số, chi bộ vẫn chưa xây dựng được phương pháp phù hợp để ứng dụng vào các nhiệm vụ” - bà Thu chia sẻ.
Trong khi cán bộ thôn lớn tuổi gặp nhiều trở ngại trước yêu cầu nhiệm vụ cao hơn thì việc phát triển đội ngũ trẻ lại đang có không ít rào cản. Thực tế ấy đặt ra yêu cầu đồng thời: hỗ trợ đội ngũ hiện có thích ứng với phương thức làm việc mới và chủ động tạo nguồn cán bộ trẻ. Tuy nhiên, để người trẻ sẵn sàng nhận “việc làng”, bên cạnh câu chuyện nhân sự, còn là bài toán về môi trường làm việc, cơ chế đánh giá, chế độ đãi ngộ và cơ hội phát triển.
Trẻ hóa đội ngũ chỉ có ý nghĩa khi đi cùng với lựa chọn đúng người, giao đúng việc và tạo được môi trường để cán bộ trẻ trưởng thành. Từ thực tế cơ sở, bài toán xây dựng đội ngũ cán bộ thôn, TDP trẻ cần được nhìn nhận trên các phương diện như: lựa chọn, tạo nguồn kế cận; xây dựng cơ chế phối hợp, điều kiện làm việc phù hợp, sát cánh hỗ trợ và tạo động lực để gắn bó.
Cách làm của một số địa phương hiện nay là chính đội ngũ cán bộ thôn, TDP chủ động phát hiện, giới thiệu những nhân tố trẻ có uy tín trong cộng đồng, trưởng thành từ đoàn thể, tổ liên gia, các phong trào ở cơ sở; đồng thời mạnh dạn giao việc để thử thách, rèn luyện. Một số xã, phường như: Hà Linh, Hoành Sơn… đang rà soát, bố trí chức danh hỗ trợ bí thư chi bộ và trưởng thôn/tổ trưởng TDP theo Nghị quyết số 03/2026/NQ-HĐND. Lực lượng này được kỳ vọng như những “trợ lý” của cán bộ thôn, TDP, vừa hỗ trợ giải quyết công việc trước mắt, vừa bồi dưỡng để có thể trở thành nguồn cán bộ kế cận.
Người trẻ có kỹ năng công nghệ nhưng thiếu thiết bị, đường truyền, phần mềm hoặc đầu mối phối hợp thì rất khó biến ý tưởng thành hiệu quả thực tế. Bởi vậy, nhiều địa phương đã và đang triển khai cấp máy tính về thôn, hỗ trợ hệ thống CNTT cơ bản; đề xuất bố trí nơi làm việc cho đội ngũ này tại nhà văn hóa, đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp rõ hơn giữa cấp xã với thôn, TDP, giữa cán bộ trẻ với những người có kinh nghiệm.
Đặc biệt, việc đồng hành, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ thôn, TDP trẻ cũng đang được các địa phương quan tâm. Thực tế cho thấy, những bí thư chi bộ, trưởng thôn 9X, gen Z vẫn đối mặt với không ít thách thức. Đó là kỹ năng tổ chức các cuộc họp, sinh hoạt chuyên đề chưa linh hoạt; xử lý các tình huống phức tạp phát sinh còn hạn chế… Do đó, công tác đồng hành, “cầm tay chỉ việc” cho đội ngũ cán bộ thôn phải được thực hiện bằng những tình huống, hoạt động cụ thể.
Ông Phạm Hùng Cường - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Trần Phú cho biết: “Đảng ủy phường đã chỉ đạo các phòng, ban liên quan xây dựng danh mục tài liệu về sinh hoạt chi bộ; chủ đề sinh hoạt chuyên đề phù hợp để các chi bộ TDP bám sát triển khai đảm bảo chất lượng, hiệu quả và đúng quy định. Bên cạnh đó, 8 đoàn công tác của BTV Đảng ủy phường phụ trách các chi bộ TDP thường xuyên tham gia các cuộc sinh hoạt chi bộ, họp dân… để nắm bắt tình hình về công tác xây dựng Đảng cũng như các nhiệm vụ chính trị khác trên địa bàn, từ đó kịp thời đồng hành, hướng dẫn, giải đáp các vấn đề phát sinh. Chúng tôi luôn xác định, những tình huống thực tế ở cơ sở chính là “trường học” sinh động nhất để cán bộ TDP trưởng thành”.
Cũng liên quan đến công tác đào tạo nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, lãnh đạo Sở Nội vụ cho biết: Sở sẽ triển khai việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ theo hướng thiết thực hơn, tập trung vào những kỹ năng thường xuyên sử dụng ở cơ sở như: tuyên truyền, vận động Nhân dân, hòa giải, tổ chức hội họp, tiếp nhận và phản ánh ý kiến người dân, xử lý thông tin trên mạng xã hội, sử dụng các nền tảng số, phối hợp với các lực lượng ở địa bàn....
cho rằng, mức phụ cấp hiện nay còn thấp, chưa tương xứng với yêu cầu ngày càng cao của công việc, mức sống.
Mức phụ cấp hiện nay còn thấp, chưa tương xứng với yêu cầu ngày càng cao của công việc, mức sống.
Anh Nguyễn Minh Tiến
Tổ trưởng TDP Kỳ Liên, phường Hoành Sơn
Chế độ phụ cấp là một trong những yếu tố khiến không ít người trẻ e ngại khi được vận động tham gia cán bộ thôn, TDP. Anh Nguyễn Minh Tiến (SN 1979) - Tổ trưởng TDP Kỳ Liên là người trẻ tuổi nhất trong đội ngũ cán bộ thôn, TDP trên địa bàn phường Hoành Sơn hiện nay. Anh Tiến chia sẻ: “Trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tôi công tác ở UBND phường và thuộc diện tinh giản biên chế. Sau đó, tôi có gần 1 tháng làm công việc tự do, mỗi ngày có thể thu nhập 600-700 nghìn đồng. Với vai trò là đảng viên cũng như được sự tin tưởng, động viên của cấp trên, tôi đã sẵn sàng nhận nhiệm vụ tổ trưởng TDP Kỳ Liên. Thế nhưng, mức phụ cấp hiện nay còn thấp, chưa tương xứng với yêu cầu ngày càng cao của công việc, mức sống”.
Nếu chế độ đãi ngộ chưa tương xứng thì việc thu hút, giữ chân cán bộ trẻ sẽ còn nhiều khó khăn.
Bà Hoàng Yến
Trưởng ban Xây dựng Đảng, Đảng ủy phường Hoành Sơn
Trao đổi về vấn đề này, bà Hoàng Yến - Trưởng ban Xây dựng Đảng, Đảng ủy phường Hoành Sơn cho biết: “Đặc thù địa bàn có KKT Vũng Áng hoạt động sôi động, cơ hội việc làm rộng mở khiến công tác phát triển đội ngũ cán bộ TDP trẻ gặp không ít khó khăn. Theo khảo sát, thu nhập của lao động phổ thông trên địa bàn dao động 15-25 triệu đồng/người/tháng, trong khi chế độ phụ cấp của cán bộ TDP ở địa bàn đặc thù có mức 8,8 triệu đồng/người/tháng, sau khi trừ BHXH còn hơn 6 triệu đồng. Chúng tôi rất trăn trở khi nhiều người trẻ có năng lực cân nhắc giữa việc tham gia công tác TDP với lựa chọn một công việc khác có thu nhập tốt hơn. Nếu chế độ đãi ngộ chưa tương xứng thì việc thu hút, giữ chân cán bộ trẻ sẽ còn nhiều khó khăn”.
Hà Tĩnh đã ban hành Nghị quyết số 03/2026/NQ-HĐND, ngoài mức khoán quỹ phụ cấp theo quy định của Trung ương, tỉnh hỗ trợ thêm mức khoán bằng hệ số 1 lần mức lương cơ sở/tháng cho mỗi thôn, TDP. Tuy nhiên, mức thu nhập này chưa đủ sức để thu hút và “giữ chân” đội ngũ trẻ. Vì vậy, trước mắt, nhiều địa phương đề xuất tỉnh nghiên cứu chính sách hỗ trợ đóng BHXH cho người hoạt động không chuyên trách cấp thôn, bảo đảm quyền lợi theo luật.
Quan trọng hơn, để giúp đội ngũ trưởng thôn, tổ trưởng TDP trẻ phát huy năng lực, việc tạo môi trường để họ được rèn luyện, trưởng thành; được đánh giá, ghi nhận và có những hình thức khen thưởng phù hợp cần phải được xem xét thấu đáo. Giữ chân người trẻ không chỉ bằng thu nhập mà là một triển vọng nghề nghiệp rõ ràng để họ nhìn thấy quá trình cống hiến ở cơ sở.
Nên nghiên cứu thực hiện thí điểm lựa chọn, bố trí cán bộ thôn, TDP trẻ… vào các vị trí công chức cấp xã.
Ông Trần Đình Trung
Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Việt Xuyên
Ông Trần Đình Trung - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Việt Xuyên đề xuất: “Nên nghiên cứu thực hiện thí điểm lựa chọn, bố trí cán bộ thôn, TDP trẻ có trình độ, được đào tạo bài bản, quá trình thực hiện nhiệm vụ được đánh giá cao để lựa chọn vào các vị trí công chức cấp xã. Điều này sẽ tạo động lực và phát huy trí tuệ, trách nhiệm của các đồng chí bí thư chi bộ, trưởng thôn”.
Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thôn, TDP là mắt xích trực tiếp kết nối cấp ủy, chính quyền với Nhân dân. Địa bàn rộng hơn, công việc nhiều hơn, yêu cầu đối với người đứng đầu ở cơ sở càng cao hơn. Bởi vậy, xây dựng đội ngũ cán bộ thôn, TDP đủ năng lực, tâm huyết, đáp ứng yêu cầu mới không chỉ là câu chuyện nhân sự trước mắt, mà còn là nhiệm vụ chuẩn bị nguồn lực quản trị lâu dài cho cơ sở. Từ những cán bộ trẻ đang từng ngày “số hóa” việc làng cho thấy, khi được tin tưởng giao việc, được trao cơ hội thử sức và có môi trường để học hỏi, họ có thể mang đến những cách làm mới, đồng thời trưởng thành nhanh hơn từ chính những vấn đề của cộng đồng.
Điều này hoàn toàn phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 24-NQ/TW (ngày 22/8/2026) do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký ban hành, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phát huy tính tiên phong, tinh thần đổi mới, “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm” của đội ngũ cán bộ trong kỷ nguyên mới.
Trẻ hóa đội ngũ không chỉ là đưa người trẻ về cơ sở, mà quan trọng hơn là trao cho họ cơ hội được trưởng thành, được ghi nhận, được phát triển. Khi trách nhiệm được trao cùng với điều kiện làm việc phù hợp, khi sự cống hiến được ghi nhận xứng đáng, “việc làng” sẽ không chỉ tìm được người làm hôm nay, mà còn tạo dựng được một nguồn cán bộ kế cận đủ năng lực, tâm huyết và bản lĩnh cho ngày mai.
Cán bộ trẻ “số hóa” việc làng (bài 1): Chiếc điện thoại của tổ trưởng dân phố gen Z
Cán bộ trẻ “số hóa” việc làng (bài 2): Nữ bí thư chi bộ tuổi 35 thổi sức sống mới ở làng biển
Cán bộ trẻ “số hóa” việc làng (bài 3): Nữ bí thư 9X giữ nhịp thôn mới vùng biên
BÀI & ẢNH: THÀNH CHUNG - DƯƠNG CHIẾN - SĨ HOÀNG - PHAN CÚC
THIẾT KẾ: CÔNG NGỌC
