Sắp xếp thôn, tổ dân phố

Nghị định 185/2026/NĐ-CP quy định trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố phải đáp ứng các yêu cầu về ứng dụng công nghệ thông tin, lập kế hoạch và tổng hợp, thống kê. Đây là những tiêu chí quan trọng trong quá trình lựa chọn cán bộ khi Hà Tĩnh thực hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố.

Cùng với việc hoàn thiện đề án sắp xếp thôn, tổ dân phố theo chủ trương chung, các đảng bộ xã, phường trên địa bàn Hà Tĩnh đang tập trung kiện toàn tổ chức đảng ở cơ sở, bảo đảm đồng bộ với việc sắp xếp đơn vị dân cư.

Sau khi hoàn thành sắp xếp, các thôn, tổ dân phố mới ở Hà Tĩnh sẽ chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2026. Việc giảm đầu mối, mở rộng quy mô dân cư và địa bàn quản lý không chỉ đặt ra yêu cầu cao hơn đối với đội ngũ cán bộ cơ sở mà còn đòi hỏi đổi mới phương thức quản trị, điều hành rõ nét hơn. Đây là yếu tố then chốt để các đơn vị mới vận hành hiệu quả, phát huy vai trò cầu nối giữa chính quyền và Nhân dân.

Trong quá trình sắp xếp đơn vị cấp thôn, những băn khoăn về tên gọi thôn mới, địa điểm sinh hoạt cộng đồng hay tâm tư của đội ngũ cán bộ trước yêu cầu kiện toàn tổ chức đều được các địa phương chủ động nắm bắt, giải quyết trên tinh thần công khai, minh bạch, phát huy dân chủ. Cách làm ấy đã tạo sự đồng thuận cao từ cơ sở, góp phần bảo đảm quá trình triển khai chủ trương diễn ra thuận lợi, đúng lộ trình.

Nhiều năm qua, Hà Tĩnh đã thực hiện thành công các đợt sắp xếp thôn, tổ dân phố, khẳng định hiệu quả của chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở. Từ thực tiễn đó, nhiều kinh nghiệm quý đã được đúc kết, tạo nền tảng quan trọng cho những bước đi tiếp theo trong giai đoạn mới.

Ngay sau khi UBND tỉnh ban hành phương án tổng thể sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh, các địa phương đã khẩn trương triển khai các phần việc theo lộ trình.

Hà Tĩnh sẽ sắp xếp, tổ chức lại 1.823 thôn, tổ dân phố để thành lập 749 thôn, tổ dân phố mới; 78 thôn, tổ dân phố không sắp xếp. Sau khi hoàn thành sắp xếp, toàn tỉnh có 827 thôn, tổ dân phố; giảm 1.074 thôn, tổ dân phố so với hiện nay (tỷ lệ giảm 56,50%).

Phát biểu khai mạc Phiên họp thứ 3 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) sáng 10/6, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh: Tại phiên họp này, UBTVQH sẽ xem xét 7 nội dung quan trọng, trong đó cho ý kiến về dự thảo Kế hoạch giám sát và Đề cương giám sát “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức, bộ máy và đơn vị hành chính”.

Đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố phải được triển khai thận trọng, chặt chẽ, đúng quy định, bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của Trung ương.

Thường trực Tỉnh ủy Hà Tĩnh đã nghe và cho ý kiến về phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố, gắn việc sắp xếp với kiện toàn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách tại các thôn, tổ dân phố; điều chỉnh Quy hoạch chung Khu kinh tế Vũng Áng, tỉnh Hà Tĩnh đến năm 2050.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ là quy định cụ thể chế độ BHXH, BHYT cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Điều 7 Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026 của Chính phủ quy định rõ tiêu chuẩn của trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố.

Sắp xếp thôn, tổ dân phố ở Hà Tĩnh đặt ra yêu cầu mới với đội ngũ cán bộ không chuyên trách ở cơ sở. Khi địa bàn mở rộng, công việc tăng, việc nâng cao chất lượng đội ngũ là cần thiết.

Cùng với hoàn thành xây dựng dự thảo phương án sắp xếp thôn, tổ dân phố, các địa phương ở Hà Tĩnh đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, công khai thông tin nhằm tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.

Nhiệm vụ, quyền hạn của trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố được quy định rõ tại Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026 của Chính phủ.

Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nghỉ do sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trên toàn quốc sẽ được hưởng khoản trợ cấp theo quy định của Chính phủ về tinh giản biên chế.

Trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố là người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Nhiệm kỳ của trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố là 5 năm, theo quy định tại Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026 của Chính phủ.

Thực hiện chủ trương của Trung ương và của tỉnh về sắp xếp thôn, tổ dân phố, thời điểm này, các xã, phường trên địa bàn Hà Tĩnh đang khẩn trương xây dựng dự thảo phương án sắp xếp và chuẩn bị phương án nhân sự liên quan.

Hà Tĩnh đang triển khai đồng bộ việc sắp xếp thôn, tổ dân phố (TDP) trên toàn tỉnh, bảo đảm hoàn thành trước ngày 30/6/2026.

Bộ Nội vụ yêu cầu các địa phương xây dựng, ban hành phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố, trong đó có việc kiện toàn đội ngũ không chuyên trách.

Đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh đề nghị cấp ủy, chính quyền các cấp, các sở, ban, ngành khẩn trương triển khai việc sắp xếp thôn, tổ dân phố bảo đảm đồng bộ với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; quyết liệt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số...

Ở vùng Bắc Trung Bộ (trong đó có Hà Tĩnh), thôn phải có từ 350 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố phải có từ 450 hộ gia đình trở lên.

Toàn văn Chỉ thị 21/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng, chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố.

Việc thực hiện sắp xếp thôn, tổ dân phố phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là bước kiện toàn tổ chức hệ thống chính trị ở cơ sở và dự kiến hoàn thành trước ngày 30/6 tới đây.

Từ năm 2015 đến nay, Hà Tĩnh giảm 936 thôn, tổ dân phố sau sắp xếp, sáp nhập; góp phần tinh gọn bộ máy, tập trung nguồn lực, thúc đẩy xây dựng nông thôn mới và chuyển đổi số.

Thay mặt Ban Bí thư, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư ký, ban hành Kết luận số 27-KL/TW về tình hình chủ yếu các địa phương quý I; phương hướng, nhiệm vụ quý II/2026.

Dù chưa bắt đầu sáp nhập diện rộng, nhiều địa phương đã chủ động rà soát, xây dựng phương án, chờ khung pháp lý mới để triển khai đồng loạt.

Bộ Nội vụ ban hành văn bản 11776/BNV-CQĐP với nhiều quy định mới về tổ chức thôn, tổ dân phố; kiện toàn, kéo dài nhiệm kỳ và cử trưởng thôn, tổ trưởng dân phố lâm thời.

Nghị quyết 101/2025/UBTVQH15 cập nhật quy trình, tiêu chuẩn, số lượng cử tri tham dự và cách chọn đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã tại thôn, tổ dân phố.

Việc tiếp tục sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố tại Hà Tĩnh nhằm tạo dư địa phát triển mới, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản trị địa phương.