Nhằm thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Chỉ thị số 04/CT-TTg ngày 17/5/2022 của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách để bảo tồn các loài chim hoang dã, di cư tại Việt Nam, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh đã yêu cầu UBND các xã, phường chỉ đạo các phòng, ngành chức năng tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức, ý thức, trách nhiệm về bảo vệ các loài động vật hoang dã, chim di cư đến tận người dân trên địa bàn.
Tuy nhiên, theo ghi nhận thực tế, tại một số chợ dân sinh trên địa bàn tỉnh, việc buôn bán chim trời vẫn diễn ra ngang nhiên, không hề bị kiểm soát. Cụ thể, lúc 16 giờ ngày 12/9, tại chợ chiều Xuân Giang (thôn An Tiên, xã Xuân Giang cũ, nay là xã Nghi Xuân), có tới 6 tiểu thương đang công khai bày bán chim trời. Mỗi người bán từ vài chục đến gần trăm con, chủ yếu là các loài cò, vạc, diệc…
Giá bán được chia theo từng loại: cói khoảng 100.000 đồng/cặp, cò 150.000 đồng/con, các loại chim nhỏ hơn dao động từ 20.000 đến 40.000 đồng/con. Một tiểu thương cho biết: “Đây là chim trời được bắt ở khu vực biển Xuân Hội cũ (nay là xã Đan Hải), rất ngon, mua ít hay nhiều đều có. Đầu mùa nên giá chim đắt hơn so với giữa mùa nhưng người mua cũng rất nhiều, mỗi ngày chị bán từ 50-80 con”.
Các tiểu thương không chỉ bày bán công khai mà còn mời chào, sơ chế tại chỗ cho khách hàng. Tình trạng này đã diễn ra hơn một tuần qua nhưng không thấy sự vào cuộc của lực lượng ban quản lý chợ hay cơ quan công an.
Chị Nguyễn Thị Thanh (SN 1995, trú xã Tiên Điền) cho biết: “Tôi khá bất ngờ khi thấy chim trời được bán tràn lan tại chợ chiều Xuân Giang. Đây là hành vi vi phạm pháp luật, đã bị Nhà nước cấm lâu nay. Thiết nghĩ, cơ quan chức năng cần sớm xử lý tình trạng này”.
Không chỉ riêng chợ Xuân Giang, tại chợ Cổ Đạm (xã Cổ Đạm), chim trời cũng được bày bán công khai mỗi sáng. Ghi nhận có từ 2-3 tiểu thương chuyên bán thịt chim như cói, cò và một số loại chim hoang dã khác.
Ngoài chợ truyền thống, tình trạng buôn bán chim trời còn diễn ra trên không gian mạng. Chim hoang dã được rao bán công khai trên các nền tảng như Facebook, Zalo, khách hàng có thể dễ dàng đặt hàng và được người bán giao tận nơi.
Hành vi săn bắt và buôn bán chim trời không chỉ vi phạm pháp luật mà còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cân bằng sinh thái. Chim di cư đóng vai trò quan trọng trong chuỗi thức ăn và cân bằng tự nhiên như thụ phấn, kiểm soát sâu bệnh, phát tán hạt giống… Nếu các loài chim này tiếp tục bị tận diệt, hệ sinh thái tự nhiên sẽ bị đe dọa nghiêm trọng trong dài hạn.
Việc buôn bán công khai chim trời trong thời gian dài mà không có sự vào cuộc kịp thời từ ban quản lý chợ hay lực lượng chức năng cho thấy sự buông lỏng trong công tác quản lý ở một số địa phương.
Hiện tại đang là cao điểm của mùa chim di cư, các lực lượng chức năng đang phối hợp với các địa phương tổ chức nhiều đợt ra quân nhằm hạn chế tình trạng đánh bắt và buôn bán trái phép. Tuy nhiên, để bảo vệ hiệu quả các loài chim hoang dã, di cư, việc thực thi Chỉ thị số 04/CT-TTg cần phải được các cấp chính quyền địa phương triển khai quyết liệt hơn, đi cùng với công tác xử lý nghiêm những hành vi vi phạm.
Theo quy định tại các Điều 21, 22, 23 Nghị định 35/2019/NĐ-CP ngày 25/4/2019 của Chính phủ (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 07/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022), mọi hành vi săn bắt, buôn bán, vận chuyển trái phép chim hoang dã (không phải loài nguy cấp, quý, hiếm) có thể bị xử phạt vi phạm hành chính lên đến 300 triệu đồng (đối với cá nhân); hoặc có thể bị xử lý hình sự về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã” theo Điều 234; tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý hiếm” theo Điều 244, Bộ luật Hình sự năm 2015 bổ sung năm 2017.
