Sau hơn 1 tuần xét xử, sáng 4/11, phiên tòa xét xử sơ thẩm 188 bị cáo trong vụ án Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và đồng phạm “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền; Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có; Trốn thuế” chuyển sang phần tranh tụng. Đại diện Viện Kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa đã trình bày bản luận tội và đề nghị mức án đối với 188 bị cáo.
Trong bản luận tội, đại diện Viện Kiểm sát đã phân tích rõ các hành vi, thủ đoạn phạm tội của các bị cáo, đồng thời phân hóa vai trò của các bị cáo để có mức hình phạt đề nghị tương xứng.
Mức án đề nghị nghiêm khắc với các bị cáo
Bị cáo Phó Đức Nam (tức Mr Pips) bị Viện Kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử tuyên phạt tù chung thân về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản,” từ 11-12 năm tù về tội “Rửa tiền,” tổng hợp hình phạt chung đối với bị cáo Nam là tù chung thân.
Về cùng 2 tội danh trên, bị cáo Lê Khắc Ngọ (tức Mr Hunter) bị đề nghị tù chung thân về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản,” từ 10-11 năm tù về tội “Rửa tiền,” tổng hợp hình phạt chung đối với bị cáo Ngọ là tù chung thân. Bị cáo Nguyễn Thanh Phong (trú tại xã Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh) bị đề nghị từ 8-9 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản,” từ 5-6 năm tù về tội “Rửa tiền,” tổng hợp hình phạt chung đối với bị cáo Phong là từ 13-15 năm tù.
Nguyễn Thị Thủy (trú tại phường Tam Thắng, Thành phố Hồ Chí Minh) bị đề nghị từ 5 năm 8 tháng tù đến 7 năm tù về 2 tội “Rửa tiền” và “Trốn thuế.”
Bị cáo Nguyễn Hòa Bình (tức shark Bình) bị đề nghị từ 9-10 năm tù về tội “Rửa tiền.”
Riêng bị cáo Phó Đức Tuấn (cháu họ của Phó Đức Nam) bị đề nghị từ 5-6 năm tù về tội “Chứa chấp tài sản do người khác phạm tội mà có.”
177 bị cáo còn lại bị đề nghị các mức án từ 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo đến 20 năm tù về cùng tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.”
Kịch bản lừa đảo vận hành tinh vi, chặt chẽ
Theo đại diện Viện Kiểm sát, các bị cáo đã sử dụng thủ đoạn dụ dỗ bị hại đầu tư chứng khoán quốc tế, Forex, xây dựng một quy trình lừa đảo như kịch bản nhiều lớp, vận hành và phối hợp chặt chẽ với nhau, từ khâu tiếp cận, tạo niềm tin đến giai đoạn chiếm đoạt tài sản.
Bước đầu, bộ phận marketing triển khai quảng cáo trên các nền tảng mạng xã hội với những nội dung hấp dẫn, đánh vào tâm lý người xem như: đầu tư lợi nhuận cao, kiếm tiền tại nhà, chuyên gia quốc tế hỗ trợ 1-1... nhằm thu thập dữ liệu khách hàng.
Những người để lại thông tin sẽ được các nhân viên kinh doanh phân loại, đánh giá mức độ tiềm năng và chuyển cho bộ phận kinh doanh. Sau khi tiếp nhận những dữ liệu này, mặc dù không có kiến thức về tài chính, chứng khoán nhưng các nhân viên sale được đào tạo theo kịch bản có sẵn, đóng vai nhân viên các sàn giao dịch chứng khoán, Forex lớn để tiếp cận bị hại.
Nội dung trao đổi của các nhân viên được đào tạo chuẩn hóa, từ cách tiếp cận, tạo tình cảm đến dẫn dắt câu chuyện đầu tư. Các bị cáo sử dụng tài khoản mạng xã hội ảo, đầu số điện thoại ẩn danh thông qua ứng dụng Zoiper để liên tục gọi điện, nhắn tin, kết bạn Zalo với khách hàng. Quá trình này có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần.
Các nhân viên chuẩn bị nội dung liên lạc, dụ dỗ bị hại được chuẩn bị kỹ càng, tinh vi trong bộ "bí kíp 168 câu hỏi" do các đối tượng cầm đầu phổ biến cho nhân viên. Trong đó, các đối tượng đưa ra nhiều câu hỏi mời chào và dự kiến những tình huống bị hại có thể trả lời.
Với mỗi câu trả lời của bị hại, các đối tượng chuẩn bị từ 3 đến 4 phương án đối đáp trở lên, nhằm dẫn dắt khiến bị hại khó có thể từ chối. Sau đó, các bị cáo dụ dỗ bị hại tham gia các nhóm trên mạng xã hội như "Đầu tư thông minh 5.0 Victor", "Chiến lược đầu tư 4.0"... Thực chất, đây là những kịch bản lừa đảo được các bị cáo phối hợp dàn dựng một cách tinh vi, công phu.
Trong các nhóm này, hàng loạt tài khoản ảo đóng vai chuyên gia, nhà đầu tư thành công, liên tục đăng tải hình ảnh kinh doanh có lãi lớn, ảnh chụp màn hình giao dịch, biên lai chuyển tiền, video rút tiền thành công để tạo hiệu ứng đám đông và củng cố niềm tin cho bị hại.
Sau khi bao vây tâm lý, các bị cáo bắt đầu dẫn dắt bị hại tham gia giao dịch. Ở giai đoạn demo ban đầu, bị hại được hướng dẫn nạp một số tiền nhỏ để chơi thử và được cho thắng, thậm chí có thể rút tiền nhanh nhằm tạo cảm giác sàn giao dịch có uy tín.
Khi niềm tin được củng cố, các bị cáo thuộc bộ phận sale sẽ hướng dẫn bị hại tạo tài khoản trên sàn giao dịch, nạp tiền đầu tư, sau đó thông qua bộ phận support để chuyển thông tin của bị hại cho bộ phận chăm sóc khách hàng tiếp theo.
Ở giai đoạn này, các bị cáo tiếp tục đóng giả chuyên gia, thúc đẩy bị hại tăng vốn bằng những lời mời chào về cơ hội đầu tư, thông tin nội bộ. Ngay khi bị hại nạp số tiền lớn, kịch bản đánh sập tài khoản được triển khai.
Khi bị hại muốn rút tiền lãi, các đối tượng tư vấn giữ lại tiền để tham gia những cơ hội đầu tư lớn hơn hoặc sử dụng nhiều biện pháp trì hoãn việc rút tiền. Đồng thời, các đối tượng đưa ra những lệnh giao dịch sai, tư vấn bị hại sử dụng đòn bẩy cao hoặc can thiệp kỹ thuật khiến tài khoản liên tục trong tình trạng thua lỗ, dẫn đến cháy tài khoản.
Sau đó, các bị cáo lợi dụng tâm lý sợ mất tiền của bị hại để tiếp tục thao túng, trấn an và yêu cầu nạp thêm tiền nhằm gỡ lỗ. Đồng thời, các đối tượng đặt ra những khoản phí không có thật như phí rút tiền, phí đẩy lệnh, thuế... Các bị hại bị cuốn vào vòng xoáy nạp tiền liên tục cho đến khi cạn kiệt tài chính.
Khi không còn khả năng nạp tiền, tài khoản sẽ rơi vào trạng thái không thể đặt lệnh giao dịch hoặc bị khóa, còn các chuyên gia tư vấn cắt liên lạc.
Bị hại gánh chịu hậu quả nặng nề, kiệt quệ
Đại diện Viện Kiểm sát nhấn mạnh, trong vụ án này, các bị cáo đã phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng với nhau để lừa đảo chiếm đoạt tiền của các bị hại. Sau khi khiến bị hại thua lỗ ở một sàn, các bị cáo tiếp tục bàn giao thông tin cho đồng phạm để lôi kéo tham gia sàn khác với lời hứa giúp gỡ lại tiền. Song, kết quả là bị hại tiếp tục bị chiếm đoạt tài sản đến mức kiệt quệ. Khi biết bị hại không còn khả năng tài chính, các bị cáo cắt liên lạc rồi tiếp tục tìm kiếm nạn nhân mới.
Bản luận tội đánh giá, toàn bộ hệ thống sàn giao dịch của Mr Pips được vận hành như một bộ máy kiếm tiền, trong đó mỗi nhân viên được hưởng từ 1-4% số tiền khách hàng nạp, tạo động lực lôi kéo và giữ chân nạn nhân. Bằng những thủ đoạn tinh vi nêu trên, các bị cáo đã chiếm đoạt số tiền đặc biệt lớn, gần 1.560 tỷ đồng của 919 bị hại. Hành vi phạm tội của các bị cáo là điển hình của loại tội phạm có tổ chức, có sự phân công rõ ràng vai trò của từng bộ phận nhưng phối hợp nhịp nhàng, chặt chẽ với nhau.
Tuy thực hiện các công đoạn phạm tội khác nhau, nhưng các bị cáo vẫn phải chịu trách nhiệm chung đối với số tài sản chiếm đoạt của từng bị hại theo phạm vi trách nhiệm được xác định về tội danh “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại Điều 174, khoản 4 - Bộ luật Hình sự.
Công tố viên đánh giá, hậu quả từ hành vi phạm tội của các bị cáo không chỉ là số tiền bị chiếm đoạt mà còn là thiệt hại về kinh tế, sự tan vỡ hạnh phúc gia đình của các bị hại. Rất nhiều bị hại lâm vào cảnh vay nợ, bán hết tài sản, nhà cửa nhưng vẫn trở thành con nợ. Nhiều gia đình hôn nhân tan vỡ, con cái mất cơ hội học hành. Đặc biệt, không ít bị hại đã có ý nghĩ tự tử để giải thoát.
Do tính chất nghiêm trọng, nguy hiểm của hành vi phạm tội, đại diện Viện Kiểm sát cho rằng việc đưa các bị cáo ra xét xử nghiêm minh là cần thiết nhằm bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa chung./.
