Thay vì tìm đến các bệnh viện chuyên khoa hay bác sĩ tâm lý có bằng cấp, không ít người trẻ hiện nay giải quyết vướng mắc về tâm lý, chữa bệnh bằng các thông tin hướng dẫn, tư vấn trên mạng xã hội thông qua những video, podcast chữa lành, hoặc xem bói, xem bài tarot online…
Mỗi khi có những bất ổn về mặt tâm lý, anh Phan Chi (phường Thành Sen) thường lựa chọn mạng xã hội để được hướng dẫn, tư vấn. Chỉ với vài từ khóa như “lo âu”, “trầm cảm”, hàng loạt video ngắn, podcast, nội dung tư vấn do AI gợi ý sẽ nhanh chóng hiện ra.
Anh Chi bộc bạch: "Khi mình cảm thấy không biết nên làm gì tiếp theo, mình thường sẽ xem bói online để xin lời khuyên. Việc vừa xem các "thầy bói" giải đáp, vừa đối chiếu cảm xúc, tình trạng của bản thân đã trở thành một thói quen của mình rồi".
Còn đối với chị N.T.H.A. (xã Thạch Hà), áp lực công việc cùng nhịp sống nhanh khiến chị rơi vào trạng thái căng thẳng, nhưng lại thiếu không gian chia sẻ an toàn. Bởi vậy, khi cảm thấy stress, hoang mang trong cuộc sống, chỉ cần một chiếc smartphone, chị có thể tiếp cận hàng trăm video "chữa lành", hoặc thậm chí có thể xem bài tarot online như một cách “giải đáp nhanh” cho những vấn đề cá nhân.
Chị N.T.H.A. chia sẻ: "Tại sao mình lại thích xem tarot, nghe podcast "chữa lành" hơn là ngồi xuống nói chuyện với một ai đó? Có lẽ vì mạng xã hội đang đáp ứng đúng 3 thứ mà người trẻ chúng mình đang rất thiếu: sự phản hồi tức thì, tính riêng tư và cảm giác không bị phán xét. Mạng xã hội không bắt mình phải giải thích lý do mình buồn. Và, những lá bài tarot cho mình một câu trả lời nhanh chóng, dù đúng dù sai thì ít nhất mình cũng cảm thấy được lắng nghe mà không cần phải chuẩn bị tâm lý đối đáp lại với ai cả".
Thực trạng này đang tạo nên trào lưu “tự chẩn đoán”, “tự điều trị” đầy rủi ro. Những lời khuyên từ mạng xã hội, các “chuyên gia” bói toán hay xem bài online có thể mang lại cảm giác được an ủi tức thời, nhưng phía sau đó là nguy cơ hiểu sai vấn đề tâm lý, gia tăng lo âu và bỏ lỡ thời điểm can thiệp chuyên môn cần thiết.
Thạc sĩ tâm lý Nguyễn Hiếu Văn - Trường Đại học Văn Lang, TP Hồ Chí Minh chia sẻ: “Việc người trẻ tìm đến AI, tarot hay các nội dung “chữa lành” khi gặp bất ổn tâm lý thực chất là phản ứng tự vệ khá tự nhiên. Khi cuộc sống trở nên áp lực, còn những lần chia sẻ trước đó không được thấu hiểu, họ có xu hướng tìm đến những không gian cho cảm giác an toàn, không bị phán xét và nhận được phản hồi tức thì. Tuy nhiên, việc tự dán nhãn cảm xúc, tình trạng của bản thân dựa trên các thông tin thiếu chuyên môn có thể khiến người trẻ vô tình nuôi dưỡng nỗi sợ, gia tăng lo âu và bỏ lỡ thời điểm vàng để được can thiệp, hỗ trợ từ chuyên gia tâm lý thực thụ”.
"Nếu người trẻ chỉ chọn "ẩn mình" sau màn hình, khoảng cách giữa họ và thế giới thực sẽ ngày càng lớn, khiến sự cô đơn càng thêm trầm trọng. Khi những “phòng khám tâm lý” trên mạng dần thay thế vai trò của gia đình và chuyên gia, bác sỹ, người trẻ sẽ đánh mất các mối quan hệ đời thực và đánh mất cả chính mình. Để chăm sóc đúng cho sức khỏe tinh thần và giải quyết triệt để những bất ổn tâm lý, người trẻ vẫn cần sự lắng nghe từ gia đình, bạn bè và sự hỗ trợ từ chuyên gia thực thụ" - Thạc sĩ tâm lý Nguyễn Hiếu Văn cho biết thêm.
Không có câu trả lời nhanh, tiện nào có thể giải quyết được những vấn đề sâu sắc của cuộc đời. Thay vì ngồi một chỗ phó mặc tâm lý, cảm xúc cho smartphone, người trẻ chỉ nên tiếp nhận những thông tin có cơ sở khoa học từ chuyên gia có chuyên môn. Có lẽ, những nỗi bất an, mệt mỏi, hoang mang của thế hệ trẻ chỉ có thể được thấu hiểu bởi những con người thực thụ, với tất cả sự ấm áp và kiên nhẫn, chứ không chỉ là một thuật toán hay những lá bài vô tri.